Paardentherapie helpt mensen weer op weg

Paardentherapie helpt mensen weer op weg
In de uitlopers van de Spaanse Pyreneeën heeft Oud Veluwenaar Reinard van Beek een ranch opgebouwd. Op deze plek ontvangt hij mensen waarvoor de reguliere hulpverlening in Nederland te kort schiet. De rust, de ruimte en de paarden moet hen op weg helpen. Zoals nabestaanden van de nieuwjaarsbrand in Volendam. Hij was bijna vergeten hoe het is om je gevoel te volgen. Te kijken naar de natuur en te luisteren naar paarden. Reinard van Beek, tot ruim een jaar geleden woonachtig in Putten, kon niet meer aarden in ‘de gehaaste Nederlandse samenleving‘. Hij vertrok naar Spanje. Aan de voet van de Pyreneeën, 150 kilometer ten noorden van Barcelona, staat nu een ranch. Met paarden, schapen, geiten, ganzen, honden, kippen en andere dieren in de uitgestrekte weiden. ‘Hier voelt een woensdag als een zondag‘, zegt Van Beek vanaf zijn plek, die de Rainbow Ranch is gedoopt.

Tijd doet er niet toe. De dag begint wanneer de ezels zich in de vroege ochtend laten horen. De dag eindigt wanneer de zon tegen de bergflanken verdwijnt. Op deze plek ontvangt natuur- en dierenliefhebber Van Beek sinds een paar maanden gasten. Mensen komen omdat ze rust zoeken. Het merendeel verblijft op therapeutische basis op de ranch. Zoals Jaap Veerman en zijn vrouw. Het echtpaar uit Volendam verloor in de nieuwjaarsnacht van 2001 hun zoon, de 16-jarige Lennart, tijdens de cafébrand in het Hemeltje. Dat paarden zoveel in hem los zouden maken had Veerman tot anderhalf jaar terug niet durven hopen. Nadat hij zijn jongste zoon had verloren was er niet veel meer wat hem nog deed. Eigenlijk niets meer. Alleen de natuur, de bossen leken nog iets te betekenen voor hem en zijn vrouw. Ze vulden dagen met wandelen. En zochten hulp.

PAARDRIJDEN
Tijdens een dagje uit met andere getroffenen, opperde een psycholoog het idee om eens te gaan paardrijden, toen hij hoorde hoe graag Veerman buiten was. ‘Paardrijden, dat is toch iets voor kleine meiden‘, dacht Veerman aanvankelijk. Misschien gaf zijn droom de doorslag. Of beter: het visioen, zoals hij het zelf noemt. Het gebeurde een jaar na de ramp. Veerman was er samen met zijn vrouw tussenuit in de Oostenrijkse sneeuw. De jaarwisseling hadden ze thuis in Volendam doorgebracht, maar het was ontzettend zwaar. ‘We zaten nog zo vast in hetzelfde patroon‘, vertelt Veerman. Daarbij kwam nog dat er geen dag voorbij ging of de ramp was in het nieuws. Zijn psychologe regelde een lang weekend in Oostenrijk voor het echtpaar. Tijdens een wandeling in de sneeuw gebeurde het. ‘Ik ging zitten op een steen om even uit te rusten. Opeens werd het zwart voor m'n ogen. Nee, geen blackout. Ik zag Lennart. Hij zat op een paard.‘ Veerman kon het niet begrijpen. Zijn zoon had altijd van dieren gehouden, maar niet specifiek van paarden. Hij had ook nooit gereden op de viervoeters. In het visioen wees Lennart naar een stuk uitgestrekt landschap met een schuur. Geen huizen, geen verkeer, alleen de natuur. ‘Dit is het‘, hoorde Veerman. Het visioen van het landschap en het paard kregen pas maanden later een plek.

KRACHT
Via zijn psychologe maakte Veerman kennis met Reinard van Beek en zijn drie paarden in Putten. De Volendammer klom bij Van Beek voor het eerst op de rug van een paard. ‘Het deed zo ontzettend veel met me‘, herinnert Veerman zich. ‘Het gaf me kracht. Zo'n gigantisch dier dat je zomaar toelaat en dat je mag leiden, dat vond ik ongelofelijk.‘ Hij leerde met losse teugel te rijden, zonder sporen, zonder zweep. Van Beek leerde hem hoe het dier gehoorzaamd zonder dwangmiddelen. ‘Het is een kwestie van luisteren naar je paard‘, zegt Van Beek. ‘Zo haal ik het beste in het dier naar boven.‘ Praktijken van een paardenfluisteraar? Nee, Van Beek gelooft niet in de paardenfluisteraar. Een onzinnige term. Paardenfluisteraars bestaan niet voor hem. Want hij praat niet op de dieren in, nee hij luistert naar de viervoeters. Hij observeert ze en volgt zijn gevoel. ‘Net als mensen hebben paarden bepaalde kwaliteiten. Die moet je stimuleren.‘ Zo heeft Van Beek weken met een van zijn paarden getraind om het dier anderhalf uur doodstil te laten staan. Voor de therapie is het van belang dat mensen eerst wennen aan het dier. Dus zonder zadel op het paard zitten, liggen en soms bijna slapen.

DOORBRAAK
Zo begon Veerman ook, eerst voelen wat er voor enorme massa onder hem voortbewoog. Na de eerste les mocht hij het bos in bij Putten. ‘Pas daar voelde ik me echt helemaal leeg, alsof ik een was met de natuur. Ik dacht nergens aan.‘ Voor het eerst leek er sprake van een doorbraak in het patroon van de ellende waar Veerman en zijn vrouw in rondcirkelden. De omslag stimuleerde de psychologe om therapie met paarden door te zetten. Ze wilde Van Beek benaderen om samen te werken. Maar de Puttenaar had zijn besluit al genomen. Hij wilde weg uit Putten, weg uit Nederland. Buren van de paardenliefhebber klaagden over stankoverlast. De Puttenaar vocht de beslissing van de gemeente nog aan. Nog voor de uitspraak had Van Beek al zijn eigen plan getrokken. Hij wilde opnieuw beginnen op een plek waar ruimte was voor hem en zijn dieren. Noord Spanje leek geschikt. De oud- Puttenaar tekende zijn plannen uit op papier. Veerman kon zijn eigen ogen niet geloven toen hij de schetsen van de ranch in de wooncaravan van Van Beek zag liggen. Hij was perplex. Dát was het visioen. Later in Spanje, bleek de plek die Lennart aanwees ook overeen te komen met het landschap aan de voet van de Spaanse Pyreneeën. Van Beek vertrok aan het einde van de zomer in 2002 naar het zuiden en streek vlakbij het stadje Figueras, aan de voet van de Pyreneeën neer. Alleen. Maar ook weer niet. Want Van Beek praat steevast in wij termen. Hij en ‘zijn diertjes‘. Op het ongedwongen stuk land was helemaal niets. Van Beek begon met een schuur voor zijn dieren en woonde tijdelijk in een caravan. Hij legde iedere steen zelf. Op een na. De steen ter nagedachtenis aan Lennart legde Veerman in het najaar tijdens zijn eerste bezoek.

BERGTOCHTEN
Ze maakten bergtochten te paard. ‘Ik kon zo de druiven plukken en op de rug van m'n paard opeten. Dan voel je pas hoe dicht je kind bij je is. Midden in de natuur. Daar in Spanje is niets wat je afleid‘, beschrijft Veerman. ‘En je hoeft niet te praten, genieten van de stilte mag ook.‘ Meestal kwamen de verhalen 's avonds. Over het verdriet en de herinneringen. Want in een andere omgeving dan het Volendam waar de ramp zich voltrok durven Veerman en zijn vrouw meer te praten. Niet dat zij de therapie in Nederland de rug toekeren. Integendeel. De dagen in Spanje, het paardrijden en de gesprekken met Van Beek zijn een aanvulling op de reguliere hulpverlening. Van Beek vervangt geen therapeut, maar dat maakt het juist makkelijk om met hem te praten, vindt Veerman. ‘Hij had het lef om alles los te laten, daar heb ik respect voor.‘ Van Beek verliet niet alleen Nederland, maar ook zijn gezin. Tegenover zijn gasten maakt hij daar geen geheim van. ‘Ik open mij, praat over mijn fouten, dat helpt anderen om te praten. Ik hoop dat ik de gesloten deur hier op een kier kan zetten, zodat mensen terug in Nederland een stukje verder komen.‘ Veerman en zijn vrouw durven hun verdriet sinds hun tochten door de natuur aan. ‘En daarmee kun je ook bepaalde dingen versnellen.‘ Veerman doelt op het verwerkingsproces. ‘Ik durf nu weer te zeggen dat ik momenten van geluk ken wanneer ik op een paard door de natuur rijd.‘