Fris aardewerk in Edams huis van kamer tot zolder

Fris aardewerk in Edams huis van kamer tot zolder
je verzamelt of je verzamelt niet, dat is zo ongeveer het motto van Ewoud Hooijberg. En Ewoud verzamelt, zijn huis puilt er zelfs van uit. Letterlijk van de woonkamer tot de zolder. In zijn geval gaat het om Fris aardewerk. En daarmee verzamelt de Edammer iets dat hecht met Edam verbonden is. Want in die plaats stond van 1947 tot 1969 de Fris-fabriek. Vader en zoon Fris stortten zich al in 1943 op de productie van aardewerk. Aanvankelijk kocht Gerrit Fris, de vader, kunstaardewerkfabriek De Volharding in Gouda. Na de oorlog werd het bedrijf verplaatst naar Edam omdat er voldoende arbeidskrachten voor handen waren. Daarnaast werd Fris gesteund door de Zuiderzeewet omdat hij werkeloos geworden vissers aan een baan hielp. De fabriek werd gevestigd in de voormalige kantine van NV Vliegtuigenfabriek Fokker op de Baandervesting. De naam veranderde in NV Keramische Industrie Fris.

Ewoud is een fanatiek verzamelaar en heeft via internet al eens iets van Fris in Amerika gekocht. Ook rommel- en kofferbakmarkten worden niet versmaad. De aankopen variëren wat prijs betreft van twintig cent tot vijftig euro. Voor het laatste bedrag werd een zeldzame roze kaasstolp aangeschaft. Een andere grote aankoop gebeurde in België waar de Edammer een koffieservies uit de serie Palet vond. „Ik heb geleerd dat je het beter elders in Nederland kunt kopen dan in Edam. Hier denkt iedereen dat het echt kostbaar is, en houdt het daarom vast", aldus Ewoud, die met zijn verzamelwoede het Edams Museum zeker evenaart. Samen met andere verzamelaars heeft Ewoud de Fris-collectie van het museum geïnventariseerd. „Dat was deels gedaan, maar alleen niet op kleur. Dat hebben we in orde gemaakt." Vooral het latere spul, bijvoorbeeld de bruin/groene serie, ontbreekt nog in zijn collectie. Maar ook bij Ewoud slaat de twijfels wel eens toe. „Je denkt wel eens: waarom sleep ik het toch allemaal mee naar huis? Maar ja, je wilt het compleet hebben. En zover ben ik nog lang niet." In z'n woonkamer domineren twee grote vitrinekasten boordevol Fris. „Ik zou er nog wel twee bij willen hebben, maar ja, ik woon hier niet alleen, hè." Niet alleen het aardewerk heeft zijn belangstelling, maar ook oude documentatie. in 1969 viel het doek voor de fabriek. Dat kwam onder meer omdat de vraag naar porselein sterk toenam en die naar aardewerk terugviel en de markt werd overstroomd door goedkoop porselein uit Oostbloklanden. „Ik ben nog met mijn moeder naar de uitverkoop geweest na de sluiting."