Versterk de burger!
Versterk de burger!
Sinds bijna een jaar heeft een commissie van raadsleden onder leiding van de burgemeester gestudeerd op de vraag hoe het vertrouwen van de burger weer teruggewonnen kan worden. Dat heeft geresulteerd in een nota die ‘burgerparticipatie’ heet. Natuurlijk heb ik die met belangstelling gelezen. Met hoofdpijn ben ik vervolgens naar bed gegaan. Want die commissie snapt er volgens mij niets van.
De commissie is begonnen met twee grote fouten. Nergens in het stuk vind je een verklaring voor de vraag waarom het vertrouwen van de burger verdwenen is. Nergens staat: wethouders mogen geen smoesjes meer ophangen, we zijn te veel regenten, fouten moeten worden toegegeven in plaats van bedekt, we lopen over niemand meer heen, enzovoorts. Ten tweede is het een fout dat de commissie op zijn eigen deskundigheid vertrouwt. Dat is een grote overschatting. Het zou beter zijn geweest om iemand van buiten eens te laten kijken naar wat er hier verkeerd gaat. Je zou een deskundige, samen met een aantal burgers, kunnen laten kijken naar wat je er aan zou moeten doen. Dan waren de blinde vlekken wel naar boven gekomen. Dan waren de dingen waarover ze samen niet durfden te praten, vanzelf aan de orde gekomen. Dan had de commissie een goede start gemaakt.
Nu is er een nota gekomen die samengevat neer komt op: we gaan alles in het vervolg beter doen. Bijna alle voornemens die in de nota staan, komen neer op hetzelfde: we gaan meer en betere informatie geven en we gaan beter luisteren. Ik hecht daar niet meer waarde aan dan aan mijn voornemen om met roken te stoppen. Natuurlijk wil ik dat wel. Ik ben het ook van plan. Maar wilskracht alleen is niet voldoende. Als ik niets aan mijn grondhouding ten opzichte van roken doe, wordt het niets. Vrij vertaald, als de gemeente en de politiek niet gaan werken aan hun respect voor de burger als grondhouding, wordt het niets. Als we het over de gemeente hebben, hebben we het wel over een gesprekspartner die: veel deskundiger is, meer relaties heeft, grotere macht en invloed heeft, het bureaucratisch proces veel beter beheerst, veel meer geld heeft, en er bovendien niet op zit te wachten om die voorsprong op te geven.
Denk bijvoorbeeld eens aan de omwonenden van het Populierenparkje. Het is hun goed en democratisch recht om zich te verzetten tegen de plannen om het vol te bouwen. Veel van ons hebben sympathie voor hun strijd en hopen dat het parkje in het centrum behouden blijft. Maar zijn die mensen daar even sterk als de gemeente, of moeten ze met knuppels strijden tegen precisiewapens? Natuurlijk kunnen ze een advocaat nemen. Maar wat gaat dat niet kosten. Ondertussen betalen wij wel allemaal mee aan de kosten die de gemeente moet maken om zich tegen de bezwaren van de omwonenden van het Populierenparkje te verweren. Het is maar een voorbeeld. Maar stelt u zichzelf het eens voor. U zit in een positie waarin u zich gedwongen voelt de strijd met de gemeente aan te gaan. Heeft u verstand van al die wetten? Weet u hoe u een bezwaarschrift moet schrijven of hoe u in beroep kunt gaan? Heeft u geld om een dure advocaat te betalen?
De gemeente heeft alsmaar meer ambtenaren aangesteld om zelf nog sterker te worden. Waarom heeft die commissie er dan niet aan gedacht wat van dat geld te reserveren om burgers sterker te maken. Er zou een ombudsman van betaald kunnen worden. Of een opbouwwerker die verstand heeft van planologische zaken, ruimtelijke ordening, procedures, en hoe je acties organiseert. Dat zijn mensen waarbij we ons niet achterdochtig hoeven af te vragen of ze ons wel alles vertellen en eerlijk uitleggen. Met zulke mensen weten we dat we onze belangen goed kunnen verdedigen en een vuist kunnen maken.
Dit is dan ook de moraal van mijn verhaal. Maak de burgers sterker. Geef ze instrumenten die ze gelijkwaardig maakt. Als de burgers sterker worden, krijgen de gemeente en de politiek vanzelf meer respect voor die burger. Dan zal het vertrouwen in de gemeente en de politiek vanzelf groter worden. Als de gemeenteraad respect voor ons heeft, dan stuurt ze de nota weer terug naar de commissie met de boodschap dat ze moet nadenken over hoe ze ons, burgers, sterker maakt.
Het zou ook betekenen dat de gemeente zich realiseert dat er in Volendam iets aan het veranderen is. Dat mensen zich beginnen te realiseren dat je je tegen een raadsbesluit kunt verzetten. Met vallen en opstaan zullen we leren hoe dat moet. Misschien nog meer dan Pius X, kan het Populierenparkje het symbool worden van de bewustwording dat we daarvoor de mouwen moeten opstropen en de handen in elkaar moeten slaan. Laten we samen pal voor het parkje staan. Al is het maar als een signaal aan de politici dat de bevolking van Volendam de rug recht en mondiger aan het worden is. Tot hier en niet verder!