Een heel Pius X op de Zeestraat is wel mogelijk (foto's)
Een heel Pius X op de Zeestraat is wel mogelijk
Dit blijkt uit een onderzoek dat CBW heeft verricht op basis van de thans bestaande inzichten. Bijgaande foto’s tonen aan dat het mogelijk is om binnen de hier gepresenteerde bebouwing de wensen van het CBW te realiseren!
Het CBW had de hoop en eerlijk gezegd ook de verwachting dat het gemeentebestuur het advies van de bezwarencommissie om niet op de lokatie Populierenlaan een nieuw Pius X te gaan bouwen, zou aangrijpen om aan te tonen dat het wel degelijk met het gezicht naar de samenleving staat en wel degelijk oog en oor heeft voor wat er onder zijn burgers leeft. Door het advies van de bezwarencommissie was een nieuwe situatie ontstaan, waardoor het voor de hand lag om de lokatie Zeestraat nog eens kritisch, samen met het CBW, te beoordelen. Dat dit niet is gebeurd, vindt het CBW een gemiste kans. Wél is het CBW blij met een duidelijke meerderheid van de gemeenteraad. CBW had daarom gevraagd.

Klik hier voor een grote versie van deze foto (2.3 mb)
De conclusie van het gemeentebestuur dat de bezwaren van de bezwarencommissie – een te groot bouwvolume – ook gelden voor de lokatie Zeestraat is volgens ons te snel getrokken en onjuist. De situatie van de Zeestraat (met name vanuit juridisch oogpunt bezien) is heel anders dan die van de Populierenlaan. Het is voor het CBW dan ook heel wrang om te moeten constateren dat juist de argumenten waarom het de lokatie Zeestraat als 1e keus uitriep, nl. de te verwachten weerstand van de burgers en de te verwachten juridische complicaties voor de lokatie Populierenlaan, bij de eerste ronde al bewaarheid worden.

Klik hier voor een grote versie van deze foto (2.3 mb)
De oplossing volgens het CBW
Om aan de discussie over het toelaatbare bouwvolume aan de Zeestraat een einde te maken, heeft het CBW enige tijd geleden verzocht aan Dick de Boer een virtuele weergave te maken van de gevels rondom een Pius X-gebouw aan de Zeestraat. Uitgangspunt daarbij is dat de afmetingen van het bouwvolume aan Tuinstraat en Spoorbuurt conform het geldende bestemmingsplan zijn, terwijl aan Zeestraat en Dwarsstraat de afmetingen zijn aangepast aan de bestaande bebouwing. Aan de overzijde van Zeestraat en Dwarsstraat staan geen woningen waarvan het uitzicht wordt weggenomen, en daarom zullen hier naar verwachting geen overwegende bezwaren tegen ingebracht kunnen worden. De virtuele ‘foto’s’ gaan hierbij en op de site www.Jongeren.Volendam.nl kan een filmpje worden bekeken waarin men op virtuele wijze rondom het complex kan wandelen. Natuurlijk gaat het hier niet om een definitief gevelbeeld; er zijn slechts ramen en deuren ingetekend om het een echt gebouw te laten lijken. Naast de eerder genoemde argumenten als: snel kunnen starten, een breed draagvlak aanwezig etc., geldt nu ook dat twee subsidies ter waarde van circa € 0,8 mln. die tijdgebonden zijn, wellicht alsnog kunnen worden binnengehaald als snel kan worden aangevangen. Het is dus wél mogelijk om een heel Pius X met circa 1900 m2 netto vloeroppervlak aan de Zeestraat te bouwen en naar verwachting zonder veel bezwaren van omwonenden.

Klik hier voor een grote versie van deze foto (2.3 mb)
De oplossing volgens de gemeente
Nadat het protest van de omwonenden door een onafhankelijke bezwarencommissie is gehonoreerd, heeft een meerderheid in de gemeenteraad op 25-11-2004 besloten dat de ontwikkeling van de bouwplannen op de lokatie Populierenlaan door mag gaan. Het Pius X aan de Populierenlaan moet dan maar kleiner en bepaalde functies moeten worden gedecentraliseerd, ergens anders worden ondergebracht, is het standpunt van het gemeentebestuur. Het gemeentebestuur gaat dan voorbij aan en/of er is niet gesproken over de volgende zaken:
- Het nieuwe Pius X is gebaseerd op een visie, nl. het Verleidingsconcept. Het decentraliseren moet passen binnen deze visie.
- Het CBW heeft vanaf het begin al zeer veel geschrapt uit haar oorspronkelijk plan en kan dat zeker niet veel verder doen, zonder aan deze Visie geweld te doen.
- Er moet tijdig en voldoende ruimte beschikbaar zijn om mogelijk te decentraliseren functies ergens anders te kunnen huisvesten
- Er moet voor dat ergens anders huisvesten voldoende geld beschikbaar zijn.
- Deze nieuwe oplossing dient nog steeds (ook financieel) op te wegen tegen de lokatie Zeestraat. Meer lokaties betekent naast extra bouwkosten ook meer personeel, ook voor beheer en huishoudelijk werk.
Het gemeentebestuur heeft zonder op deze punten een goed inzicht/antwoord te hebben een besluit genomen. En ze legt de uitvoering neer bij het CBW.
Hoe nu verder?
Het CDA heeft bij monde van fractievoorzitter P. Veerman gesteld dat het verwacht dat het CBW zeer binnenkort zal gaan praten met de omwonenden over het realiseren van het nieuwe gebouw. Het CBW vond en vindt nog steeds de lokatie Populierenlaan een goede lokatie en zal dan ook loyaal het besluit van de gemeenteraad opvolgen en met spoed de voorbereiding weer starten. Daarbij is het echter noodzakelijk dat het gemeentebestuur eerst de kaders stelt voor oppervlakte en bouwvolume. Voorwaarde voor het CBW is dat binnen die kaders een functioneel goed Pius X gebouwd kan worden. Als dit het geval is, dan zal het CBW in gesprek gaan met de omwonenden om het gebouw hopelijk samen vorm te geven.

Klik hier voor een grote versie van deze foto (2.3 mb)
Reactie op commentaar CDA-fractie
In de Nivo van 1 december 2004 spreekt de CDA-fractie zijn verbazing uit over het handelen van het CBW, met name ten aanzien van het opzeggen van het vertrouwen in de wethouders Nouwen en Smit. In het artikel vraagt de CDA-fractie om een positieve houding van alle partijen. Het CBW vraagt zich af of de CDA-fractie met dit artikel zelf wel bijdraagt aan de positieve houding die het nadrukkelijk vraagt van alle partijen.
Omdat de integriteit van bestuurders regelmatig in twijfel is getrokken, de transparantie van besturen in de ogen van velen meer lijkt op achterkamertjespolitiek en het vertrouwen van de burgers in de politiek veel schade heeft opgelopen, adviseert het CBW aan de CDA-fractie om met een voorstel te komen, inclusief het beschikbaar stellen van een passend krediet, om de rollen van alle partijen die betrokken zijn geweest bij het besluitvormingsproces van de lokatie Pius X nader te laten evalueren door een onafhankelijke partij. Het doel daarvan mag niet zijn om iemand of een partij 'af te rekenen' maar om te leren van de dingen die niet goed zijn gegaan. Besturen is een lastig vak en een tunnelvisie is snel een valkuil. Zo’n evaluatie kan dan heel goed werken om de bestuurders weer scherp krijgen. Totdat deze onafhankelijke evaluatie er is adviseert het CBW de CDA-fractie om zelf het goede voorbeeld te geven.
Hierna zullen wij aantonen dat het CBW op cruciale momenten (lokatie, oppervlakte, omvang en kosten), steeds positief en constructief heeft meegewerkt aan oplossingen en daarbij ook steeds zijn verantwoordelijkheid heeft genomen.
CBW heeft het recht om echt mee te praten
Toen in 1995 het bestuur van de Vincentiusparochie meedeelde dat het geld nodig had voor de restauratie van de kerk en dat Pius X daarom te koop werd aangeboden voor € 340.000, is het CBW in nauw overleg met CDA-wethouder W. Visscher een partnership aangegaan met de gemeente. Van het aankoopbedrag heeft het CBW € 121.000 betaald, plus kosten koper, dus meer dan 1/3 van de aankoopkosten. Deze lening wordt nog steeds afbetaald. In ruil hiervoor kreeg het CBW geen enkele eigendomsverklaring, maar slechts een huurcontract voor onbepaalde tijd. Duidelijk was echter dat het CBW op dezelfde lokatie wilde blijven en daartoe partner was geworden in een gezamenlijk project met de gemeente. De gemeente is een betrouwbare partner, zo dacht het CBW toen. Het CBW heeft er voor zorg gedragen dat de gemeente voor € 220.000 eigenaar werd van het Pius X dat nu een marktwaarde heeft van circa € 1.000.000. Daar mag je wat terug voor verwachten.
Wie heeft wie klem gezet?
Nadat in 2001 bijna alle politieke partijen, maar vooral het CDA, zich uiterst lovend hadden uitgelaten over de CBW-nota ‘Het Verleidingsconcept’, bleek in 2002 het CDA-standpunt 180 graden gedraaid. Ineens werd de helft van het bedrag dat de architecten hadden berekend, aangeboden voor een nieuw gebouw, dus € 3,6 miljoen. En Pius X moest weg uit het uitgaansgebied en moest zich ineens nog slechts met de leeftijdgroep tot 16 jaar bezighouden. De gemeentelijke nota Buurthuiswerk noemt dan wel jongeren tot 25 jaar en senioren als aandachtsgroepen die vanuit het nieuwe Pius X moeten worden bediend, maar dat was voor het CDA kennelijk geen punt van overweging.
In de gesprekken met de verantwoordelijke wethouders Nouwen en Smit bleek uiteindelijk dat de lokatie Zeestraat als optie wel meedeed maar al maanden daarvoor “politiek” was afgeserveerd. Het CBW was dus toen al door genoemde wethouders, die ongetwijfeld rugdekking hadden van het B&W en een aantal (coalitie)fracties, klem gezet.
Tot het laatste moment was het CBW bereid om over een ‘secondbest’ lokatie te praten; de gemeente was daar echter niet toe bereid, bood slechts één keuze en dat was de Huishoudschool. Elk zichzelf respecterend bestuur zal wanneer het belangrijkste middel voor een goed functioneren wordt ontnomen, tot het uiterste gaan om dit te behouden. Het opzeggen van het vertrouwen, het weigeren verder enige medewerking te verlenen aan een nieuw Pius X en daarmee de gemeentebestuurders te dwingen om ofwel mee te denken aan een alternatief ofwel de kiezers om een nieuw mandaat te vragen, was een laatste middel om voor het CBW echt een onderhandelingspositie te creëren. En dat is uiteindelijk met de hulp van 9000 signalen gelukt. Kan deze informatie wellicht het CDA helpen om te begrijpen “hoe een bestuur van een welzijnsstichting er toe kan komen het vertrouwen in wethouders op te zeggen, terwijl die wethouders aan tafel zitten met € 3,6 mln. voor een nieuw gebouw” (Nivo 01-12-2004)?
Compromis over lokatie
Tegen het mandaat van de bevolking in werkte CBW aan het compromis Populierenlaan mee.
Op uitdrukkelijk verzoek van het CBW heeft burgemeester Van Beek eind 2003 bemiddeld tussen beide wethouders en het CBW en is het compromis Populierenlaan gevonden. Het CBW had desgevraagd in januari 2003 in het overleg met de wethouders reeds aangegeven dat de lokatie Populierenlaan een goede ‘secondbest’ lokatie was; echter omdat het CBW verwachtte dat de weerstand van de omwonenden aldaar groot zou zijn en voor oponthoud zou zorgen, bleef de Zeestraat lokatiekeuze nummer één. De handtekeningenactie werd daarom ook gevoerd voor de lokatie Zeestraat; de Populierenlaan was helemaal niet meer in beeld. Het compromis Populierenlaan werd begin 2004 naar buiten gebracht en daarmee kreeg het CBW vrijwel de gehele bevolking over zich heen en gezien vanuit de optiek van de 9000 ondertekenaars, was dit begrijpelijk. Het CBW echter was bereid mee te werken aan een oplossing die alle partijen recht deed en die het wellicht mogelijk maakte dat binnen afzienbare tijd zou kunnen worden gebouwd. Het CBW heeft hiermee op riskante wijze zijn nek uitgestoken.
Oppervlakte en bouwvolume
Vanaf 2001 heeft het CBW zich ook ten aanzien hiervan steeds constructief opgesteld. Ten opzichte van het oorspronkelijk plan bedraagt de gewenste netto-vloeroppervlakte nu nog 1900 m² (dit was 3200 m² ). Het bestaande gebouw aan de Zeestraat omvat circa 1500 m² netto. De laatste planversie is dus qua gebruiksruimte 400 m² groter dan het bestaande gebouw uit 1932, ongeveer 25%. Op de achtergrond speelt mee dat het CBW zichzelf beschouwt als rentmeester over het erfgoed van onze voorvaderen; het huidige gebouw is 75 jaar oud en heeft altijd een vitale rol gespeeld in de Volendammer gemeenschap. Het CBW acht zich gehouden aan de morele verplichting een gemeenschapshuis van vergelijkbare orde over te dragen aan volgende generaties.
Kosten
Hoewel uit de eerdere berekeningen van architecten, maar ook uit de berekeningen van het CBW zelf bleek dat een Pius X van een dergelijk omvang aanzienlijk duurder zou uitvallen dan de beschikbaar gestelde € 3,6 mln., heeft het CBW zich ook op dit punt constructief opgesteld en deze uitdaging aanvaard. Inmiddels blijkt dat ook deze vrees van het CBW, dat het bedrag van € 3,6 mln. heel krap is, dreigt uit te komen. De eerste berekeningen tonen een tekort aan van circa € 0,7 mln. Het CBW gaat er voor om ook dit tekort weg te werken.
Resumé
- Het gemeentebestuur heeft (weer) een kans gemist om aan te tonen dat zij echt oog en oor heeft voor wat er onder de burgers leeft.
- Het voornaamste bezwaar van de bezwarencommissie – het te grote bouwvolume – is door het gemeentebestuur ten onrechte ook van toepassing verklaard op de lokatie Zeestraat.
- Het gemeentebestuur heeft op basis hiervan een beslissing genomen zonder te weten of nog meer Pius X-functies op andere lokaties zouden kunnen worden uitgevoerd, of voldoende alternatieve ruimten voor decentralisatie van functies van het CBW (tijdig) aanwezig zijn en zonder te weten welke financiële gevolgen dit met zich mee brengt.
- Aan de Zeestraat kan wel degelijk een gebouw met vloeroppervlakte van 2500 m² worden gerealiseerd, met de maatvoering volgens het vigerende bestemmingsplan voor de Tuinstraat en Spoorbuurt, terwijl die aan de Zeestraat en Dwarsstraat iets hoger zal zijn, maar passend in de bestaande bebouwing en zonder hinder op te leveren voor omwonenden.
- Het CBW acht zich een loyaal partner in een nog steeds geldend samenwerkingsverband met de gemeente en zal constructief aan het besluit van de gemeenteraad meewerken maar niet ten koste van alles.
- De gemeente dient de kaders te stellen voor de oppervlakte en bouwvolume en als binnen die kaders een functioneel goed Pius X gebouwd kan worden, dan zal het CBW in gesprek gaan met de omwonenden om het gebouw hopelijk samen vorm te geven.
- Het CBW heeft steeds op cruciale momenten (lokatie, oppervlakte, omvang en kosten), positief en constructief meegewerkt aan oplossingen en daarbij ook steeds zijn verantwoordelijkheid genomen.
- Het CBW adviseert de CDA-fractie met een voorstel te komen om de rollen van alle partijen, die bij het besluitvormingsproces over de lokatie betrokken waren, door een onafhankelijke partij te evalueren, de leerpunten in beeld te brengen en tot de resultaten hiervan bekend zijn geen oordelen over andere partijen uit te spreken.
Bestuur Club en Buurthuiswerk,
namens deze,
Evert Karregat (voorzitter)
