‘Abortus en euthanasie zijn volgens mij een zegen!’ (foto)
‘Abortus en euthanasie zijn volgens mij een zegen!’
Dominee Engele Wijnsma over de zin en onzin van geloven en naar de kerk gaan.
Rond de feestdagen stonden de dagbladen weer bol van de artikelen over ontkerkelijking en zingeving. Waterland Welzijn vroeg dominee Engele Wijnsma van de Kerkgemeente Edam en de Protestantse Gemeente Volendam of hij wilde reageren op een aantal uitspraken. “De stellingen mogen best pittig zijn. Ik hoop dat jullie ook tegen pittige antwoorden kunnen”, was zijn reactie op het verzoek.
Nederland gelooft steeds minder
“Dat is niet helemaal waar. Er zijn niet minder godsdienstige mensen. Wel meer mensen die in ‘iets’ geloven. In Trouw stond een erg interessant artikel hierover. Uit onderzoek blijkt dat een kwart van de Nederlanders zich christen noemt, een kwart beschouwt zichzelf als ongebonden spiritueel, een derde noemt zich humanistisch (wel idealen, geen religie, red.) en een klein deel is moslim. En tenslotte de groep die je de ‘wrokkige ontevredenen’ kunt noemen. Die groep gelooft nergens in en heeft ook geen ideaalbeeld van de wereld, geen utopie. De tachtig procent religieuzen, spirituelen en humanisten hebben dat allemaal wel. De groep ontevredenen is groeiende en dat is een zorgwekkende ontwikkeling.”
De paus is een slecht visitekaartje voor het christendom
“Ik vind van wel. De paus is een van de redenen voor het slechte imago van de kerk. Niet iedereen kan goed het onderscheid maken tussen protestants en katholiek. Hij zegt dingen die in mijn ogen negatief zijn, maar zijn woorden worden ook de rest van het christendom aangerekend. Hetzelfde geldt voor de Christenunie. Abortus en euthanasie zijn volgens mij een zegen! Door de Christenunie worden die zaken verworpen en ze doen alsof zij de werkelijke christenen zijn en het dus niet christelijk is om abortus en euthanasie toe te laten. Dat is volslagen onzin.”
Met betere marketing zouden de mensen wel terugkeren naar de kerk
“Ja, zeker. Met een goede marketingmachine kom je heel ver. Vijf jaar geleden had bijvoorbeeld nog niemand van Axe deodorant gehoord en nu is het een van de bekendste merken. Op die manier zou je de kerk ook in de markt kunnen zetten. Ik probeer dat ook een beetje, maar de kerk heeft wel te maken met een negatief imago. Veel mensen die nu niet naar de kerk gaan, denken dat je in de kerk allerlei dingen voorgeschreven krijgt, terwijl dat niet het geval is. Gelukkig heb ik de tijd en probeer ik creatief te zijn in de diensten, leuke en soms ludieke evenementen in de Grote Kerk te organiseren en een goed verhaal te hebben. Je komt een heel eind met goede reclame, maar uiteindelijke moet de boodschap, de vorm en het verhaal, mensen aanspreken.”
De geloofsbeoefening van moslims in Nederland zorgt voor ook voor een impuls van het christendom
“Ik verwacht van wel. Doordat niet-kerkgangers, dat zijn er heel veel, moslims zien geloven en dat geloof ook verder uitdragen, gaan mensen zich afvragen waar ze zelf eigenlijk staan. Een deel zal misschien de gang naar de kerk maken uit angst, wat een negatieve motivatie is, maar een ander deel zal de kerk vaker opzoeken tegen de vervlakking. Als je namelijk gaat nadenken over je normen en waarden, merk dat je veel christelijker bent dan je in eerste instantie dacht.”
Mensen zoeken hun weg naar de kerk als de angst voor terrorisme toeneemt
“Het is het klassieke verhaal. Als er oorlog uitbreekt, stromen de kerken vol. Wanneer mensen zich bedreigd voelen, gaan ze zichzelf andere vragen stellen. Ze krijgen een andere focus en andere behoeften. Het gaat dan niet meer om die dure vakantie en of er wel sneeuw ligt, het gaat niet meer om een luxere leaseauto. Op dit moment leven we heel individueel. Vrijheid is tegenwoordig onze God en we willen alles kunnen doen. In oorlog zijn er ineens andere dingen belangrijk, dingen die zin aan het leven geven op een andere manier. Daar is trouwens geen oorlog voor nodig, want veel mensen krijgen al andere behoeften naarmate ze ouder worden. Een oorlog verheftigt en versnelt zo’n proces massaal.”
Partijen met een religieuze inslag moeten worden verboden
“Ik denk niet dat het uitmaakt waar een partij zijn inspiratie vandaan haalt, ook als dat het geloof is. Maar de termen erbij, zoals ‘christen’ of ‘moslim’ vind ik niet goed. Bovendien hoor je niet je eigen religieuze gelijk aan een ander op te leggen.”
Religieuze symbolen moeten worden verboden
“Nee hoor, laat maar zien wie je bent. Of je nu een burka, een piercing, een petje of Lonsdale kleding draagt. Daar hoeft niemand zich mee te bemoeien. Op het werk is dat wat anders. Net zo goed als een piercing in het gezicht soms niet wordt gewaardeerd, is voor een lerares een burka ook niet functioneel. Integendeel!
In een multiculturele samenleving moeten ook ‘anders-religieuze’ feesten in de ‘vrijedagenkalender’ worden opgenomen
“Ja, dat vind ik wel. Ik wil er ook best een christelijke vrije dag voor inruilen hoor. Het is wel lastig, want waar leg je de grens? Als je bijvoorbeeld het Islamitische suikerfeest een vrije dag maakt, willen de Chinezen of Joden misschien ook.”
Als meer mensen volgens een geloof zouden leven, zou dat een milder leefklimaat opleveren
“Ik denk het wel, maar dat kan ik niet staven. In de jaren ’50 gingen er heel veel mensen naar de kerk, maar het leefklimaat was niet mild te noemen. Toch denk ik dat mensen die geloven en naar de kerk gaan over het algemeen erg gastvrij zijn en betrokken zijn bij hun gemeenschap, vrijwilligerswerk doen, geld geven aan goede doelen. Mensen die geloven in een utopie zoals humanisten of het Koninkrijk Gods, zetten zich voor dat ideale wereldbeeld in. Mensen die nergens in geloven, doen dat alles veel minder.”
Waar ik het bangst voor ben, is dat mensen over een tijd niets meer weten van het oorspronkelijke geloof waarmee ze, soms onbewust, zijn opgevoed. Bovendien kweken we nu een generatie die nauwelijks meer iets weet van kerk en religie. Als ze straks groot zijn en religie weer trend wordt is de kans op radicalisering erg groot. Zij kennen dan niet de nuances, de werking van mythen en kunnen symbooltaal dan niet van de werkelijkheid onderscheiden. Als je dat niet gaandweg leert is radicalisering het gevaar. Dat gebeurt nu regelmatig met jonge moslims, terwijl de islam zelf een heel vreedzaam geloof is. Zoiets kan ook gaan gebeuren met het christendom. Mensen die te weinig meekrijgen gaan op zoek naar hun wortels en dat kon wel eens extreem uitpakken.” 
Foto: Cor van Brugge