Stemmingmakerij, onbehoorlijk bestuur en laster

Stemmingmakerij, onbehoorlijk bestuur en laster
In het politiek “bedrijf” zijn er altijd meningsverschillen en het is het goed recht van democratisch gekozen bestuurders om beleid van hun voorgangers te bekritiseren of te veranderen. Maar sinds kort beijvert Recht door Zee (what’s in a name?) zich om het fabeltje de wereld in te sturen, dat er bij het aan de Keetzijde geplande WoonZorgComplex (WoZoCo) dingen zijn gebeurd die niet door de beugel kunnen, met name de voorgenomen grondverkoop. Men claimt als pseudo-detective bepaalde zaken nu pas “ontdekt” te hebben en gebruikt termen die anderen bij voorbaat in een kwaad daglicht stellen (“stiekem”, “fout”, “achterkamertjespolitiek” en zelfs “onoorbaar”). Opvallend is overigens dat de laatste serie aantijgingen alleen in de Gemeenteraad werd uitgesproken en slechts met mega-koppen in een zeer eenzijdig NIVO-verslag wereldkundig werd gemaakt. Kennelijk is RDZ toch wat beducht voor een mogelijke aanklacht wegens smaad, al geeft men voor heel dapper te blijven speuren.

Jammer genoeg heeft de NIVO-redacteur de journalistieke principes van hoor en wederhoor, controle vooraf van beweringen en onderscheid tussen feiten en meningen niet toegepast. Weerwoorden van andere raadsleden en het feit dat de burgemeester zelf meedeelde dat een en ander steeds wel in B&W aan de orde was geweest, dat werd niet vermeld. Resultaat was een op louter RDZ-drijfzand berustende story à la Crime scene investigation. Leest zo lekker weg!

Omdat de integriteit van onze partij en haar vertegenwoordigers in het geding is, moeten wij wel uitgebreid reageren, hoewel het sop de kool eigenlijk niet waard is. Met name onze partijgenoot, ex-wethouder Willem Mooijer, die door zijn publieke functie hierover moeilijk zelf naar buiten kan treden, ligt onder vuur. Geheel ten onrechte en dat kunnen ondergetekenden niet accepteren. Daarom geven wij uitleg over de in het gemeentebestuur gebruikelijke procedures, in het bijzonder bij grondzaken. Daarnaast een beschouwing omtrent de motieven van de verschillende bij dit politieke “toneelstuk” optredende acteurs. We beginnen uiteraard met de hoofdrolspelers: de woord- en penvoerders van RDZ.

Zwarte Pieten en Afleidingsmanoeuvre
Het huidige college heeft besloten de Edamse bezwaarmakers hun zin te geven, hoewel hun bezwaren bij de Raad van State nauwelijks gehoor vonden. Die wilde alleen het exacte aantal woningen weten. Men ziet af van het prachtige WoZoCo-plan nabij de Keetzijde (zie de illustraties bij dit artikel) en daarom wordt aan de Volendamse kant van de Dijkwijk andersoortige huisvesting voor senioren gepland. Gezien de in 6 jaar van overleg en voorbereidingen gewekte verwachtingen en de reeds gemaakte kosten vinden de partners van de Zorgcirkel het onbehoorlijk bestuur en protesteren zij ertegen, dat zij nu opeens buiten spel worden gezet. Dit temeer omdat ook het huidige college aan hun nog om een herziening van het plan had gevraagd. Uit dit geschil kan wel eens een fikse schadeclaim voortvloeien en dan is het voor een bepaalde politieke partij heel handig om de Zwarte Piet van hún eigen besluit tot verplaatsing naar een ander door te spelen.

Besturen is niet makkelijk. Daar is RDZ inmiddels ook achter. De uitbreiding bij de Petrusschool leidde tot grote commotie. Ook het om zeep helpen van het Burgerinitiatief van de Zuideindebewoners bracht veel negatieve publiciteit en zelfs de harde verkiezingsbelofte van RDZ, een volledig autovrije dijk, blijkt makkelijker gezegd dan gedaan.
Kortom: tijd voor een RDZ-afleidingsmanoeuvre. En dan niet van dat benauwde; nee, iets verzinnen om met grof geschut die schadeclaim in andermans schoenen te schuiven en zo de aandacht van de burgers in de gewenste richting te sturen. Twee vliegen in één RDZ-klap.

Dat dit dan ten koste gaat van de goede naam van andere (ex-)politici, en indirect ook van een aantal betrokken ambtenaren en plaatselijke ondernemingen, dat neemt men op de koop toe. Voor de RDZ-goeroes heiligt het doel de middelen en men bombardeert de media met kretologie, suggereert zonder bewijs allerlei misstanden en vermijdt zorgvuldig om in te gaan op een serieus weerwoord. Zogenaamde voorlichting aan de burgers, waarmee het RDZ-stokpaardje van “communicatie” tot een loze kreet is verworden. Wat vindt trouwens RDZ-voorzitter dhr. Ab Veerman (Reus) ervan dat ook zijn collega-ondernemers zo gecriminaliseerd worden? Dit wat betreft de hoofdrolspelers. Nu eerst onze uitleg over de zaak zelf.

Bij wie en wanneer was het WoZoCo-plan bekend?
Al in 2002/2003 werd naar een plaats gezocht voor een modern seniorencomplex van ca. 200 eenheden, zoals dat door de Zorgcirkel en de Gouden Regen Groep (GRG) werd ontwikkeld. Gezien de enorm toenemende vergrijzing wilden B&W, evenals destijds bij de Gouwzee, een dergelijke voorziening binnen onze gemeente veilig stellen. Overigens bestond die combinatie van de belangrijkste zorgverlener en die ontwikkelaarsgroep reeds toen het project werd gepresenteerd, zodat de keuze voor die plaatselijke en trouwens gerenommeerde bedrijven niet door het gemeentebestuur werd gemaakt. Na het afvallen van andere locaties bleef tenslotte de Keetzijde-versie over. Dat werd ook aangegeven in het voorlopige Zuidpolderplan, dat door B&W in procedure werd gebracht. Misschien heeft RDZ destijds in de raad en de commissies zitten slapen, maar dan nog had men daarna ruimschoots de tijd om wakker te worden als we bedenken dat: 

• de bezwaren tegen het WoZoCo aan de raad werden doorgegeven, 
• bij de uitleg door dhr. de Vries van de Zorgcirkel ook RDZ aanwezig was, 
• er toen een mooie brochure door Gouden Regen Groep werd verspreid, 
• het “binnenhalen” van de provinciale subsidie van € 640.000, door de wethouders Nouwen (CDA) en Smit (PvdA),ook het WoZoCo betrof, 
• de overgrote meerderheid van de raad - dus ook RDZ – instemde met het bestemmingsplan Zuidpolder-oost, inclusief het WoZoCo aan de Keetzijde.

Van “stiekem” gedoe en het op de valreep nog even toevoegen van het WoZoCo was dus geen sprake. En het spreekt voor zich dat in dit kader in B&W en met de Zorgcirkel/Gouden Regen Groep ook gesproken werd over (toekomstige) grondverkoop. Eerst nog zeer voorlopig met een indicatieve waarde wat betreft de “kale” grond, zonder opspuiten en infrastructuur (wegen e.d.), zodat de bouwers hun eerste berekeningen konden maken. En pas veel later, in februari 2006, met een gemeentelijk voorstel voor bouwrijpe grond (inclusief opspuiten, wegaanleg, enz.).

Moest de Gemeenteraad (vooraf) niet weten van die grondaanbieding?
Het is de verantwoordelijkheid van de wethouder grondzaken om onderhandelingen over grond te voeren en dus moet hij/zij, wanneer er uiteindelijk een akkoord over aan- of verkoop ligt, de zaak - onder voorbehoud van raadsgoedkeuring - afwikkelen. Tijdens dit proces werden, en naar wij aannemen worden ook thans, de overige collegeleden steeds geïnformeerd. Pas wanneer met de koper/verkoper principeovereenstemming is bereikt, neemt het voltallige college een officieel besluit en dan pas komt het voorstel in de Gemeenteraad. In het geval van het WoZoCo heeft het vorige college in februari 2006 een aanbieding gedaan, waarmee de koper nog moest instemmen. Een definitief B&W-besluit om dit aan de Raad voor te stellen kon derhalve nog niet worden genomen (zie elders in dit artikel) en zover is het ook nooit gekomen, omdat het nieuwe college later de aanbieding introk.

Wederom dus niets geheimzinnigs. Het hele vorige college, inclusief de burgemeester, de secretaris en wethouder Luyckx, was op de hoogte. En ook het nieuwe college, getuige het feit dat men kort na het aantreden de zaak afblies. Alleen RDZ speelt nu – ruim een jaar later – toneel en wist zogenaamd nergens van. Overigens is er niets nieuws onder de zon: het afgelopen jaar zijn diverse stukken grond op dezelfde wijze verkocht, zonder dat de Raad hierbij vooraf tijdens de onderhandelingen betrokken is geweest (Kennedyschool, Siriusplein, Nicolaashof).

De werkwijze tijdens de B&W-vergaderingen
Uitgebreide notulen worden niet gemaakt. Wel is er een lijst van de officieel genomen B&W-besluiten en ook krijgen alle leden iedere week een map met de inkomende en uitgaande post. Alleen daardoor al kan iedereen op de hoogte zijn van alles wat er speelt.
Naast de discussie over officiële besluiten komen er allerlei zaken aan de orde, die nog in een voorbereidend stadium verkeren. Iedere wethouder doet verslag van belangrijke besprekingen, planvorderingen, e.d. Ook bij grondzaken is dit het geval.

Daarover wordt de wethouder ook steeds geadviseerd door de ter zake kundige ambtenaren van de afdeling Ruimtelijke Ordening/Grondzaken en/of Werken en Projecten, de afdeling Stedenbouw, het hoofd VROM en vaak ook de directeur van de sector Grondgebied. Goed gebruik is ook dat bij onderhandelingen altijd minstens één ambtenaar aanwezig is. In belangrijke gevallen kan er ook een collega-wethouder bij zijn (bijv. van Financiën of, zoals bij het WoZoCo, van Welzijn). En ook de burgemeester versterkt(e) bij bepaalde besprekingen soms de gelederen.

Omdat grondonderhandelingen vaak veel tijd vergen – dat varieert van weken tot jaren – wordt er niet in iedere fase een officieel besluit genomen. Daarbij komt dat de officiële besluiten openbaar worden gemaakt en dat zou de positie van de gemeente nadelig beïnvloeden. Een aanbod inzake grondaankoop of –verkoop door de gemeente is qua prijs en voorwaarden bijna altijd eerst voorlopig, aangezien de wederpartij nog niet heeft ingestemd. Pas als dat geschied is, komt er een officieel B&W-besluit met een voorstel aan de Raad tot aan- of verkoop. Want de Raad heeft het laatste woord en dat weten uiteraard alle bij een transactie betrokken partijen.

Is € 202,- (incl. BTW) per m2 een vriendenprijsje?
Dat die grondaanbieding voor het WoZoCo niet in de B&W-besluitenlijst voorkomt is dus doodnormaal. Er was nog geen overeenstemming en een officieel besluit tot verkoop kon nog niet worden genomen. Maar in alle stadia van deze zaak zijn alle B&W-leden door de toenmalige CDA-wethouder Willem Mooijer geïnformeerd. De berekeningen voor de diverse woningtypen en de zorginfrastructuur waren gemaakt en getoetst door de ambtelijke adviseurs, met als uitgangspunt een zowel voor het gemeentelijk grondbedrijf als het algemeen belang (een prachtig zorgcomplex!) een bevredigend en haalbaar resultaat. Bovenstaande prijs was trouwens een gemiddelde prijs voor sociale en particuliere bouw, inclusief de talrijke omringende meters parkgrond, de wegen en paden.

Ten aanzien van de zorgcomponenten nam de gemeente haar verantwoordelijkheid, in het algemeen belang, net als bij andere welzijnsinstellingen, onderwijsgebouwen, of sportaccommodaties. Voor de wooneenheden werd, al naargelang het type, een passende prijsstelling gehanteerd. Met het CDA in het gemeentebestuur werd altijd gestreefd naar haalbare grondprijzen voor kopers van woningen. Als optimale winst voor het grondbedrijf de bedoeling is van wethouder Bond (RDZ), dan houden wij ons hart vast voor de Zuidpolder. In een latere NIVO zullen wij trouwens nader ingaan op deze prijsstelling, evenals op die voor de komende Gouwwijk.

Geheugenverlies in B&W? Wij weten inmiddels zeker van niet.
Het CDA is een serieuze partij met een goed gevoel voor bestuurlijke verhoudingen. Wij weten dat het besturen in B&W collegiaal hoort te zijn en daar mengen wij ons niet in. Daarom hebben wij even geaarzeld om het volgende naar voren te brengen. Maar in deze situatie en na de uiteenzetting over de besluitvorming in B&W en de Gemeenteraad ontkomen we er niet aan onze aanvankelijke bevreemding uit te spreken over het feit dat de leden van B&W die voorheen bij deze zaak ook al in functie waren, de werkelijke gang van zaken niet meteen duidelijk hebben uitgedragen.

Uit het bovenstaande moge immers overduidelijk zijn dat zij alle drie – de burgemeester, de secretaris en wethouder Luyckx (PvdA) - volkomen op de hoogte zijn geweest van de gang van zaken rond het WoZoCo en de daarbij gedane grondaanbieding. Ze waren bij alle “briefings” door wethouder Mooijer in B&W present en de burgemeester en de secretaris hebben nota bene zelf de betreffende brieven ondertekend. En dat waren geen standaardbrieven over het kappen van een boom!

Wij beseften natuurlijk wel dat het eigenlijk beneden de waardigheid van deze bestuurders is om tegen de laag-bij-de-grondse vuilspuiterij van coalitiepartij RDZ in te gaan, door met gezag duidelijk te maken, dat er helemaal niets stiekems aan de hand was en hoe in dit soort zaken te werk wordt gegaan.

Wij weten inmiddels ook dat het aankondigen van een extern onderzoek door dhr. van Beek en de secretaris met de beste bedoelingen is geschied. Namelijk om te bezien of wellicht een aanscherping van de reeds lang bestaande gemeentelijke procedures gewenst is. En navraag leerde ons dat wij de uitlating over het “te goeder trouw” ondertekenen in die zin moeten verstaan, dat zij beiden wisten dat in B&W wel degelijk besloten was een grondaanbod voor het WoZoCo te doen.

Maar ……..de krantenlezende burger kent die bedoeling niet en denkt meteen:” Wie was er dan te kwader trouw?” De betrokken wethouder(s) soms, al dan niet in (zogenaamd) complot met één of meer ambtenaren? Want wethouders kunnen immers in hun eentje geen B&W-brieven versturen. Die passeren eerst diverse (hoofd)ambtenaren om tenslotte ter ondertekening te belanden bij de burgemeester en de secretaris. We hebben sterk de indruk dat ook bij deze zaak weer het RDZ-stempel zwaar op B&W drukt. De coalitiepartijen VD’80 en PvdA zijn muisstil en onderdanig. Het ”te goeder trouw” neemt dus de eigenhandige ondertekening door de burgemeester en de secretaris van de door RDZ ten onrechte gewraakte brieven niet weg. Dat willen wij met alle respect even benadrukken en daarmee de rol van vroegere bestuurders en ambtelijke medewerkers, die binnen de bestaande procedures alleen maar hun werk deden, in een juist kader stellen. En van een bijrol tegen-wil-en-dank in het RDZ-scenario hebben wij de burgemeester, de secretaris en wethouder Luyckx nooit verdacht. Daarvoor kennen wij ze te goed.

Tenslotte: het externe onderzoek
RDZ roept altijd van de daken dat de gemeente zuiniger moet zijn en dat er minder aan onderzoeken moest worden gespendeerd. Men stemde destijds zelfs tegen een onderzoek naar de ontsluiting van de Zuidpolder via de antennemastroute, maar in deze non-zaak moet er een duur extern bureau ingehuurd worden. Tel uit je winst!

Het CDA is daar overigens voor, omdat er niets te verbergen valt en er niets onoorbaars gebeurd is. De huidige coalitie heeft gekozen voor een ander beleid met het WoZoCo. Het CDA vindt dat een gemiste kans, maar het is hun goed recht. Dat houdt echter niet in dat men ongestraft met schijnargumenten vroegere bestuurders lukraak van alles en nog wat kan beschuldigen. Om nog maar niet te spreken van de ambtenaren, want het is natuurlijk uitgesloten dat die zogenaamde “complotten” door één persoon konden worden gesmeed.
Misschien komt er als “gouden tip” wel uit het onderzoek, dat al het besprokene tijdens de B&W-vergaderingen voortaan uitgebreid genotuleerd moet worden of dat elke voortgang of stagnatie bij planvorming, grondonderhandelingen enz., en de gemeentelijke reactie daarop, in een apart B&W-besluit moet worden verwoord. Dan krijgen de burgemeester en de gemeentesecretaris het nog druk(ker) met ondertekenen, want tenslotte zijn zij in hun a-politieke professioneel functioneren als eersten verantwoordelijk voor een ordentelijke bestuurlijke en administratieve gang van zaken. En er moet ongetwijfeld extra man- of vrouwkracht worden ingehuurd. Weer een programmapunt van RDZ – minder ambtenaren – dat de mist ingaat!

Met dank voor plaatsing,

CDA-Edam-Volendam

Raadsfractie:
Loege Schilder, voorz
Jaap Veerman
Ferry Veerman
Martin de Boer

Partijbestuur: 
René Veerman, voorz.
Hans Steur, secr. Gerda Tol-Bond

En verder:
Peter Veerman, vm. fractievz
Theo Nouwen, vm. wethouder
Jan Tol, vm. wethouder

TEKSTEN BIJ ILLUSTRATIES:

Bij plankaart:

Bij het WoZoCo waren geen dure villa’s gepland, maar 27 prachtig aan het water gelegen gelijkvloerse patiowoningen met garage voor senioren. Net zo iets als In de Meer

Bij plancontext:

Seniorenappartementen in 3 Urban Villa’s (zoals in de Blokgouw), plus huur- en koop appartementen in het hoofdgebouw. Daarin ook 54 zorgplaatsen en andere zorgruimtes.
Alles gelegen in een omgeving met veel water en groen. In het hele plan ca. 200 mogelijkheden voor seniorenhuisvesting en zorgverlening.

Bij het locatieplaatje:

De fraaie ligging in een parkachtige omgeving, met uitzicht op het Markermeer, de zeesluis, de jachthaven, de nieuwe Dijkwijk en het opgeknapte Oorgat wint het zeker van de nieuwe locatie achter het zwembad. Een verplaatsing die het CDA betreurt en die vertraging en mogelijk verlies van starters- en seniorenwoningen kan opleveren. En waarschijnlijk een heel ander concept van seniorenhuisvesting.