Co-verslaving
Co-verslaving
Deze week kreeg ik een emailtje van een Volendamse die lang en hard geknokt heeft voor een bepaalde maatschappelijke voorziening ten behoeve van mensen met bepaalde handicaps. Ze schreef dat het eindelijk rond was en van start kon gaan. Volhouden en doorzetten loont.
Dat heeft ook Gary Kok bewezen. De moeder van de ‘Moedige moeders’ heeft na vijf jaar besloten om er een punt achter te zetten. Dat gun ik haar graag. Als ze een boekje open zou doen over die vijf voorbije jaren, zal blijken dat het tropenjaren waren. Ze is er in geslaagd om Volendam op de kaart te zetten als een gemeenschap die problemen durft te benoemen en bereid is om er wat aan te doen.
Haar initiatief heeft ver gedragen. In heel wat plaatsen in het land is het initiatief overgenomen. In de begintijd van het initiatief heb ik mijn hart wel eens vast moeten houden. De soms moralistische toon van publicaties en het afgeven op organisaties, kon ik niet echt waarderen. ‘Moedige moeders’ heeft echter ook laten zien dat ze een lerende organisatie was die gaandeweg de goede toon en een realistische visie te pakken kreeg. Daar heb ik groot respect voor gekregen.
‘Moedige moeders’ bereikt de gemeenschap en dat is iets wat professionele organisaties maar zelden goed lukt. Vaak zijn die ook te veel bezig met individuele gevallen en te weinig met de wijze waarop in een gemeenschap met de problemen wordt omgegaan. De combinatie van een particulier initiatief van belanghebbenden met de aanpak van professionals lijkt me ideaal.
Al eerder heb ik er op gewezen dat het laten afkicken van een verslaafde niet voldoende is. Je kunt bijna zeker zijn van terugval als de onderliggende problematiek niet wordt opgelost. Die problematiek is de oorzaak van de verslaving, omdat het verslavingsmiddel als een soort medicijn werkt.
Er is echter nog een ander probleem dat de aandacht behoeft, de co-verslaving. Verslaafden kunnen maar zelden zonder iemand die de ellende die een verslaving aanricht opruimt en verbergt. Meestal gaat het om partners die door hun ondersteuning in feite de verslaving tegen wil en dank in stand houden. Ze raken geketend aan de verslaafde en zijn om het maar heel hard te zeggen de slaaf of slavin van een verslaafde. Ook ouders of andere personen uit de omgeving van een verslaafde kunnen die rol vervullen.
De co-verslaafde behoeft dus minstens zo veel hulp dan de verslaafde zelf. ‘Moedige moeders’ heeft in deze kwestie een helder standpunt ingenomen. Als je niet meegezogen wilt worden in het in stand houden van een verslaving, zet je de verslaafde de deur uit en hou je die voor hem of haar op slot. Het klinkt onmenselijk hard totdat je beseft dat een verslaafde vaak zijn hele omgeving in de ellende stort. Er is ook geen andere weg om een verslaafde tot het inzicht te brengen dat er maar één weg bestaat: ophouden.
Alle verslavingen, of het nu drugs, drank of gokken is, hebben hetzelfde model. De verslaafde liegt, bedriegt en belooft tientallen keren beterschap. Bedrogen partners en ouders reageren met het controleren van alles en voelen ze zich schuldig. Naar de buitenwereld spelen ze het spel van de verslaafde mee, intern is er boosheid en spanning. Uiteindelijk geeft een co-verslaafde het eigen leven op, alles draait om de verslaafde.
De kennis die ‘Moedige moeders’heeft opgebouwd rond drugsverslaving is gemakkelijk in te zetten op andere terreinen van verslaving. Wellicht kunnen ze eens nadenken over het instellen van sub-groepen die zich met bijvoorbeeld drank- of gokverslaving kunnen bezig houden. Op al die gebieden geldt dat de erkenning dat er een probleem is, de eerste en belangrijkste stap vormt.
Dat vergt moed. De naam ‘Moedige moeders’ is dan ook goed gekozen, al vraag ik me altijd weer af of dat betekent dat er geen ‘Moedige vaders’ zouden zijn of ‘Moedige partners’. Gary Kok heeft er voor gekozen haar nek uit te steken. Op Volendam is dat niet bepaald een gemakkelijke keuze. Ze heeft volgehouden. Dat roept mijn respect en bewondering op. De ‘Moedige moeders’ wens ik van harte succes op hun lerende weg. Hun werk is hard nodig. Verslaving maakt veel kapot.
Peter Louter