Co en Jannig Tol bezitten uniek tegeltableau Harry Günther (foto's)
Co Tol, die woont in de Wethouder Koningslaan 73, heeft van de Pieterman een prachtig fotoarchief gemaakt. In een album heeft hij foto's van het Marinapark van vroeger en nu, die op precies dezelfde plaatsen gemaakt zijn. Zo kan men goed het verschil zien tussen vroeger (periode van 1944 tot 1984) en nu. Enkele van deze foto's en informatie kan men ook vinden in de gang bij de toiletten van Restaurant Pieterman op het Marinapark. Verder zijn Co Tol en zijn vrouw Jannig Tol-Karregat in het bezit van een uniek tegeltableau. Dat kregen zij 26 jaar geleden als kado bij hun huwelijk. Jannig werkte bij Piet en Nico Günther in de plastic zakkenfabriek. Zij zorgden ervoor dat vanuit Amerika een prachtig tegeltableau, gemaakt door hun broer Harry Günther, naar Edam werd gestuurd en dit kreeg Jannig aangeboden tijdens het huwelijksfeest.
Boek over de Pieterman
Co Tol is van plan om volgend jaar een boek uit te gaan geven over de Pieterman, waar nu het Marinapark is gevestigd. Dit gebied heeft van 1934 tot 2006 een heel andere invulling gehad. Co Tol's grootvader Dirk Tol, die woonachtig was op de Kathammerzeedijk 14 met zijn vrouw en veertien kinderen, is een van de eersten die op de Pieterman met werkzaamheden was begonnen. Hij begon met de aanleg van een afrit tegenover het BP-station om zo met paard en wagen bij het lager gelegen land te kunnen komen. Hier kwam een stortplaats waar later schuren op gebouwd zijn. In het begin werden in deze schuren kippen gehouden. Zoon Dik Tol nam in 1963 het boerenbedrijf van zijn vader over en hield zich op de Pieterman bezig met het fokken van varkens die dan weer verkocht werden aan Cor Runderkamp (de huidige Keurslager).
In 1969 moest Dik zijn activiteiten op last van de gemeente beëindigen. Men wilde van dit gebied namelijk een recreatiegebied maken. Siem Tol (zoon van Dirk Tol) begon hier van 1952 tot 1980 een transportbedrijf. Co Tol had zijn vuilstortplaats van 1969 tot 1985 op de Pieterman. Hij had met de gemeente Edam-Volendam een overeenkomst gesloten om hier de boel eens flink te gaan ophogen om maar eens verlost te zijn van al dat water.
Co startte met het containerbedrijf en overal werden de containerbakken geplaatst als er verbouwingen waren in Volendam. Het puin werd gestort op het Pietermanterrein als ophoging. Hier werd de basis gelegd voor een bedrijf dat nu nog steeds draait in Purmerend, namelijk Tol Milieu. Co Tol is overleden op 10-9-2005 en is 74 jaar oud geworden. In de hoek bij Smit Bokkum was vroeger een kerkhof voor botters. Hier werden de afgedankte botters naar toe gevaren om te worden afgezonken of in brand te worden gestoken. Als de jeugd de kans kreeg, werden ze gebruikt als speelobject. Op een van deze botterwrakken werd door de jongens van het kinderrijke Korea een tent gebouwd die er vele jaren heeft gestaan. Enkele jaren geleden is het Pieterman-terrein compleet onder handen genomen en nu is het Marinapark er gevestigd. In 1969 wilde de gemeente er al een recreatiegebied van maken en dat is er uiteindelijk in 2007 toch gekomen.
Tekenaar-illustrator Harry Günther
In de Nivo-jaargang van 1987 staat een artikel te lezen van de tekenaar-illustrator Harry Günther. Toen mijn vader, Bruin Schilder, pas met de Nivo was begonnen, liet hij door Harry Günther tekeningetjes maken voor de vele prachtige kopjes van de vaste Nivo-rubrieken, zoals "Over de Onderdeur", "Zij bukten voor U", "Het Nivo-verhaal lezen we allemaal", enz. In 1960 is Harry Günther naar Amerika geëmigreerd. In 1987 kwam hij samen met zijn broer Piet naar de Nivo-drukkerij en in de jaargangen gingen zij op zoek naar oude tekeningen van Harry. In de alleroudste jaargangen van de Nivootjes is het meeste nog terug te vinden. Schitterend getekende plaatjes, een compleet stripvervolgverhaal over de uitzonderlijke kwaliteit van Gunther's schoenen, en zelfs de prachtige krantenkop die nu nog in verkleinde vorm gebruikt wordt voor de rubriek "Uit de Nivo van 25 jaar geleden".
De originele clicheetjes van ruim 60 jaar geleden, zijn nog steeds bewaard. Harry Günther woonde op 30 km van New York in de stad Westfield. Hij kon zich goed in zijn levensonderhoud voorzien met het beschilderen van tegels en het maken van tekeningen. Harry Günther is overleden op 6 augustus 2006.
Oude aquarel diende als voorbeeld voor tegeltableau
Het tegeltableau dat Co en Jannig Tol in hun bezit hebben van Harry Günther, is gemaakt aan de hand van een oude aquarel. In de Hongerwinter maakte Harry Günther van het oude Dril, waar Günther een schoenmakerij had, een tekening. Er was toen gebrek aan alles. Zelfs geen penseel of inkt was er te krijgen. Harry heeft toen een lucifertje aan één kant gespleten en uitgeplet om daarmee te kunnen schilderen. Als inkt of verf gebruikte hij de zwarte drab die hij onder de gootsteen kon opvangen door de stop uit de zwanenhals te draaien. "Zuivere waterverf" kwam eruit. En van het Dril maakte hij toen een ‘aquarel'.
Jannig Karregat, de vrouw van Co Tol, werkte in de Plastic Zakkenfabriek van Piet en Nico Günther in Edam. Toen Jannig ging trouwen herinnerde Piet Günther zich de oude tekening van zijn broer Harry en heeft toen gevraagd of die daarvan een tegelschilderij wilde maken. Een prachtig tegeltableau is het geworden. Het werd per post vanuit Amerika naar Edam verzonden. Maar bij de douane werd het pakket vastgehouden. Er moesten namelijk invoerrechten over betaald worden. Een van de douanebeambten vond het tegeltableau zó mooi dat hij het graag wilde kopen, want zijn schoonmoeder kwam uit Volendam.
Uiteindelijk zijn de invoerrechten door Piet Günther betaald en toen de tegels in Edam aankwamen zijn ze ingelijst en kregen Co en Jannig Tol op hun trouwdag dit unieke huwelijksgeschenk. Dat hangt nu al 26 jaar in de huiskamer en dagelijks genieten ze er nog van. Het is namelijk een uniek kunstwerk van Volendam. En aangezien Co Tol van beroep tegelzetter is, heeft dit prachtige en unieke tegeltableau voor hem een extra dimensie.
Reünie Kathammerzeedijk
Co Tol is ook bezig een reünie te organiseren met alle oud-bewoners van de Kathammerzeedijk. Deze hele buurt is in de loop der jaren vernieuwd. Co is nu bezig om foto's bij elkaar te zoeken van de Kathammerzeedijk, waar vroeger tien gezinnen woonden in boerderijen en huisjes. Er waren in dit buurtje, in het verlengde van de Julianaweg, vroeger zo'n 50 kinderen. De enige oud-bewoner die nog in leven is, is Coba Lansen, de weduwe van Sietse Jorritsma, die er vroeger de BP-garage runde (nu Garage Molenaar). Inmiddels zijn alle oude huizen en boerderijen gesloopt en is het een villawijkje geworden. De oud-bewoners van de Kathammerzeedijk hebben allemaal al een uitnodiging ontvangen voor de reünie die op 31 januari in Restaurant Pieterman gehouden gaat worden en allen zijn er zeer enthousiast over. Co Tol is van plan om over de Kathammerzeedijk ook een foto-archief samen te stellen. De eerste resultaten daarvan zullen tijdens de reünie van de Kathammerzeedijkers te zien zijn.