Zuiderzeemuseum toont schatten uit Hotel Spaander
Wat komt er als eerste in u op als u aan Volendam denkt? Gerookte paling, Jan Smit, BZN, toerisme, voetbal? In ieder geval staat Volendam bekend als een plek waar iets te beleven valt. Een Franse journalist die in 1873 alle dorpen rond de toenmalige Zuiderzee bezocht, bleef hangen in Volendam. Hij vond dit vissersplaatsje zo kleurrijk dat hij er boeken over volschreef. Zijn verslagen maakten kunstenaars uit alle windstreken nieuwsgierig en langzamerhand groeide Volendam uit tot een van de grootste kunstenaarsdorpen van Europa.
Van schilders die werkten in Laren, Domburg of Katwijk aan Zee zijn vaker tentoonstellingen georganiseerd. Nu krijgen we de kans om Volendam eens door de ogen van kunstenaars te bekijken. Dat levert mooie plaatjes op. Naast straat en zeegezichten, haventaferelen, feesten en interieurs zijn het vooral de vele portretten die ontroeren. Expressieve gezichten van vissers en vrouwen, al dan niet afgebeeld met kinderen. De presentatie, die bijna het hele museum in beslag neemt, omvat ruim 400 schilderijen, aquarellen, tekeningen, karikaturen en foto's uit de periode 1881 tot nu.
Wat trok de kunstenaars nou zo aan in Volendam? André Groeneveld, conservator van het Zuiderzeemuseum in Enkhuizen: „De klederdracht werd bijvoorbeeld heel mooi gevonden. In tegenstelling tot andere traditionele kleding was deze in Volendam niet overdreven maar draagbaar en mooi van kleur. Daarbij kwam het voor de schilders goed uit dat er voldoende mensen wilden poseren."
Dat Volendam een inspirerende plek werd gevonden kwam niet in de laatste plaats door de eigenaren van Hotel Spaander, het echtpaar Leendert en Aaltje Spaander. En niet te vergeten hun zeven dochters. Groeneveld: „Van wie er drie trouwden met een kunstenaar! Leendert Spaander was een slimme ondernemer. Aan het hotel hing hij een uithangbord met de tekst 'Artist kom binne'. Binnen werd gezorgd voor maaltijden en atelierruimte. De hotelgasten konden hun verblijf met een schilderij of tekening betalen. De collectie is nog altijd te bewonderen in het hotel in Volendam, maar wordt nu voor het eerst in een museum aan een groot publiek getoond."
De schilderstijlen lopen uiteen: van impressionisten als Auguste Renoir en Willem Maris en pointillisten als de Franse Paul Signac en de Belgische Theo van Rijsselberghe. Tot en met 14 maart in het Zuiderzeemuseum in Enkhuizen. www.zuiderzeemuseum.nl Boek: 'Volendam. Kunstenaarsdorp aan de Zuiderzee.' Uitgeverij d'jonge Hond.