Volendam: Meer Talent Of Een Betere Popinfrastructuur?

Of waarom er in Volendam op muziekonderwijs - ook in economisch slechte tijden - niet meer dan 50% (!) mag worden bezuinigd

I Feiten verzamelen of politiek bedrijven?
De Stadskrant van 14 december 2009 berichtte over de bezuinigingen die het college van B&W aan de gemeenteraad presenteerde voor 2012 als volgt: ‘(...) De subsidie aan Muziekschool Waterland wordt zeer drastisch ingeperkt. De gemeente betaalt jaarlijks € 89.000,-. Slechts 15 inwoners hebben het afgelopen jaar muzieklessen afgenomen van deze school, meldt het college. Vanaf 2012 zal een bezuiniging van € 50.000,- worden opgenomen (...).'

Alvorens in onderdeel IV van dit betoog een alternatief voor de voorgenomen bezuiniging te presenteren, wil ik dit alternatief in onderdeel II en III inhoudelijk motiveren. Dat er in het verleden door het toenmalige gemeentebestuur blijkbaar geen prestatiecontract met de Muziekschool Waterland is gesloten, mag er nu niet toe leiden dat de stekker er door het huidige bestuur helemaal uitgetrokken wordt. In mijn ogen zou dit een tweede maal van slecht bestuur getuigen.

Uit het jaarverslag over 2008 van Muziekschool Waterland (hierna: de muziekschool) kan worden afgeleid dat het werkelijke aantal cursisten 110 bedraagt in plaats van het aantal van 15 dat het college van B&W noemt. Door deze onjuiste voorstelling van zaken staat de muziekschool in deze discussie - politiek gezien - al met 1-0 achter. Verder is van belang dat bij deze voorgenomen bezuinigingen het werkelijke bedrag niet € 50.000 zal bedragen. De gemeente moet hoe dan ook meebetalen aan een afvloeiingsregeling voor het eventueel overtollig geworden personeel van muziekschool Waterland. De toekomstige kosten daarvan en het budget waaruit dit moet worden gehaald, zijn mij niet bekend.

Graag zou ik ons college en onze gemeenteraad willen verzoeken hetgeen ik hieronder te berde breng, mee te nemen in haar overwegingen over dit bezuinigingsvoorstel tijdens de raadsvergadering van 28 januari 2010. De nu ontstane situatie - een voor de muziekschool dreigende bezuiniging - biedt een unieke mogelijkheid om genoemde gelden - via een professionele partij als de muziekschool - te investeren in een Volendamse popmuziekschool in het bijzonder en de Volendamse popcultuur in het algemeen.

II De noodzaak van een populaire Volendamse popmuziekschool: het faciliteren van een derde generatie Volendammer popmuzikanten
Dat iets - popinfrastructuur inclusief muziekeducatie - binnen een bepaalde gemeenschap - Volendam - in een sterk veranderende maatschappij op sommige punten beter is dan gemiddeld, betekent niet automatisch dat de bijzondere positie binnen de popmuziek altijd behouden zal blijven. Er zijn naast gemeenten die hun achterstand graag willen inlopen ook gemeenten die hun voorsprong per se willen behouden. In beide scenario's investeren deze eigentijdse gemeenten in de lokale popscene . Onze gemeente dient onze popmuziekcultuur in het algemeen en popmuziekeducatie in het bijzonder daar waar nodig te ondersteunen. Daarbij zijn wij onze kinderen optimale ontplooiingsmogelijkheden verschuldigd: of ze nou aanleg voor sport, (pop)muziek of andere culturele uitingen hebben. In Volendam kan het aangeboden (populaire) muziekonderwijs worden verbreed, geïntegreerd en bovenal meer vraaggestuurd worden gemaakt. De wijze waarop dient idealiter in samenspraak met alle zich in het maatschappelijke veld bewegende partijen te worden bepaald. Binnen deze samenwerking dienen alle deelnemers een duidelijke, herkenbare en voor hen passende rol te spelen. Geen enkele samenwerkende partij mag er op achteruitgaan. De gemeentelijke overheid zou allianties die een maatschappelijk toegevoegde waarde leveren alleen al om die reden financieel moeten ondersteunen.

III Muziekmakende jeugd mag voor Volendam geen restpost vormen
Wie vijfentwintig jaar geleden had voorspeld dat de paling uit het IJsselmeer zou verdwijnen, was waarschijnlijk voor gek verklaard. Wie nu zegt dat de palingsound eenzelfde lot zal treffen, valt een gelijke behandeling ten deel. Ik beweer dit laatste ook niet. Daarentegen ga ik er ook niet direct vanuit dat een volgende muziekgeneratie (de derde) zich automatisch zal aandienen. Zoals gezegd zijn er veel gemeenten die wel investeren in de lokale muziekscene. Onze reeds bestaande muziekcultuur zorgt er voor dat elke euro die wij hier insteken een hoog rendement kent. Voor economen: de marginale opbrengst is veel hoger dan de marginale kosten.

Welke visie zit er achter het in onderdeel I bedoelde bezuinigingsvoorstel? Als er geen expliciete visie achter zit, dan moet de kaasschaafmethode de impliciete visie zijn. In dat geval is meer dan 50% (!) bezuinigen op muziekeducatie buitenproportioneel, niet fair, en getuigt het vooral van korte termijn politiek. Wordt muziekeducatie voor de jeugd door ons college even belangrijk gevonden als ‘abonnementen op vakliteratuur' en ‘schoonmaakkosten van sporthallen', de andere bezuinigingsitems? Nog in 2009 zijn er wel degelijk nieuwe doch ietwat eenzijdig gerichte kosten gemaakt ten behoeve van onze jeugd. Wat kostte die voorlichtingscampagne Zo'09? Wat kost die narcoticahond en zijn begeleiders? Als een gemeente - juist in een dorp als Volendam - niet bereid is tot noodzakelijke onderhoudsinvesteringen in buitenschoolse popmuziekeducatie kan ik niet anders dan dit als Zo'jaren 50 bestempelen. Bovendien is popmuziek voor een veel groter gedeelte dan doorgaans wordt gedacht de dobber waar Volendam economisch op drijft. Popmuziek vormt een belangrijk onderdeel van ons visitekaartje. Persoonlijk zou ik daarbij over vijftien jaar ook nog graag genieten van muzikaal succesvolle dorpsgenoten. Daarbij past de popmuziekschool naadloos in het door verschillende politieke partijen omarmde brede-school-concept. Het stimuleren van de eigen cultuur (popmuziek?) is daarnaast iets wat iedere partij - en zeker lokale partijen - hoog in het vaandel zouden moeten hebben staan.

Jeugd is bij bezuinigen een gemakkelijk slachtoffer. Ze hebben geen stemrecht en de maatschappelijke kosten dan wel de gemiste opbrengsten worden naar de toekomst verschoven en blijven daarom vaak onzichtbaar. Ze zijn er echter wel. Met een popmuziekschool worden kinderen bereikt die niet van sport houden. Dit helpt mee te voorkomen dat we over tien jaar weer een voorlichtingscampagne als Zo'09 uit de kast moeten trekken. Zoals wij allemaal weten bouwt ons college graag. Zij dient echter ook zonder stenen te bouwen. Dat er tegenover de gewraakte subsidie best een hogere prestatie in onze gemeente mag staan, onderschrijf ik. Vandaar ook dat ik wil voorstellen om de subsidie te handhaven, ondermeer onder de voorwaarde dat muziekschool Waterland gaat samenwerken met in ieder geval Club & Buurthuiswerk om hier een popmuziekschool op te starten. De subsidie kan daarbij afhankelijk worden gesteld van een minimum aantal cursisten (zie onderdeel IV hierna voor het exacte voorstel). Eventueel kan de subsidie worden verstrekt voor een beperkte (opstart)tijd.

Onze lokale politici gaan graag prat op de lage belastingdruk in onze gemeente. Dat moge zo zijn, maar dit zegt weinig indien dit niet wordt afgezet tegen het voorzieningenniveau. Als econoom zie ik absoluut het nut van overheidsinvesteringen: ik heb er jaarlijks wél € 2,38 (!) (€ 50.000: 21.000 inwoners) voor over om de kans op toekomstig Volendams popmuzieksucces aanmerkelijk te verhogen. U niet? Die onzichtbare hand van Adam Smith - de markt - werkt bij onderwijs niet goed. Dat weet elke econoom, maar geldt dit ook voor elke politicus?

IV Concreet voorstel aan College & Gemeenteraad: Popmuziekschool (samenwerkingsverband van in ieder geval Club & Buurthuiswerk en Muziekschool Waterland) met prestatiecontract met de gemeente
Om hier een kwalitatief sterke popmuziekschool op te zetten en het popmuziekonderwijs naar een volgende fase in haar ontwikkeling te brengen is een hoogwaardige en professionele partij als muziekschool Waterland absoluut noodzakelijk. Daarom het volgende concrete voorstel aan het college van B&W van de gemeente Edam Volendam:

1. Muziekschool Waterland (hierna: Muziekschool) en het Club en Buurthuiswerk Volendam (hierna: CBW) spreken de intentie uit om een samenwerkingsverband aan te gaan om te komen tot een popmuziekschool. Het college steunt dit initiatief. Het is de bedoeling dat dit samenwerkingsverband wordt uitgebreid met andere betrokkenen. Te denken valt aan het onderwijsveld (basis en voortgezet) in Edam en Volendam, de Stichting Welzijn Edam en eventueel particuliere docenten.


2. In 2010 zorgen het CBW en de Muziekschool ervoor dat een helder en bondig beleidsstuk over (pop)muzikale vorming aan het college wordt gepresenteerd.


3. In dit beleidsstuk staat in ieder geval dat in 2012 een nog nader te bepalen aantal leerlingen uit onze gemeente moeten deelnemen aan het aandeel van de Muziekschool in de gezamenlijke activiteiten van de Muziekschool en CBW. De verdeling van de activiteiten over voornoemde twee deelnemers binnen de samenwerking dient om die reden inzichtelijk te worden gemaakt (prestatiedoelstelling).


4. De op 2012 volgende drie jaren blijft dit aantal leerlingen minimaal hetzelfde om voor subsidie in aanmerking te blijven komen.


5. Als op 1 oktober 2011 de genoemde prestatiedoelstelling is behaald, vervalt de nu voorgestelde bezuiniging voor 2012.


6. De prioriteit in het beleidsstuk komt te liggen op het ontwikkelen en uitvoeren van een degelijke popmuzikale vorming voor jongeren onder begeleiding van professioneel gekwalificeerde muziekleerkrachten. Het resultaat is een Popmuziekschool.

Uiteraard dient dit voorstel nog te worden doorberekend. Daarbij zijn partijen zich bewust van het feit dat er naast een gemeentelijke financiële ondersteuning ook sponsors nodig zijn. Cursisten dienen natuurlijk ook een eigen bijdrage te leveren.  Wij moeten onze voorsprong op het gebied van popmuziek uitbouwen. Vooruitzien is regeren. De paling zijn we mogelijk kwijt, laten we de sound trachten te behouden.

Met dank voor plaatsing,
mr drs M. (Marcel) B.J.M. Tuyp