KNVB: "Drie clubs gaan dit seizoen failliet"

De KNVB houdt er rekening mee dat drie clubs uit het betaalde voetbal dit seizoen failliet zullen gaan. Dat blijkt uit een reactie op een NOS-enquête.

In Utrecht komen woensdag twintig wethouders uit gemeenten met een betaald voetbalclub bijeen om de financiële problemen van de clubs te bespreken. Als voorbereiding op die bijeenkomst hield de NOS onder de 33 wethouders. Zes gemeenten vulden de enquête niet in, namelijk Breda, Deventer, Doetinchem, Rotterdam, Tilburg en Volendam.

Van de 27 wethouders die wél meededen, gaven er zestien aan dat ze hun club vorig seizoen ondersteunden door middel van leningen, bankgaranties of shirtsponsoring. Op de vraag of er over drie jaar nog betaald voetbal in de gemeente wordt gespeeld, antwoordden drie dat ze dat betwijfelen. Twee anderen zeiden voorzichtig 'ja'.

De NOS confronteerde de KNVB met de resultaten van de enquête en de bond is niet verbaasd. "We houden er rekening mee dat drie clubs het huidige seizoen niet kunnen afmaken", zegt financieel directeur Ron Francis. "De clubs zullen snel de tering naar de nering moeten zetten. Maar waarschijnlijk is dit al te laat."

De voetbal-enquête: antwoorden op tien vragen
Omdat we graag wilden weten in hoeverre gemeenten financieel betrokken zijn bij hun betaald voetbalclubs en omdat we benieuwd waren waar voor hen de grens lag, hebben we half augustus per mail een enquête-formulier gestuurd aan de betreffende sportwethouders.

Van de 33 voetbalgemeenten kregen we 27 formulieren terug. (Breda, Doetinchem, Rotterdam, Tilburg en Volendam hebben ook na herhaalde oproepen niets van zich laten horen), Deventer liet weten niet mee te willen doen. Hieronder de vragen en een samenvatting van de antwoorden. De enquête is gehouden onder de belofte dat de antwoorden anoniem zouden blijven.

Vraag 1: Kunt u met een cijfer tussen 1 en 10 aangeven hoe belangrijk u betaald voetbal voor uw gemeente vindt?
De rapportcijfers varieerden tussen 6 (3 keer) en 9 (4 keer). Het gemiddelde komt uit op 7,7.

Vraag 2: Heeft u de afgelopen drie seizoenen financiële steun verleend aan een betaald voetbal organisatie (BVO) in uw gemeente? Zo ja, in welke vorm (bijvoorbeeld lening, bankgarantie, deelname in stadion, grondaankoop, overname schulden) en voor welk bedrag?
Elf gemeenten zeggen ronduit 'nee' op de vraag naar financiële steun. Zestien gemeenten zijn op een of andere manier financieel aan de club verbonden, variërend van goedkope grondverhuur, sponsoring en deelname in het stadion tot een uitstaande lening van elf miljoen.

Vraag 3: Indien u steun heeft verleend, welke voorwaarden heeft u daaraan verbonden?
De voorwaarden van de 'steunverleners' zijn heel divers: de een is prioritair aandeelhouder, een ander heeft strikte afspraken rond de financiële verantwoording, lening en sponsoring, er zijn soms prestatiecontracten of kwartaal-rapportages afgesproken; Eén gemeente eist een businessplan van regionale ondernemers, anderen eisen dat de club maatschappelijke actief is.

Vraag 4: Heeft u zeggenschap in, dan wel toezicht op de financiële huishouding van de lokale Betaald Voetbal Organisatie (BVO)?
Tien gemeenten geven aan dat ze op een of andere manier zicht hebben op de financiën, maar slechts zes kwalificeren het echt als 'toezicht' .Dat gebeurt dan via een regelmatige rapportage of door middel van een zetel in de raad van commissarissen. In één geval is er sprake van een onafhankelijke toezichthouder.

Vraag 5: Bent u van mening dat een BVO in ruil voor financiële steun zich meer dan nu moet richten op maatschappelijke projecten in de gemeente of regio?
Van de 27 wethouders geven er 22 aan dat ze het belangrijk vinden dat de BVO iets terug doet voor de maatschappij. Sommige voetbalclubs doen dat al van zichzelf, bij andere kan het als voorwaarde zijn gesteld voor financiële steun.

Vraag 6: Heeft u wel eens in beeld gebracht wat de economische waarde is van de BVO('s) in uw gemeente of regio? Zo ja, hoe groot is die dan? Zo nee, wat is uw inschatting?
De overgrote meerderheid van de wethouders heeft geen idee van de economische waarde. Slechts vier gemeenten hebben daar wel gegevens over: in Eindhoven is het ooit becijferd op 116 miljoen euro, Nijmegen schat de waarde van NEC voor de regio op 27 miljoen en Emmen gaat uit van op 5 miljoen euro. Heerenveen maakt een andere schatting: alle sport tezamen in de gemeente (denk ook aan schaatsstadion Thialf) zou goed zijn voor ongeveer 2000 arbeidsplaatsen.

Vraag 7: Vrijwel elke gemeente zal de komende jaren moeten bezuinigen. Overweegt u (een deel van) de bezuinigingen neer te leggen bij de BVO in uw gemeente? Zo ja, voor welk deel?
Geen enkele wethouder overweegt een deel van gemeentelijke bezuinigingen neer te leggen bij de clubs: Vijftien zeggen 'niet van toepassing', tien 'nee', één geeft aan dat dit absoluut de laatste keer is geweest dat er steun is gegeven en één laat het afhangen van medewerking van sponsors.

Vraag 8: Bent u bereid op financieel gebied verdere stappen te zetten richting BVO('s) of stadion(s) als daar om wat voor reden dan ook aanleiding toe is? Wordt er bijvoorbeeld binnen uw gemeente momenteel gedacht over de bouw van een nieuw stadion of bent u op een andere wijze in onderhandeling met BVO(s) of stadion(s)?
Acht gemeenten antwoorden dat ze op enige manier betrokken zijn bij plannen voor en nieuw stadion. Het kan gaan om verbetering van de infrastructuur rondom, uitbreiding of zelfs complete nieuwbouw van het stadion. De betrokkenheid varieert van meedenken over een nieuw plan, via een mogelijke lening aan de club tot de complete bouw.

Vraag 9: veel BVO's staan er slecht voor. Maakt u zich wel eens zorgen dat dubieuze geldschieters de macht grijpen bij de BVO in uw gemeente?
Drie gemeenten geven aan bang te zijn voor dubieuze investeerders, twee zeggen 'nu niet', één zegt 'nee, maar vroeger wel'; eentje rekent op de Bibob-wet, waarmee de betrouwbaarheid van bestuurders kan worden getoetst. De overige twintig wethouders antwoorden ontkennend.

Vraag 10: Is er over drie jaar nog betaald voetbal in uw gemeente?
Vijf wethouders hebben twijfels. Drie van hen houden echt rekening met het einde van het profvoetbal in hun gemeenten, de andere twee hopen er het beste van en antwoorden met een voorzichtig 'ja?'.