Algemene Beschouwingen bij de begroting 2012 van het CDA Edam-Volendam

 

Voorzitter,

Deze dag middels de algemene beschouwingen geeft de fracties en raadsleden de mogelijkheid een terugblik te geven over het afgelopen jaar en om vooruit te kijken naar 2012.

In de eerste plaats, echter, wil de fractie van het CDA graag een compliment uitdelen aan het ambtenarenkorps en aan het college van B&W voor de begroting. We hebben in een eerdere vergadering reeds aangegeven dat de totstandkoming van de raadsbegroting ons inziens eerder moet beginnen (uitgangspunten reeds voor de zomer). Het is uiteindelijk toch goedgekomen met een sluitende begroting voor 2012 als resultaat.

De fractie van het CDA is tevreden met het gevoerde beleid zoals dat is voortgekomen uit het coalitieakkoord van 19 mei 2010. Onze CDA wethouder Gina Kroon-Sombroek met de portefeuille Sociale.zaken, Onderwijs, WMO en Sport en Cultuur heeft een zichtbare bijdrage kunnen leveren aan zaken waar het CDA veel waarde aan hecht.

2011 is het eerste volle jaar waarin het college van B&W met wethouders van VD'80, PvdA en het CDA de scepter zwaaide. Het CDA heeft zijn plek in de coalitie gevonden. Als kleinste van de drie fracties hebben we niet de grootste broek aan, maar we voelen ons prettig in de rol van het cement die de bouwstenen aan elkaar hecht en het verband verstevigt. Ook de samenwerking met het college van B&W is goed.

Voor 2012 vragen we het college van B&W om door te gaan op de goede weg. Speciale aandacht vragen wij voor de portefeuille van wethouder Kroon (CDA). De ene na de andere wet op gebied van sociale zaken, zorg en participatie wordt vanuit het Rijk afgestoten naar de gemeente. De implementatie daarvan verloopt naar behoren en de wethouder verdient hiervoor een compliment. Wij vragen het college om zorg te dragen dat er voldoende capaciteit is en blijft om deze wetten op een goede en effectieve manier uit te voeren. Dit is in het belang van de gemeente, die verantwoordelijk is voor de uitvoering en de financiering en ook voor onze inwoners die met deze wetten te maken hebben of krijgen.

 

Vrijwilligers

Het CDA is blij dat onder leiding van Wethouder Kroon vrijwilligersbeleid is uitgezet welke is verwoord in de onlangs aangenomen nota “Vrijwillige inzet, goed geregeld”

Dat wil niet zeggen dat we nu achterover kunnen leunen omdat het allemaal op papier staat. Het CDA ziet nog steeds uitdagingen voor de gemeente. De grote uitdaging voor de gemeente is om vrijwillige inzet meer te benutten voor de realisering van beleidsdoe­len, zonder dat burgers of organisaties het idee hebben voor het karretje van een ander te worden gespannen. Dat betekent dat de gemeente moet investeren in relatieopbouw met burgers, vrijwilligersorganisaties, professionele organisaties en het bedrijfsleven.

Nog te vaak zijn we geneigd beleid te ontwerpen als gemeente zonder dat burgers, bedrijven of vrijwilligersorganisaties daarbij wor­den betrokken. In alle fasen van de beleidscyclus kunnen zij namelijk hun inbreng leveren. Op onderdelen kan de gemeente het formuleren van beleid delegeren aan een of meer van deze marktpartijen. Waarom bang zijn? Hiermee bedoelen we dus niet dat de gemeente overal forums, platforms  en inspraakrondes moet organiseren maar haal als gemeente gewoon de informatie bij die partij die de meeste kennis bezit.

Het CDA is ook van mening dat we moeten kijken of er subsidie mogelijk is aan het professionele welzijn voor de ondersteuning van vrijwilligersorganisaties. Let wel dit hoeft geen extra geld te zijn maar kan ook gezocht worden in een her prioritering van overdrachtslasten. We moeten dan wel een andere bril opzetten als we naar welzijnsorganisaties kijken. Met de fusie van het CBW en Welzijn Edam ligt hier een geweldige kans en mogelijkheid voor onze gemeente. Welzijnsorganisaties zijn lang het instrument geweest van gemeenten om beleidsdoelen te realiseren. Inmiddels is gebleken dat die daar niet of onvoldoende toe in staat zijn. Welzijnsorganisaties zullen in de toekomst veel meer burgers en organisaties van burgers moeten ondersteunen in plaats van hen het werk uit handen te nemen.

De ge­meente is bij uitstek de aangewezen organisatie om de verschillende partijen samen in gesprek te brengen over de vraag wie welke rol bij de ontwikkeling en uitvoering van het beleid kan spelen. We zullen ons dan ook constant de vraag moeten stellen hoe de verschillende partijen gefaciliteerd kunnen worden.

 

Sport

Op het gebied van sport en sportaccommodaties zijn vele zaken gerealiseerd of in werking gezet in samenwerking met de gemeente. Enkele voorbeelden zijn de accommodaties van RKAV Volendam, EVC en AV Edam, een nieuwe vloer in het Bolwerck, de inventarisatie van de sporthallen en structuur in de onderhoudsplannen.

Niet alleen de jongeren maar ook de ouderen kregen middels de projecten GALM en SMAL ook een impuls om een sportieve uitdaging te zoeken. Sport is kenmerkend voor Edam-Volendam, een uitdaging voor jong en oud en een gezonde en sociale bezigheid. Een organisatie als de Sportkoepel heeft daar een uitstekende bijdrage aan geleverd middels de sportinstuiven en vliegende sportbrigades, die wat het CDA betreft een verdere verspreiding binnen de gemeente mogen krijgen.

 

Cultuur

Niet alleen sport maar ook cultuur heeft zijn plek en herkenbaarheid in Edam-Volendam, bijvoorbeeld middels de Singel en de PX.  Dat de jongste jongeren steeds meer de weg naar jongerensoos het Spoor weten te vinden is een mooi resultaat en sluit aan bij ons doel dat we de jeugd zolang als mogelijk een goed alternatief moeten bieden voor de verleidingen van de Dijk. Helaas heeft de Singel op eigen kracht niet kunnen overleven maar het CDA verwacht veel van de fusie tussen Stichting Welzijn Edam en Stichting Club- & Buurthuiswerk.

 

Wonen en zorg

Verder stond met stip op één in ons verkiezingsprogramma dat wij een partij zijn ‘Die mensen tevreden oud wil laten worden in hun eigen veilige omgeving’ Met de start van de bouw van het nieuwe St. Nicolaashof heeft wethouder Kroon deze verkiezingsbelofte van het CDA bijna ingelost. Ik zeg bijna omdat het natuurlijk nog niet klaar is maar trots zijn we wel.

De zorg is nou niet het meest sexy onderwerp in de politiek maar het is wel een essentieel onderdeel.  Iedereen weet dat de vergrijzing in Edam-Volendam enorm is. Het CDA ziet daarom uit naar de woonzorgvisie die op dit moment wordt opgesteld door de gemeente.

Wonen en zorg staan beide dus centraal in deze Woonvisie. De verleiding is groot om het primaat bij het wonen te leggen. Een dak boven het hoofd betreft immers een basale behoefte. Een woning of woonplek betekent geborgenheid en veiligheid, een basis om thuis te komen en tegelijkertijd een uitvalsbasis. Een woning is dus belangrijk maar staat niet op zich, maar vervult om voorgaande redenen een belangrijke plek in de leefomgeving van de burger van de gemeente Edam-Volendam.

Daarnaast wordt de sociale ‘omgeving’ steeds belangrijker die mede bepaalt of er nog prettig gewoond kan worden in de huidige woning en woonomgeving. Doelgroepen die volgens het CDA bijzondere aandacht moeten krijgen zijn met stip senioren en zorgvragers. Als het aan ons ligt moet de kernambitie van deze visie en daarmee de belangrijkste link tussen wonen en zorg zijn dat het mogelijk moet zijn dat mensen (met een beperking in welke vorm of zin dan ook) zo lang mogelijk zelfstandig kunnen blijven wonen. Dat vraagt een passende woning en een goed aanbod van haal- en brengdiensten. Kortom; een goede keten van wonen-welzijn-zorg.

Het CDA kiest bewust voor deze volgorde: door het aanbieden van voldoende geschikte woningen en daarop aansluitend een breed pakket aan gerichte, preventieve welzijnsdiensten en zorg aan huis kunnen mensen met een beperking zo lang en zo prettig mogelijk zelfstandig blijven wonen. Het CDA ziet graag dat de gemeente, Wooncompagnie, De Vooruitgang en aanbieders van zorg en welzijn er gezamenlijk voor zorgen dat zorg aan huis en op maat beschikbaar is en dat een basispakket aan welzijnsdiensten onze gemeente wordt aangeboden. De gemeente voert hierin de regie; zij brengt de partijen bij elkaar (als zij elkaar nog niet gevonden hebben), legt accenten voor de invulling van wonen, welzijn en zorg Volgens het CDA vult de gemeente zo haar maatschappelijke plicht ten opzichte van haar burgers in.

 

Leefbaar centrum Volendam en Edam

Het CDA ziet dat er de laatste jaren veel door de gemeente in de Oude Kom van Volendam en centrum van Edam is geïnvesteerd. Bijkomend effect is dat hierdoor veel bewoners geprikkeld zijn om hun directe leefomgeving te verfraaien. Let maar eens op de prachtige gele bestrating en de wijze waarop de bewoners met bloembakken, lantaarntjes, romantische zitbankjes en bloemperkjes rond bomen er zelf van alles aan doen om de buurt een pittoresk aanzien te geven. Als je op sommige dagen door het centrum van Volendam en Edam wandelt zie je een plaatje dat door Anton Pieck zelf geschilderd zou kunnen zijn.

Maar het woongenot van de bewoners wordt door de inmiddels extreem geworden verkeersdruk grondig verpest; de situatie is bij tijd en wijlen zelfs onleefbaar te noemen. De hectische verkeersdrukte en parkeersproblematiek in de kleine en nauwe straatjes, in de zomer, en het hele jaar door op zaterdagen en zondagen, maken de oude kom van Volendam van Korea tot aan In de Meer voor kinderen of kleinkinderen ronduit levensgevaarlijk en voor de bewoners in genoemde periodes inmiddels volkomen onbereikbaar.

Ondanks de enigszins verscherpte handhaving, staat de Oude Kom van Volendam altijd vol geparkeerd met auto's zonder vergunning of blauwe schijf van met name Volendammers, en toeristen uit binnen en buitenland. Daarbij is er een ongekende verkeersstroom van diezelfde Volendammers en toeristen. Onnodig!!

Uiteraard zijn er ook ontwikkelingen in Edam die de fractie van het CDA niet zijn ontgaan.

We hebben de signalen ontvangen op de bijeenkomst in de Harmonie waar met name de verkeersdruk van zwaar verkeer in de oude kom een punt van zorg is. Ook de bewegwijzering naar het Strandbad, waardoor campers wanhopig hun weg naar het Strandbad zoeken, verdient aandacht. Deze zorg delen wij zeker en we doen hierbij nogmaals een beroep op de betreffende wethouder om hier adequate maatregelen op toe te passen.

 

Verkeer en Parkeren

Vorig jaar stonden wij in de begrotingsraad in november reeds stil bij de steeds groter wordende verkeersdrukte in de Oude Kom van Volendam en dan met name de overbelasting van de Julianaweg.

De komende periode staat de parkeernota op het programma  als onderdeel van het Gemeentelijk Verkeers en Vervoersplan (GVVP). Volgens het CDA zijn er dan ook een aantal zaken die wij zeker terug willen zien in de parkeernota.

1)    Een dynamisch parkeerverwijssyssteem.

Op dit moment is de verwijzing van het verkeer in zowel Edam als Volendam ver onder de maat. Edam-Volendam is een internationale toeristenmagneet en het zou van veel gastvrijheid getuigen als we onze bezoekers ook met drie buitenlandse talen wijzen op bepaalde regelingen of verkeerssituaties.

Het is daarom niet verwonderlijk dat de grote hordes buitenlandse toeristen die zomers de centra van Edam-Volendam binnenrijden helemaal niets van de borden in de Nederlandse taal snappen; ook al zijn dit internationaal erkende borden; ze functioneren gewoonweg in de praktijk niet. De buitenlanders staan er vaak vertwijfeld met vertaalboekjes bij, maar halen onbegrijpend hun schouders er bij op. Eerder zorgen de grote blauwe borden met de grote witte P waar onderaan in het klein ‘vergunninghouder’ staat er voor dat buitenlanders maar ook onze inwoners denken dat ze hier juist mogen parkeren.

Ook de entree aan het Zuideinde bovenaan de Krom Kruising Marinapark / Slobbeland verdient geen schoonheidsprijs. Het lijkt wel een overbeplakte reclamezuil. Terwijl de bebording met verwijzingen hier toch een wezenlijk onderdeel van de tijdelijke oplossing is. Gevolg onnodige parkeerbewegingen en irritaties.

Een ander punt waar het CDA zich hard voor zal maken is:

2)    Onderzoek naar draagvlak voor parkeerregimes

Invoering van betaald parkeren is en blijft een gevoelig onderwerp. In onze gemeente zijn de meeste inwoners en bezoekers nog niet gewend aan betaald parkeren. Terwijl we het heel normaal vinden om te betalen als we naar het centrum van Purmerend of Amsterdam gaan. Het is een feit dat het parkeergedrag en de parkeerwens niet zondermeer ingepast kunnen worden in de omgeving. Het aanleggen, beheren, onderhouden van parkeerterreinen kost de gemeente veel geld en ruimte. Dit geldt ook voor de toeleidende infrastructuur.

Het voeren van verschillende parkeerregimes biedt de gemeente de mogelijkheid om wat van deze uitgaven terug te verdienen. Tevens zou dit een sturingselement kunnen zijn voor de bezetting van de parkeerplaatsen. In combinatie met vergunninghoudersparkeren rondom parkeerplaatsen met een ander regime bestaat de mogelijkheid om parkeerplaatsen vrij te houden voor de beoogde doelgroepen. Het CDA is voorstander om te onderzoeken of parkeerregimes op een breed draagvlak kunnen rekenen in beide centra en/of daar waar nodig in onze gemeente als de parkeerirritaties en chaos wegneemt.

Terugkijkend op het afgelopen jaar vindt het CDA het invoeren van een parkeerfonds een zeer grote stap in de goede richting. De gemeente verplicht zich met het instellen van dit fonds om een oplossing te zoeken voor het parkeerprobleem in bepaalde gebieden en loopt hiermee dus niet weg voor haar verantwoordelijkheid. Verder spoort het CDA dit college aan feller  in te zetten op gebruik van tot nu toe niet optimaal benutte parkeerplaatsen, bijvoorbeeld het Marinapark bij wedstrijddagen van de RKAV en de FC Volendam.

Het CDA heeft ook ingestemd om het Europaplein autovrij te maken en het AMVO terrein uit te breiden, hierdoor wordt de openbare ruimte teruggegeven aan de burgers en winkeliers. Alle winkels blijven binnen een wandelafstand van 3 minuten bereikbaar, er worden meer parkeerplaatsen gecreëerd en het leef- en winkelgebied wordt kwalitatief hoogstaand. Een grote verandering in een ruimtelijk gebied die om een andere denkwijze en houding vraagt, want zoals Henry Ford ooit zei, als ik aan mijn klanten had gevraagd wat ze wilde, hadden ze allemaal om een sneller paard gevraagd en niet om een auto.

Je moet parkeren wel in een groter geheel bekijken. Parkeren is namelijk een afgeleide van een functie en niet andersom. Het CDA wil, waar mogelijk, meer (ondergrondse) parkeergelegenheden realiseren. Vooroordelen kunnen beter worden omgezet in mogelijkheden, ondergronds parkeren is namelijk de visie op de toekomst.

 

Openbaar Vervoer

Het CDA stelt vraagtekens bij enkele recente ontwikkelingen. Onlangs werd het voornemen bekendgemaakt om de kilometerprijs voor het openbaar vervoer in onze regio met maar liefst 30% te verhogen. Het dagblad Het Parool wijdde er onlangs een artikel aan genaamd: "Regio de klos". In het artikel wordt gesuggereerd dat de oorspronkelijke bezuinigingen bij het GVB lager zullen uitvallen vanwege deze grote stijging in de kilometerprijs in het streekvervoer. Wij willen graag weten hoe dit zit. Het kan niet zo zijn dat bezuinigingen die bedoeld zijn voor het GVB in Amsterdam, via de Stadsregio Amsterdam terechtkomen bij de inwoners van de omliggende gemeenten. Daarnaast vinden wij een stijging van 30% niet verantwoord. Wij vernemen graag de reactie van het college.

Deze kilometerprijs, zo weten we allemaal, betalen we tegenwoordig met een OV-chipkaart. De strippenkaart is niet meer. Hartstikke handig zo'n chip, alleen dan moet je hem wel kunnen opladen. Dat kan bij een van de oplaadpunten die we in onze gemeente hebben, die met name in winkels en supermarkten zijn te vinden. Alleen in het centrum van Volendam, met honderdduizenden bezoekers per jaar, is er geen oplaadpunt. Wij vragen het college daarom om zich in te spannen om een oplaadpunt in het centrum van Volendam te realiseren.

De concessie voor het streekvervoer in Waterland is onlangs gegund aan het bedrijf EBS uit Israël. Een belangrijk argument hiervoor was dat EBS meer openbaar vervoer biedt voor hetzelfde geld. Op het eerste gezicht is dit een prima resultaat. Het CDA vraagt zich echter wel af of wij in Edam-Volendam niet aan ons plafond zitten voor wat betreft busbewegingen die over ons wegennet plaatsvinden. De doorgaande wegen in onze gemeente ondervinden regelmatig schade vanwege de zware bussen. Heeft het college hier een visie op? Is bekend hoe het aantal busbewegingen in onze gemeente zich straks verhoudt in de nieuwe situatie ten opzichte van de huidige situatie?

 

N247

Ook de doorstroming van het autoverkeer van en naar onze gemeente wordt negatief beïnvloed door de vele busbewegingen vanwege de voorrangsregelingen die de streekbussen genieten. Het CDA ziet mogelijkheden om de doorstroming van het verkeer te verbeteren, zonder dat de bussen hierdoor vertraging oplopen. Een concreet voorbeeld betreft het zogenaamde "Doseringslicht" bij het Motel. Iedereen die wel eens voor dit licht staat te wachten zal kunnen bevestigen dat dit doseerlicht totaal overbodig is. Een werkgroep met een aantal CDA-leden heeft in het recente verleden onder de titel "Niet stressen voor zessen" een aantal suggesties uitgewerkt die de doorstroming zouden verbeteren. Ook zijn er informatieavonden geweest in het Motel over ditzelfde onderwerp. Het CDA was verheugd toen dit punt vorig jaar is opgenomen in het coalitieakkoord en vraagt nu het college wat de status is en welke acties wij in 2012 kunnen verwachten. Maakt het onderdeel uit van het GVVP? Wat ons betreft komt er zo snel mogelijk een proef of pilot om deze ideeën in de praktijk toe te passen.

 

Algemene Zaken

De interne bedrijfsvoering bij de gemeente kreeg het afgelopen jaar bijzondere aandacht. Normaal gesproken niet het primaire aandachtsveld van de Gemeenteraad. Echter, vanuit verschillende invalshoeken wordt de Raad er toch bij betrokken. Rode draad in dit verhaal is volgens ons dat we nog flink moeten investeren in het verbeteren van de interne bedrijfsvoering. Er moeten nog forse stappen worden gemaakt. Elektronische dienstverlening voor onze inwoners is een van de doelstellingen. Dit biedt grote kansen omdat we op een meer efficiënte manier kunnen gaan werken. 2012 wordt daarin een belangrijk jaar, waarin het CDA enkele stappen in de goede richting verwacht.

 

Financiën

Extra aandacht vragen we voor de financiële planning & control cyclus. Er zijn in 2011 enkele belangrijke zaken gesignaleerd door Ernst & Young die snel opgelost moeten worden. In 2012 zien wij hier graag de resultaten van.

Net als vorig jaar zijn ook dit jaar de stukken die horen bij de begroting 2012 laat bij de raadsleden bezorgd. Voor volgend jaar vraagt het CDA aan het college dat reeds voor de zomer een aanvang wordt gemaakt met een dialoog met de Raad om tot de begroting 2013 te komen.

Voor wat betreft de financiën, is het CDA het eens met de "winstwaarschuwing" van het college. Weliswaar is de begroting sluitend voor komende jaren, maar alleen met behulp van incidentele baten.

Als we wat dichter inzoomen op deze baten, zien we dat het met name grote onttrekkingen uit bestemde reserves onderhoud betreft: baggeren, bruggen, havens, sporthallen en sportaccomodaties. Dit resulteert in netto onttrekkingen uit de bestemde reserves van 800,000 euro in programma 4 (bruggen, baggeren en havens) en  voor programma 7 Sport en Recreatie onttrekken we netto nog eens 400,000 euro, ook in de jaren daarna. Het CDA is van mening dat dit geen houdbare situatie is. De vermogenspositie van de gemeente is goed, echter wij maken ons zorgen over de onbalans tussen kosten en baten van de gemeente. Als we de voorzieningen voor de inwoners op peil willen houden, zullen we ons huishoudboekje weer in balans moeten brengen. Het is duidelijk dat we de komende jaren daarvoor niet veel van het Rijk hoeven te verwachten. We zullen als gemeente daarom zelf keuzes moeten maken.

 

Tot slot voorzitter,

De komende jaren zal de druk op de gemeente, middels de kerntaak zorg en welzijn, toenemen in omvang. Dat is een taak, opgelegd vanuit de overheid. Maar er ligt ook een taak voor ons allen, als individu, ouders van kinderen en politieke fracties. Een taak om er in gezamenlijkheid wat van te maken in een wereld waar individualisering toeneemt maar waar het CDA wil benadrukken dat persoonlijk contact en aandacht niet verloren mogen gaan.

 

FRACTIE CDA EDAM-VOLENDAM

Ferry Veerman
Vincent Tuijp
Hans Uijlenhoed