Gemeente wil niet tot de verkoop van CAI aan Ziggo over gaan

Voorstel

1. Niet tot verkoop van de CAI over te gaan;


2. Een investeringskrediet ad € 410.000,-- beschikbaar te stellen voor de noodzakelijke renovatie van het CAI-netwerk;


3. De kapitaallasten die voortvloeien uit het investeringskrediet voor de jaren 2012 tot en met 2015 van respectievelijk € 49.200,-- € 55.760,-- € 54.120,-- en € 52.480,-- te dekken middels onttrekkingen aan de bestemde reserve CAI (095.230);


4. Met ingang van 2012 de post betaalzenders ( 4.330.030/4.34.394) structureel te verlagen met € 35.000,-- ten gunste van het saldo onvoorzien 2012 en verder;


5. Met ingang van 2012 de post BUMA auteursrechten( 4.330.030/4.34.392) structureel te verlagen met € 10.000,-- ten gunste van het saldo onvoorzien 2012 en verder;


6. Met ingang van 2012 de post latere af- en aansluitkosten ( 4.330.030/4.34.391) structureel te verlagen met € 5.000,-- ten gunste van het saldo onvoorzien 2012 en verder;


7. Een jaarlijkse toevoeging aan de bestemde reserve CAI (095.230) van € 50.000,-- te ramen en deze toevoegingen te dekken middels aanwending van het saldo onvoorzien;


8. De begroting 2012 en meerjarenraming als gevolg van bovengenoemde besluiten te wijzigen en de betreffende programmabudgetten van deze begrotingsjaren aan te passen.

De gemeente Edam-Volendam heeft als een van de weinigen nog een eigen kabelnet. Om de abonnees dezelfde mogelijkheid te bieden als elders in Nederland heeft de gemeente maart 2009 een tweejarig contract gesloten met ZIGGO ( voorheen Multikabel ). Dit contract hield in dat de gemeente een basis analoog en digitaal pakket aan tv- en radiozenders, dat voorheen in het eigen kopstation ontvangen en doorgegeven werd, nu in een pakket afnam van ZIGGO en doorgaf binnen de gemeente Edam-Volendam. Tevens bestond dan de mogelijkheid voor de abonnee om rechtstreeks van ZIGGO extra digitale zenders, internet en telefonie af te nemen via het gemeentelijk net en de CAI aansluiting in de woning.

Voor de gemeente was het niet mogelijk om tegen een nog acceptabele prijs dit zelf te organiseren en te exploiteren. Deze optie was toen gekozen omdat dreigde dat de behoefte naar deze nieuwe diensten zo groot zou zijn dat onze abonnees over zouden lopen naar andere leveranciers van digitale diensten en de gemeente geen tijd meer zou hebben een gedegen afweging te maken om het net wel of niet te verkopen of op een andere wijze te organiseren. Inmiddels is gebleken dat meer dan 95% van het aantal huishoudens nog abonnee is bij de gemeente, dat er 3842 internetaansluitingen en 1882 telefonieaansluitingen via het  gemeentelijk net lopen en dit aantal/percentage is nog stijgende.  Ook op de industrieterreinen in onze gemeente hebben alle bedrijfsruimtes een coax-aansluiting. Voor die bedrijven die toch graag een glasvezelaansluiting willen, bestaat de mogelijkheid aan te sluiten op de glasvezelring die de wijkcentra met elkaar verbindt.

Via het bestaande contract is overeengekomen dat de gemeente per dienst een vergoeding krijgt.  Tot nu toe heeft de abonnee in de gemeente Edam-Volendam groot voordeel van de bestaande situatie ten eerste is het basisabonnement voor afname van radio en televisie ongeveer de helft van het landelijk gemiddelde is en tevens blijkt dat bij problemen de tussenkomst van de gemeente een belangrijke invloed heeft.

Investeringen in de komende twee jaar

Ondanks het feit dat ons netwerk voldoet aan de huidige eisen en er op dit moment geen beperkingen zijn t.o.v. andere netwerken zijn aanpassingen voor de toekomst noodzakelijk.
Door de (nog) steeds toenemende vraag naar hoge(re) internet snelheden gekoppeld aan de behoefte aan meer (net) capaciteit t.b.v. diensten als HDTV en telefonie zijn er vergaande aanpassingen aan het netwerk nodig om aan deze vraag te kunnen blijven voldoen. Ook Ziggo en UPC zijn deze aanpassingen aan het voorbereiden voor hun netwerk.
Om aan de vraag voor de komende jaren te voldoen is een capaciteitsgroei noodzakelijk.  Deze groei wordt bereikt door nieuwe, verbeterde producten (apparatuur) toe te passen en de (klant)segmenten kleiner te maken, minder huisaansluitingen per zender/ontvanger.

De kosten van deze aanpassingen worden als volgt geraamd:
Het vervangen van apparatuur                                         € 110.000,--
Aanpassen lokaalcentrum (voorheen kopstation)   € 100.000,--
Aanpassen wijkcentra                                                           €   50.000,--
Aanpassen wijknet                                                                  € 150.000,--

De toekomst technisch gezien

Op dit moment wordt er steeds vaker gemeld dat glasvezel meer mogelijkheden heeft dan het kopernet dat in een groot deel van Nederland en ook in Edam-Volendam in de grond ligt en dat dat een reden zou zijn dat het gemeentelijk CAI-net snel zijn waarde zal verliezen.  Dat glasvezel veel meer capaciteit heeft is volkomen correct. Uit wetenschappelijk onderzoek (bron TNO) is gebleken dat de kabel nog lang meekan. De ontwikkeling van de vraag naar downloadsnelheid is in 2020 250 Mbps terwijl de snelheid van het kabelinternet dan 1000 Mbps is. Daarmede is kabel toekomstvast. De techniek wordt telkens verder verbeterd om steeds economischer met de frequentieruimte om te gaan of zelfs nieuwe ruimte te creëren. Hoewel er ontwikkelingen zijn om glasvezel verder uit te rollen (Breednet, Glashart) wordt dit voornamelijk gezien als mogelijkheden voor bedrijven.

Breednet

De uitrol van Breednet (met name het aansluiten van alle panden op de industrieterreinen op glasvezel) wordt nog wel vanuit de provincie gepromoot maar gezien de geschetste mogelijkheden van de reeds bestaande coax-aansluiting moeten we ons afvragen of deze ontwikkeling rendabel is binnen onze gemeente. Daar komt bij dat de grotere bedrijven al een glasvezelaansluiting hebben op de gemeentelijke glasvezelring.

Glashart

In nieuwbouwwijken zoals de Broeckgouw  worden door de KPN geen koperkabels meer gelegd. Daarvoor in de plaats legt Reggefiber, als dochter van de KPN, direct een glasvezelnet aan. Glashart is dan weer de tussenpersoon bij wie de abonnee een contract afsluit om telefonie, internet of digitale tv af te nemen. In de Broeckgouw heeft de gemeente gekozen voor de aanleg van een combikabel waarbij de woningen een conventionele coax-aansluiting krijgen maar waarbij in dezelfde kabel voldoende ruimte is om, als de ontwikkelingen dat wensen, een glasvezel bij te blazen.  Ondanks het feit dat de nieuwe bewoners van de Broeckgouw kunnen kiezen tussen Glashart en gemeente blijkt het abonnement bij onze gemeente, inclusief eerste aansluitkosten en met dezelfde mogelijkheden, al in korte tijd beduidend goedkoper te zijn.

De toekomst voor de gemeente

Gezien het bovenstaande behoudt het gemeentelijk net voorlopig wel zijn waarde en telt dat aspect o.i. slechts voor een gering deel mee in de discussie hoe om te gaan met het net in de toekomst.  Twee zaken zijn relevant: nl wat is het meest positief voor de burger/abonnee zowel gevoelsmatig als technisch (dus zonder belemmeringen van alle nieuwe mogelijkheden) en wat is financieel gezien het voordeligst voor de gemeente.

Voor een juiste financiële afweging is zowel met ZIGGO als UPC overleg gevoerd en een prijsindicatie gevraagd over e.v. het voortzetten van de huidige situatie (dus het leveren van extra diensten via het gemeentelijk net) of anders een volledige overname. Ook met een relatief nieuwe partij Communication Infrastructure Fund (CIF) is contact geweest, echter deze is alleen geïnteresseerd in het overnemen van gebieden die geheel vernieuwd moeten worden en waar volledig glasvezel uitgerold kan worden, dus niet in onze gemeente. Gebleken is dat UPC alleen belangstelling heeft voor overname. Hoewel UPC nog een aantal gelijksoortige overeenkomsten heeft lopen is leveren van diensten via andermans net voor hun niet meer interessant en willen zij dat ook niet meer aanbieden.

ZIGGO daarentegen heeft aangegeven voor beide opties belangstelling te hebben. Voor een goede vergelijking is er zowel bij UPC als bij ZIGGO gesondeerd wat globaal de opbrengst van het gemeentelijk net zou zijn bij verkoop prijspeil juni 2011. Gebleken is dat als rekeneenheid uitgegaan kan worden van een opbrengst van ± € 10.000.000,- bij verkoop. De exacte prijs is afhankelijk van het moment van verkoop en de e.v. secundaire eisen/voorwaarden zoals, in hoeverre wordt er rekening gehouden met het verrekenen van eerste aansluitkosten, hoe wordt er omgegaan met het verschil in basisabonnementskosten op de korte- en lange termijn e.d.

Zoals reeds vermeld, heeft alleen ZIGGO een indicatie gegeven hoe de situatie wordt als de gemeente eigenaar blijft van het net dus wat de vergoeding wordt aan de gemeente als eigenaar van het net voor pluspakketten, internetabonnees via de kabel en telefonieklanten indien de overeenkomst in zijn huidige vorm voortgezet wordt. Met de huidige aantallen zou dit praktisch gelijk zijn aan de inkomsten bij het lopende contract echter omdat de verwachting is dat het aantal digitale aansluitingen en daarmede ook internetgebruikers via de kabel zal toenemen, evenals het gebruik van nieuwe diensten zoals interactieve tv en video-on-demand e.d., is de verwachting dat de inkomsten voor de gemeente zullen toenemen.

Financiele consequenties en dekkingsmiddelen

Situatieschets

Op 22 december 2010 heeft kabelexploitant Ziggo de gemeente Edam-Volendam schriftelijk geïnformeerd over een overnamebod ten aanzien van het gemeentelijke CAI-netwerk. Naar aanleiding van deze brief is de volgende afweging te maken:

1. Gemeentelijk CAI-netwerk verkopen aan kabelexploitant Ziggo;
2. Gemeentelijk CAI-netwerk zelf blijven exploiteren.

Beide keuzes hebben financiële consequenties en daar zal in onderstaande tekst verder op in worden gegaan. Ook zal er in worden gegaan op de overwegingen die raakvlak hebben met de huidige abonnees (inwoners) in de gemeente Edam-Volendam.

Optie 1 Gemeentelijk CAI-netwerk verkopen aan kabelexploitant Ziggo

Indien de gemeente ervoor kiest het CAI-netwerk te verkopen aan Ziggo dan zal dit resulteren in een eenmalige opbrengst van € 10.000.000.-- Omdat de resterende boekwaarde
(ad € 572.774,--) van het CAI-netwerk bij verkoop in totaliteit direct afgeschreven moet worden, zal de netto resterende opbrengst € 9.427.226,-- bedragen.

Indien er gekozen wordt voor verkoop dient het verlies in de exploitatie van de gemeente ook in beschouwing genomen te worden. Immers, de gemeente maakt een jaarlijkse winst op de exploitatie van het CAI-netwerk. De doorbelasting van loonkosten is overigens buiten de berekening gelaten omdat dit personeel ook na de eventuele verkoop van het CAI-netwerk nog steeds een vaste dienstbetrekking bij de gemeente Edam-Volendam zal hebben. Het betreft overigens slechts 0,5 fte.

Resumerend zijn de financiële consequenties voor de gemeente Edam-Volendam, indien er gekozen wordt voor de optie tot verkoop, als volgt:

Zoals uit de tabel valt af te lezen levert de verkoop van het CAI-netwerk in vergelijking met de exploitatie in eigen beheer een negatief resultaat op. Het resultaat valt negatief uit omdat de netto inkomsten van de gemeente hoger zijn dan te verwachte opbrengsten na verkoop.

Overige van belang zijnde opmerkingen

1. Om een vergelijking te maken met de huidige opbrengst is er van uit gegaan dat de netto resterende opbrengst van verkoop CAI jaarlijks een rente van 4% genereert


2. De offerte van Ziggo en het bod van € 10 miljoen is van december vorig jaar. Het is van belang na te gaan of deze offerte en dit bod nog geldt.

Indien de gemeente ervoor kiest om het CAI-netwerk zelf te blijven exploiteren dan zal dit leiden tot enkele onvermijdelijke investeringen in het netwerk. Per saldo zal er voor een bedrag van € 410.000 geïnvesteerd moeten worden. De kapitaallasten die voortvloeien uit dat investeringskrediet voor  de jaren 2012 tot en met 2015 te dekken middels onttrekkingen aan de bestemde reserve CAI (095.230) en gezien het resultaat over 2011 daarvoor met ingang van 2012 en verder:

De post betaalzenders (4.330.030/4.34.394) structureel te verlagen met € 35.000,--
De post BUMA auteursrechten (4.330.030/4.34.392) structureel te verlagen met € 10.000,--
De post latere af- en aansl. kosten (4.330.030/4.34.391) structureel te verlagen met € 5.000,--

Een jaarlijkse toevoeging aan de bestemde reserve CAI (095.230) van € 50.000,-- te ramen en deze toevoegingen te dekken middels aanwending van het saldo onvoorzien en de begroting 2012 en meerjarenraming als gevolg van bovengenoemde besluiten te wijzigen en de betreffende programmabudgetten van deze begrotingsjaren aan te passen.

Overige van belang zijnde gegeven

Naast de financiële consequenties voor de gemeente Edam-Volendam zijn er nog andere punten die beschouwd dienen te worden teneinde een juiste afweging te kunnen maken.

Huidig tarief vs. toekomstig tarief

Op dit moment betaalt een abonnee in de gemeente Edam-Volendam een maandelijks bedrag van € 7,32 voor de ontvangst van de zenders in analoog en basis digitaal formaat (jaarlijks bedrag van € 87,80). Indien Ziggo het CAI-netwerk koopt dan zal dit tarief stijgen naar een maandelijks bedrag van € 16,95 per maand (jaarlijks bedrag van € 203,40).

Omdat de abonnees in de gemeente Edam-Volendam de abonnementskosten voor de analoge en basis digitale zenders aan de gemeente voldoen hebben zij recht op een korting van € 15,50 voor eventuele extra pakketten bij Ziggo. Dit zal in het geval van verkoop van het CAI-netwerk versleuteld worden in het te betalen maandelijkse bedrag.

Resumerend komt het op de volgende situatie neer:

Zoals uit bovenstaande tabel valt af te lezen worden de huidige abonnees indien er voor optie 1 gekozen wordt geconfronteerd met een jaarlijkse prijsstijging van € 115,56 (+ 131,56%) voor het analoge en basis digitaal abonnement en een jaarlijkse prijsstijging van € 98,16 (+ 24,19%) voor het Alles in 1 basis pakketabonnement.

Stijging van de abonnementskosten met € 115,56 per abonnee leidt in totaal (alle abonnees tezamen) tot een extra stijging van abonnementskosten van € 1.3 miljoen ( ) . Alle abonnees tezamen gaan dus aan Ziggo € 1,3 miljoen meer betalen dan aan de gemeente voor de afname van exact dezelfde dienst.

Bovenstaande berekening onderstreept de mogelijkheden die de exploitatie van het CAI-netwerk bieden voor een exploitant. Het is echter uiteraard altijd de abonnee, in dit geval de burger van de gemeente Edam-Volendam, die de rekening betaalt. Uiteraard heeft de gemeente als exploitant ook mogelijkheden om jaarlijks het tarief aan te passen.

Ontwikkeling aantal abonnees (aansluitingen)

Ook van belang is de ontwikkeling van het aantal abonnees. De inkomsten voor de gemeente (of een externe partij) is daar namelijk direct aan gerelateerd. De onderstaande tabel laat de ontwikkeling van het aantal abonnees over de afgelopen periode zien:

De onderstaande grafiek laat vervolgens nogmaals de ontwikkeling zien:

Aan de hand van bovenstaande tabel en grafiek valt te concluderen dat het aantal abonnees nog steeds positief in ontwikkeling is. De verwachting van de vakafdeling is bovendien dat het aantal abonnees (met name op het internet en telefonie vlak) in de toekomst een sterke stijging mee gaat maken. Dit verhoogt de rentabiliteit van het CAI-netwerk en is dus een kans voor degene die het netwerk exploiteert.

Aansluitkosten

De abonnees hebben in het verleden een relatief hoog aansluit bedrag van € 400,-- betaald om gebruik te kunnen maken van het gemeentelijke CAI-netwerk. Dit heeft altijd tegenover een relatief laag abonnementsgeld gestaan. In geval van verkoop gaat deze redenering niet langer op omdat het abonnementsgeld flink gaat stijgen. Derhalve is het voordeel van de relatief lage abonnementskosten tegenover de hoge aansluitkosten niet meer aanwezig. Vooral voor abonnees welke slechts enkele jaren abonnee zijn en nieuwe abonnees, is dit een groot nadeel.

Door de hoge eenmalige aansluitkosten van € 400,-- zijn veel CAI abonnees min of meer van mening, dat de CAI hun bezit is en dat de gemeente alle kosten m.b.t. de CAI altijd heeft verhaald op de CAI abonnees. Deze mening wordt door hun verdedigd doordat er in de algemene voorwaarden van de CAI ook is opgenomen dat de gemeente in bijzondere gevallen bevoegd is de aansluitkosten vast te stellen op de werkelijk gemaakte kosten wanneer de aansluitkosten de werkelijk gemaakte kosten niet in alle redelijkheid kunnen dekken.
Met betrekking tot de abonnementskosten is in de algemene voorwaarden van de CAI opgenomen dat de jaarlijkse abonnementskosten zijn afgeleid van de totale kosten van exploitatie van de CAI.  Verwacht mag worden dat tegenstanders van verkoop deze argumenten breed via de diverse (media) kanalen zullen uitdragen. Bij een beslissing tot verkoop zal men hier op voorbereid moeten zijn.

Resumerend

Op basis van bovenstaande overwegingen kan er geconcludeerd worden dat verkoop CAI  (optie 1) op dit moment financieel niet aantrekkelijk is. Naast het feit dat het zeer geringe meeropbrengsten genereert is het aantrekken van vlottende dekkingsmiddelen op dit moment uit treasury oogpunt niet noodzakelijk. Ook geven de punten die beschreven zijn onder de overige van belang zijnde gegevens aanleiding om optie 2 te adviseren.