Column: Criminele organisatie

In de column 'Uitgesproken' geven vaste columnisten bij toerbeurt hun mening. Deze keer de Volendamse strafrechtadvocaat Johan Mühren.

Onlangs werd een groepje vrienden uit Purmerend door de media bestempeld als jeugdbende. Dit naar aanleiding van de uitspraak van de rechtbank Haarlem die de vrienden veroordeelde voor een aantal feiten, waaronder het deelnemen aan een criminele organisatie. Een van mijn cliënten werd gezien als de leider van deze organisatie. Als je denkt aan een criminele organisatie, dan denk je al snel aan een maffiaanse constructie. Een organisatie die wordt geleid door een 'Don', met een 'Sottocapo' als onderbaas en een 'Consigliere' als adviseur, met daaronder luitenanten en soldaten. Een organisatie met een 'Omerta', de code van het stilzwijgen en afgedwongen loyaliteit.

In deze constructie zou mijn cliënt de 'Don' zijn geweest. Maar een dergelijke, strakke hiërarchie kende de vriendengroep helemaal niet. Het was meer een vriendengroep, waarvan bepaalde vrienden af en toe een strafbaar feit pleegde. Dat wel. De reden dat de vriendengroep als criminele organisatie werd gezien, is gelegen in de juridische omschrijving van dit strafbare feit.

Artikel 140 van het Wetboek van Strafrecht bepaalt dat het strafbaar is om deel te nemen aan een organisatie die tot oogmerk heeft het plegen van misdrijven. Er is sprake van een organisatie wanneer in het geval er een gestructureerd en duurzaam samenwerkingsverband van twee of meer personen is. Als deelnemer moet je op de hoogte zijn van het doel of gedraag je je daar naar. Simpel gezegd: als je gedurende langere periode met minimaal één andere persoon het plegen van strafbare feiten ten doel stelt en gedragingen ondersteunt om dat doel te bereiken, dan loop je het risico te worden veroordeeld vanwege deelname aan een criminele organisatie. Dat betekent dat de maatstaf om deel te nemen aan een criminele organisatie minder hoog ligt dan je zou verwachten, terwijl de straffen behoorlijk fors kunnen zijn

Persoonlijk vind ik dat er best strengere eisen mogen worden gesteld aan het bewijs van deelname aan een criminele organisatie. Wat mij betreft gaan we terug naar de tijd van een 'Don', een 'Sottocapo' en een 'Consigliere'.

Johan Mühren