Ambitie en tijd nekken AWM
Te klein voor de crisis en te ambitieus geïnvesteerd. Dat is in een notendop de oorzaak van het drama van de Algemene Woningbouwvereniging Monnickendam AWM. Fusie met collegacorporatie Wooncompagnie is volgens het bestuur de enige reddingsboei die de huurders recht doet. Zelfstandig voortbestaan lijkt uitgesloten. Dat zal ook de werkgroep ervaren die in opdracht van de leden deze weken onderzoek doet naar het mogelijke voortbestaan van AWM. Voor de ledenvergadering op 3 juli moet er duidelijkheid zijn. Dan valt het besluit: zelfstandig doorgaan of fuseren. En het ziet er somber uit. Eerder dit jaar redde Wooncompagnie AWM al van het faillissement: met de koop van een aantal Pumerendse woningen van AWM kreeg die geld in kas om in ieder geval tot eind dit jaar de rekeningen te betalen.
Investeren
Hoe kon een gezonde woningbouwvereniging zo snel naar de ondergang denderen? Directeur/ bestuurder Ron Manuel daarover: ,,In 1995 is bij AWM gekozen voor investeren, investeren en nog eens investeren. Het geld moest gebruikt worden voor de volkshuisvesting. Dat is met veel verve gedaan, maar ook wel met oplopende leningschulden. Dat was nooit een issue totdat banken gingen wankelen en nog later Vestia." Toen het Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW) de geldkraan in november 2012 dichtdraaide, was er geen houden meer aan. Lenen kon de AWM niet meer, maar oude leningen drukten zwaar.
Tel daarbij op de aangekondigde kabinetsmaatregelen (de verhuurdersheffing die de AWM jaarlijks tonnen gaat kosten), de kopersstaking (de verkoop van vrije sectorwoningen zoals bij De Trambaan in Broek in Waterland stagneert) en de Vestiaheffing (de bijdrage aan het oplossen van de miljardenschulden van megacorporatie Vestia) en zie daar de crisis in volle omvang. Manuel en zijn bestuur moesten als de wiedeweerga een oplossing vinden om AWM te redden. Die werd gevonden bij grote broer Wooncompagnie, met 13.000 woningen in bezit. Ter vergelijking: de AWM bezit tegen de 1000 woningen. Volgens Manuel de beste fusiepartner voor zijn huurders. Het Centraal Fonds Volkshuisvesting (CFV) en het Waarborgfonds WSW zijn het daarmee eens. Ook voor de gemeente Waterland is fusie de beste oplossing: Waterland staat immers - zij het niet in eerste lijn mede garant voor de schulden van de woningcorporaties in de gemeente. Niets doen betekent ongetwijfeld faillissement en een harde sanering, met alle negatieve gevolgen voor de huurders van dien.
De AWM heeft te laat gereageerd op het naderend onheil. Zo werd voor een omvangrijke renovatie van verouderde woningen 13 miljoen euro geleend. Ook besloot het bestuur de bouw van 50 sociale woningen door te zetten. Daar moet per definitie geld bij; in dit geval was die ’onrendabele top’ circa vijf miljoen euro. Dat kon tot voor enkele jaren altijd terugverdiend worden met de verkoop van vrije sectorwoningen, maar juist die markt ligt plat. Manuel: ,,We hadden ervoor kunnen kiezen die onrendabele projecten niet uit te voeren. Maar dat is wel achteraf. Wij zijn pas halverwege 2010 gestopt en dat blijkt nu (te) laat.’’