Ongehoorde, schrikwekkende, waarachtige, gebeurtenis in Edam op 24e dag van februari 1602

Nieuwe, ongehoorde, schrikwekkende, waarachtige, wonderbaarlijke gebeurtenis die zich in de Hollandse stad Edam op de 24e dag van februari in dit lopende jaar 1602 heeft afgespeeld.

 

Aan de welwillende lezer

Trouwhartige lezer, ik heb een brief ontvangen van een aanzienlijke, voorname en mij in het bijzonder vertrouwde heer en vriend, die zich in Holland ophoudt en daar woonachtig is.

Wonderdaad

Een oprechte, gelovige, katholieke heer, doch om belangrijke redenen op verborgen en onbekende wijze. De inhoud van deze brief is een ongehoord wonderbaarlijke gebeurtenis, die zich te Edam, in een Hollandse stad, heeft afgespeeld. Ik was, wat mijn persoon aangaat, van mening, dat het een vroom christen goed past - wie de goddelijke eer zeer na is en behaagt -, dat hij dergelijke wonderlijke daden niet verwerpt, noch ervoor terugdeinst. Doch zoveel als er aan is, zoveel zij - opdat aan de ganse wereld dit zo ogenschijnlijke wonder van God bekend wordt, zoals het uit het lezen van navolgend zendschrijven goed te begrijpen is - tevens helder en duidelijk te vernemen, hoe oneindig de almacht van de goddelijke majesteit aanwezig is en hoe onbegrijpelijk en onuitputtelijk de schat van zijn genadige goedheid is. Verder moet gij, goedhartige lezer, ervan overtuigd zijn, dat dit een gekenschetste, bekende, gans waarachtige en door allerhande getoetste geloofsgetuigenissen bekrachtigde wonderdaad is.

Soldaten uit Oostende

Zo heeft het zich volgens het overgezonden zendschrijven toegedragen. In het begin van dit 1602e jaar, op de zondag Quinquagesima, die toen op de 17e februari viel, heeft zich een zeldzame moedwil en wreveldaad onder dertig Oostendse soldaten voorgedaan.

Minachting

Deze soldaten zaten in een oorlogstroep of –compagnie die uit Oostende in verdedigende belegering waren opgetrokken. Deze dertig hebben zich dus uit de voeten kunnen maken en zijn in een Noordhollandse stad, Edam genaamd, aangekomen, alwaar zij uit uiterst brutale moed allerhande schandelijke hoon tentoonspreidden, met uiterst verachten en uitlachen van de ornamenten, ceremoniën en kerkelijke gebruiken van het katholieke geloof, waarmee zij op de wijze van de vergiftigde ketters en doldrieste, ruwe lieden met ongehoorde godslastering de spot dreven, en op navolgende wijze op Vastenavond een dergelijke goddeloos, aanstotelijk tijdverdrijf hebben aangericht.

Hostie misbruikt

Elk van hen trok een hemd aan over zijn kleding. Een van hen echter werd omhangen met een priesterlijk ornaat en een misgewaad. In zijn handen droeg hij een oblie of hostie. Zij hadden ook een vat vol water, alsof het een wijwatervat was. Daaruit sprenkelde een van hen op spottende wijze met een bezem, alsof hij met het wijwater gaf.

Processie

En zo gingen deze spotters met een dergelijke aandachtige ordening om, en hielden de ommegang of processie. Naast andere verdraaide kerkelijke gezangen herhaalden zij deze woorden zeer vaak, en zongen zij met luide en verdraaide ste: Dominus vobiscum.

Gebonden aan boom

Met welk gezang zij een spottende rei en hun honende ommegang tot aan de kerk volvoerden. Zodra zij die echter genaderd waren, speelden zij een nieuw spel, door de kerk in te wijden. Die in het misgewaad ging voorop; de anderen waren clerici en volgden daarna. Zij gingen voort met hun godsdienst, haalden iemand uit hun groep naar voren, bonden hem aan een boom vast, stormden op hem af, hoewel zij hun donderbus slechts met ruw papier hadden geladen, en lieten hem zijn alsof hij doodgeschoten werd en zij hem ter aarde zouden moeten bestellen. Daarmee werden dus ook de ceremoniën van de katholieke begrafenis misacht. Zij gedroegen zich dus zoals wanneer zij deze vermeende gestorvene geheel eerlijk op de oudgelovige6 wijze met grote pracht ter aarde zouden bestellen.

Wordt vervolgd