In memoriam oud-visser Klaas Tol (Max)

Afgelopen week is de oud-museummedewerker Klaas Tol (Max) op de gezegende leeftijd van 88 jaar overleden. Het museumbestuur heeft in de moeilijke beginjaren de bekende oud-visser gekend als een aimabele gulle vrijwilliger die altijd klaar stond bij de museumactiviteiten meestal in samenwerking met Hans Bont (van de Pul) en Kees Kes. In zijn onberispelijke Volendammer pak nam hij deel aan de activiteiten tijdens de drie Anti-Markerwaardmanifestaties (in 1977, 1979 en 1983), de Volendammer dagen (van 1984 tot 2001) en in het Volendams Museum.

Foto: Tijdens de Havenfeesten in juni 1983 was Klaas Tol (Max) alle dagen actief als vrijwilliger van het Volendams Museum bij de Oude ambachtenmarkt en bij organisatie van de derde en tevens laatste anti-Markerwaardmanifestatie op de Havenkade. Op de foto is hij assistent van oud-visser in hart en nieren Jan Tol (van de Knoest) die organisatielid Wim Keizer een uiteraard boeiend verhaal vertelt over de 200-jaar havengeschiedenis van Volendam

De wieg van Klaas stond op het Zuideinde. Hij was de zoon van Marie Bol en Jaap van de Knoest van de VD 168. Na te zijn afgekeurd was Klaas vooral in de nachtelijke uren actief als de barren gesloten waren en de zaak werd schoon gemaakt. Klaas hielp daarbij en zocht dan het kleingeld op dat tussen de vuilnis terecht was gekomen. Als hij 100 gulden kleingeld bij elkaar gescharreld had bracht hij dat naar het museum en voegde daar op fluisterende toon bij: “Voor het museum mor niet zegge teugen mun dochter want die krigt al genog van me”. Dat heeft hij jaren vol gehouden.

De langedunnendieven lopen nag

Tijdens de Havenfeesten in 1983 hielp Klaas Tol (Max) zijn makker Wim Keizer bij het langedunnen verzamelen voor het ‘zoodje’ bij Succes. Meer dan 10.000 door de vissers gratis geschonken langedunnen werden in een viskaar in leven gehouden voor het ‘zoodje’. Klaas was een nachtmens en paste daarom iedere nacht bij de afslag op het kaar met de langedunnen. In de kajuit van de kotter VD 67 van Klaas Kwakman (Bol) die naast het kaar gestationeerd werd, hield Klaas de wacht. In de nacht voor het villen van de langedunnen voor het ‘zoodje’ verschenen er omstreeks 3 uur in de nacht twee duistere figuren met een schepnet en een aantal zakken. Zij hadden blijkbaar ook trek. Klaas wachtte zijn kans af en op het moment dat één van de twee schavuiten het schepnet in het kaar met langedunnen stak zette Klaas het hele gedeelte bij de afslag en het kaar in een ongekend fel licht vanuit het vissersschip. De heren namen onmiddellijk snel de spattert en toen Klaas de volgende ochtend gevraagd werd wie de langedunnendieven waren antwoordde hij laconiek: “Dat zeg ik niet maar ze lopen nag”. Het ‘zoodje’ is nog steeds een traditioneel succes waar de ouderen ieder jaar van genieten.
Zaterdag hebben wij op waardige wijze afscheid genomen van een persoon die voor zijn gezin en medemensen en vooral voor de kinderen altijd lief en gul was want hij genoot van geven. Klaas is gecremeerd op zaterdag 6 december, de feestdag van Sint Nicolaas, de patroon van het geven. “Als je dood bent kun je van geven niet meer genieten daarom doe ik het nu”, was altijd zijn lijfspreuk.
Klaas bedankt voor je inzet bij de museumactiviteiten in het verleden en gulle giften voor de instandhouding van het museum.
Dat hij rust in vrede.

Bestuur, medewerkers en vrienden van het Volendams Museum.