Middeleeuws Genootschap Monnickendam op zoek naar nieuwe piskijkers
Enthousiaster dan het gezelschap van het Middeleeuws Genootschap Monnickendam (MGM) kom je toneelspelers zelden tegen. Met een interesse in de historische juistheid van de gezondheidszorg in de middeleeuwen en met een perfectionisme waar menig soapacteur nog van kan leren, treedt deze amateurgroep in den lande op bij evenementen en festiviteiten die passen bij hun middeleeuws karakter. Op 6 maart houdt het MGM een open dag voor verbreding en verjonging van het straattheater, dat steevast gepaard gaat met een vette knipoog en ontzettend veel plezier.
We schrijven 2007. Edam viert haar stadsrechten en een groep fanatieke Monnickendammers heeft het plan gevat om 'de pest' naar Edam te brengen. Geïnspireerd door de Monnickendammer Stadsfeesten in 2005 is een gezelschap van ruim 400 mensen al snel bereid om de historische kledij van die feesten weer uit de mottenballen te halen. In optocht gaat de groep over de dijk naar Edam, om daar - na enige schermutselingen om binnen te komen - de pest over de stad te verspreiden. Een spektakel waar de Edammers nog lang over napraten, maar waar ook de toneelspelers met veel plezier op terugkijken. De oprichtingsvergadering van het genootschap laat dan ook niet lang op zich wachten. Jan van Wijk: "Nard Jansen en Marten Horjus hebben hier echt een prominente rol in gespeeld. Zonder hen was dit nooit ontstaan. En met de geestelijke bezieling van Herman van Elteren in ons team, zijn we ook qua kleding en toneelspel vliegend van start gegaan."
Ziekte en zeerte
Wat volgde was een tijd van sparren en proberen. Jan: "We creëerden acts voor leprozen, zwervers, vroedvrouwen, dronkenlappen, keisnijders, piskijkers, kwakzalvers, pestlijders, pestdokters, chirurgijns en barbiers. Daarna hielden we een try-out in het Zuideinde in Monnickendam, met enkele criticasters uit het veld. Tenslotte wilden we onze kennis over de middeleeuwse geneeskunde ook op een educatieve wijze overbrengen. Daarnaast zijn gympen onder je historische kleding taboe en ook sieraden waren er nog niet in die tijd. Zelfs voor moderne brillen hebben we een historisch verantwoorde oplossing gevonden! Het moet wel kloppen met het tijdsbeeld."
Alles doet het genootschap zelf. Van decorbouwen tot kleding maken, attributen vervaardigen en grimeren. Bij de optredens heeft elk lid een rol. "De grime is een belangrijk onderdeel van onze acts. Veel van ons zien er echt niet uit met smerige, pussende bulten, zwarte, rottende tanden en vodden als kleding. Dat was in die tijd niet anders. Het was echt geen luxe in de middeleeuwen en de enigen die er toen rijker van werden waren de heelmeesters, die vaak weinig tot geen kennis hadden. Maar eerlijk gezegd is het juist de gein om er zo slecht mogelijk uit te zien. Ook onze grimeurs trekken na het schminken de kleding aan en gaan op pad. In strak gecoördineerde acts en met wandelend theater van bedelende leprozen, zwervers, pestlijders en aanmatigende dronkenlappen tussen de acts door, is het altijd een belevenis om ons te zien optreden. Dat vind ik niet zelf hoor. Wij vinden het vooral ontzettend leuk om te doen, maar we horen het wel terug van mensen. Het mooiste zijn de foto's die we achteraf zien met publiek erop. Vol afschuw staat men op de foto als we een kei uit iemands hoofd wegsnijden en het bloed en pus alle kanten op spuit. Die beleving, dat maakt het zo geweldig leuk om te doen. Je bent tijdens een optreden echt heel iemand anders!"
Bekende leprozen
Het genootschap timmert aardig aan de weg. Landelijk en ook in België zijn ze al bekend. "We komen op evenementen vaak dezelfde andere acts tegen, zoals de 'Ridders van de IJssel' uit Kampen, ook geweldig straattheater. Doordat we op regelmatig optreden, spelen we onszelf weer in de kijker en als we iets vinden waar we graag willen optreden, dan gaat Nard daar fanatiek achteraan. Zo stond het Jheronimus Bosch 500-jaar in Den Bosch nog in de kinderschoenen, maar had Nard al een optreden op 4 en 5 juni aanstaande voor ons geregeld. Optreden doen we zo'n vier tot vijf keer per jaar. Maar dan soms wel het hele weekend. Dat is ontzettend intensief, vooral omdat we alles zelf doen. Maar het is zo ontzettend leuk om te doen en we hebben er samen zoveel plezier in. Het is echt een feestje!"
Open Dag
Zoals gezegd houdt het Middeleeuws Genootschap op zondag 6 maart Open Dag. Dat doen zij in de historische setting van het Weeshuis in Monnickendam tussen 14.00 en 16.30 uur, waar de toegang gratis is. Jan: "Wij hopen daar gelijkgestemden te ontmoeten die graag een steentje aan het MGM bij willen dragen, waardoor we onze groep - en misschien met nieuwe ideeën ook wel onze acts - uit kunnen breiden. En wat verjonging is natuurlijk ook nooit weg. We willen graag over tien jaar nog steeds van ons laten zien! Tijdens de open dag voeren we ook korte acts op, kan men vragen stellen, laten we filmpjes zien over onze optredens en kun je in middeleeuwse kledij op de foto. Het belooft een gezellige middag te worden. Wij hebben er in elk geval heel veel zin in!"
Wie meer wil weten over het Middeleeuws Genootschap Monnickendam is van harte welkom tijdens de open dag. De website www.middeleeuwsmonnickendam.nl geeft je informatie over optredens in 2016 en prachtig fotomateriaal van het typisch middeleeuwse straattheater.