Trimaran legt verantwoordelijkheid voor lesstof bij de leerkracht

Het onderwijs in Nederland staat al lange tijd op een hoog niveau. "Dat is mooi", hoor je veel mensen hardop denken, maar is dat wel zo? Zouden wij er met z'n allen niet naar moeten streven dat niveau elk jaar iets omhoog te krikken? Er bestaat een hardnekkige opvatting dat je met een flinke zak geld, mooie voorzieningen en een ultramodern onderkomen de ideale condities hebt gecreëerd om het onderwijsniveau een zetje mee te geven.

Wat men vergeet bij deze aanname is dat het niveau van de leerkracht uiteindelijk de meest bepalende factor is voor een verbetering van de resultaten van leerlingen. Leerkrachten worden overladen met nieuwe lesmethodes, ultramoderne digitale voorzieningen, overvolle klassen, mondige ouders en een flinke administratieve rompslomp. Leerkrachten zijn hierdoor snel geneigd hun eigen 'ding' te doen, zonder eens in de keuken bij een collega te hebben gekeken. Een kans om iets te leren gaat verloren.

Macht omlaag

Onderzoek in landen waar het onderwijs wel een excellente beoordeling kreeg maakt duidelijk dat de machtsverhoudingen binnen het onderwijs in Nederland aan verandering toe zijn. Als gevolg hiervan is de Stichting LeerKRACHT opgericht die scholen met behulp van coaches moet begeleiden bij een omslag naar een andere vorm van onderwijs. Een van hen - Frits Puhl - is hierin helder en duidelijk. “De macht in het onderwijs moet omlaag in de richting van de leerkracht. Hij of zij moet bepalen welk aanbod zinvol is voor welke specifieke leerling dan ook. Hiermee gaat niet alleen het niveau van de leerling omhoog, maar ook dat van de leerkracht. Dit vraagt echter veel van de leerkracht. Deze moet uit de comfortzone komen en een vast patroon doorbreken.”

Vast ritme

De manier waarop is drieledig. Leerkrachten wisselen hun ervaringen en kennis niet meer uit tijdens vergaderingen, maar bij een centraal geplaatst whiteboard. Hier ontwerpen de leerkrachten gezamenlijk lessen. Ten tweede gaan de leerkrachten bij elkaar kijken tijdens lessen. Wat valt je op? Wat gaat goed of waar steek je iets van op? Wat gaat minder goed? Zo kom je automatisch bij punt drie en dat is het feedback geven en ontvangen. Ook best een nieuwe ervaring die voor enig ongemak kan zorgen. Het succes hiervan is afhankelijk van veel factoren maar volgens coach Jelle Verwer is er één rode draad. “Een vast ritme is essentieel. Telkens die bijeenkomsten houden, telkens de lessen bezoeken en telkens evalueren, zo slijt er vanzelf een vanzelfsprekendheid in bij de betrokkenen.”

Nieuwe manier van onderwijzen

Op dit moment nemen er 160 pilotscholen deel aan deze nieuwe manier van onderwijzen en worden er periodiek sessies gehouden om de klokken gelijk te zetten. Afgelopen dinsdag was Basisschool De Trimaran gastheer voor ca. 35 leerkrachten uit de wijde omgeving, die door de coaches van Stichting LeerKRACHT bij diverse workshops werden voorgelicht en begeleid.

Handige tools zoals het stellen van krachtige vragen, waarbij de leerkracht oprechte interesse heeft in de bevraagde en niet uit is op bevrediging van zijn of haar eigen behoefte aan kennis. Het bord gebruiken als middel, om kinderen actief betrokken te krijgen bij een positief werkklimaat in de klas en hen zodoende medeverantwoordelijk te maken voor die sfeer.

Gedurende deze workshops was goed te merken dat een dergelijke omslag bij de een makkelijker binnen komt dan bij de ander. De leerkrachten die in deze laatste categorie vallen waren hier ook opvallend open over en stelden zich kwetsbaar op. Toch kon je vaststellen dat een grote meerderheid bereid is zich over te geven aan de koers die Stichting LeerKRACHT heeft uitgezet.

De wereld verandert

Directeur Henco Hakkers heeft met dit project zijn hoofd uitgestoken om van een conservatieve manier van lesgeven over te stappen op een die van deze tijd is. “Ons team is zich er van bewust dat het veel vraagt van leerkrachten, maar dat we nu eenmaal in een andere tijd leven. Vroeger bestonden de informatiebronnen voor kinderen uit de meester, juf en de ouders, als ze al tijd voor je hadden.”

Grote veranderingen

“Nu is er een complete digitale Wereldbibliotheek beschikbaar in zowel beeld als woord en communiceren ze volstrekt anders dan wij vroeger deden. Daar moet je als school je ogen niet voor sluiten. Wat wij eigenlijk willen is dat wat de leerkrachten vandaag leren, zij morgen aan de leerlingen over kunnen brengen. Voor mij gaat er ook veel veranderen. Vanuit mijn kantoor naar de klassen en meekijken, meepraten en met nieuwe inzichten komen. Dat wordt wennen, maar het is tegelijkertijd ook een mooie uitdaging.”