Cholera, pokken, Spaanse griep: Volendammer kermis werd al eerder bedreigd en geannuleerd

De kermis gaat dit jaar niet door. Dat is natuurlijk erg vervelend voor heel veel mensen, niet in de laatste plaats voor de ondernemers op de dijk, die hun brood moeten verdienen. Maar natuurlijk ook voor al de inwoners van Volendam en Edam, die behoefte hebben aan een groot feestje na maanden van lockdown. Maar we begrijpen het. Schoorvoetend. Want we willen geen besmettingsuitbraken in ons dorp. Hoewel we logischerwijs denken dat we hier te maken hebben met een unieke gebeurtenis in de historie, blijkt het iets anders te zitten. Inwoners van Volendam hebben al vele keren kermissen gecanceld zien worden en sterker nog: ook meerdere keren door het heersen van besmettelijke ziekten. Een kijkje in het verleden van de geannuleerde kermis.

Het was zomer 1918. Op de Voorhaven in Edam scheen de zon met warme stralen door de ramen. Johan Schildmeijer keek uit het raam. Hij was een telg uit een bekende Edamse kermisfamilie. Jarenlang had zijn familie met een beroemde Zeeuwse stoomcarrousel op de kermis gestaan. De draaimolen was groot, prachtig versierd, en had binnen ook nog een cakewalk en kramen met lekkers. De carrousel werd aangedreven door een stoommachine en dat was begin 20ste eeuw het modernste van het modernste.

Johan heeft slecht nieuws gekregen. De kermis gaat dit jaar waarschijnlijk niet door. Onbegrijpelijk, vindt Johan. De gemeente Edam denkt er goede argumenten voor te hebben. De aanvoer van levensmiddelen en brandstoffen is een stuk minder geworden door de nog woedende strijd in België en Duitsland, een oorlog die wij Nederlanders nu de Eerste Wereldoorlog noemen. Bovendien heeft de Gedeputeerde Staten van Noord-Holland gewaarschuwd voor de Spaanse griep. Een dodelijk virus dat op dat moment vooral in Frankrijk, Italië en Spanje een probleem was, maar nog niet de Nederlandse grenzen had bereikt.

Lees meer door Frank Zwarthoed in de NIVO