Hoe reageer je op een coming out?
‘Hoera! Het is een homo’, ‘No shit Sherlock’ en ‘Hup homo hup.’ Met deze teksten begon het tijdschrift L’Homo in 2018 een goedbedoelde campagne om lhbti’ers te ‘feliciteren’ met hun coming out. Het plan betrof een uitgebreide reeks wenskaarten die je kon sturen als iemand net uit de kast gekomen was. De achterliggende gedachte was dat een coming out vaak nog ‘een ding’ is en dat een lollig kaartje zou helpen om het ‘grote moment’ ietwat luchtiger te maken. De ludieke actie van L’Homo kon uiteindelijk op weinig steun rekenen. Veel mensen bekritiseerden het tijdschrift voor het “cashen op gay” en het feit dat de kaartjes “meer bedoeld leken voor de afzender die op deze manier kon etaleren hoe ruimdenkend hij of zij wel niet is.”
Hoewel deze controverse alweer drie jaar oud is, kan ik me herinneren dat de kwestie me destijds flink aan het denken zette. Ik vroeg mezelf af welke lhbti’er (die net een gewichtig moment in zijn/haar/hun leven heeft meegemaakt) blij zou worden van een kaartje met de tekst ‘flikkers zijn schitterend’ of ‘poesje toch.’ Ik kon me er weinig bij voorstellen. Echter, terwijl ik me realiseerde hoe suf zo’n L’Homo-kaartje was, besefte ik dat ik eigenlijk niet goed wist wat ik dan wél zou doen als iemand bij mij uit de kast zou komen.
Hoewel mensen altijd verkondigen dat je zo ‘gewoon’ mogelijk moet reageren, viel ik toch vaak stil als iemand vertelde gay, lesbisch, aseksueel, transseksueel enzovoorts te zijn. Dat had verder niets te maken met een gebrek aan acceptatie van mijn kant, want met de geaardheid van iemand anders heb ik nooit moeite gehad. Ik worstelde eerder met de vraag: wat wil deze persoon nu van mij horen? Met een zin als ‘ja, dat wist ik allang’ voelt het voor mij alsof je de coming out van iemand anders eigenlijk vooral op jezelf betrekt.
Een beetje in de trant van ‘mijn mensenkennis is blijkbaar zo fantastisch dat ik de geaardheid van andere mensen kan raden voordat die mensen het zelf doorhebben.’ Met de woorden ‘oh wat goed!’ (of een andere overenthousiaste oneliner) heb ik het idee dat je juist het onderscheid tussen heteroseksualiteit en de andere seksualiteit benadrukt, want blijkbaar is die seksualiteit ‘goed’ of ‘leuk’ en heteroseksualiteit ‘gewoon.’
En dan is er nog de optie waarbij je zo nonchalant mogelijk reageert en het hele gesprek vlug laat overwaaien. Deze tactiek kan positief werken, aangezien je de coming out niet groter maakt dan dat het is, maar tegelijkertijd bagatelliseert het ook de moed die iemand heeft verzameld om het eindelijk aan je te vertellen. Kortom, genoeg opties maar geen van alle perfect.
Toen ik bijna overtuigd was van het feit dat ik nooit achter de perfecte reactie op een coming out zou komen, vond ik het gouden hulpmiddel: tv-series. Tegenwoordig beschikken we over tientallen tv-series waarin fictieve personages uit de kast komen bij hun heteroseksuele tegenspelers. Sommige van deze fictieve coming outs verlopen, net als echte coming outs, niet altijd even soepel.
Echter, er is de afgelopen jaren overduidelijk sprake van een trend als het gaat om positieve representaties van uit de kast komen. Steeds vaker komen scènes voorbij waarin personages openlijk spreken over hun geaardheid en de tegenpartij nagenoeg perfect reageert. Oftewel: het ultieme afkijkmateriaal voor onwetende hetero’s die nog (onbedoeld) stilvallen wanneer iemand uitkomt voor zijn/haar/hun geaardheid.
Hier het hele artikel op de site van enClave.