Met deze memo informeer ik u dat het college gebruik heeft gemaakt van de hardheidsclausule in de Subsidieverordening gemeentelijke monumenten Purmerend 2013 (hierna: subsidieverordening). De subsidieverordening maakt het mogelijk om aan eigenaren van gemeentelijk monumenten eenmaal per vijf jaar maximaal €5.000,- subsidie te verlenen ter tegemoetkoming in de kosten van instandhoudingswerkzaamheden.
Instandhoudingwerkzaamheden zijn werkzaamheden, die noodzakelijk zijn voor de instandhouding en/of het herstel van de monumentale waarden van een gemeentelijk monument. De verordening geeft de mogelijkheid aan het college om in uitzonderingssituaties af te wijken van de bepalingen in de verordening. Wij hebben gebruik gemaakt van deze bepaling en lichten dat hieronder nader toe.
Casus
In april van dit jaar is bij een gemeentelijk monument vastgesteld dat er verzakking plaatsvindt. De verzakking was dermate ernstig dat het gebruik tijdelijk werd gestaakt. Daarna werd een tijdelijk stutconstructie toegepast om het gebouw te stabiliseren. Het bedrijf dat de tijdelijke stutconstructie heeft aangebracht, heeft aangegeven dat gezien de snelheid waarmee de verzakking plaatsvindt, de tijdelijke stutconstructie maximaal 6 maanden houdbaar zou zijn. Als daarna geen funderingsherstel plaatsvindt, kan onherstelbare constructieve schade ontstaan, met instortingsgevaar tot gevolg. Dit heeft niet enkel gevolgen voor het monumentale pand, maar ook voor de omgeving.
Gebleken is dat voor het herstel behoorlijke financiële middelen benodigd zijn. De eigenaren van het monumentaal pand, verenigd in een VvE, hebben alle mogelijk oplossingen onderzocht om de kosten van herstel te kunnen opbrengen. Dit heeft niet geleid tot het gewenste resultaat. Met als gevolg dat de gemeente handhavend zou moeten optreden en zelf de opdracht voor funderingsherstel (toepassen bestuursdwang) geeft. De gemeente kan deze kosten uiteindelijk (naar verwachting deels) verhalen op de VvE. Op 29 augustus 2023 is een voornemen tot het opleggen van een last onder bestuursdwang verzonden naar de VvE van het monumentaal pand. Voor zowel de gemeente als de VvE niet de gewenste oplossing, maar wel een mogelijkheid om onherstelbare constructieve schade en daarmee instortingsgevaar van het pand te voorkomen.
De VvE heeft na de last onder bestuursdwang te hebben ontvangen verder gekeken naar andere financieringsmogelijkheden. Gebleken is dat VvE bij het Restauratiefonds een laagrentende lening, de Cultuurfonds hypotheek, kan ontvangen om een deel van de kosten te dekken. Hiermee worden echter niet alle kosten gedekt en blijft er een financieel gat van €40.000,- over. De VvE heeft daarom de gemeente verzocht om een subsidie van €40.000,- toe te kennen zodat het noodzakelijke funderingsherstel toch kan plaatsvinden. De VvE heeft op 20 oktober 2023 hiervoor een verzoek ingediend.
Afwegingen
De VvE voldoet niet aan de voorwaarden van de subsidieverordening. De VvE heeft namelijk al meer dan het maximale subsidiebedrag ontvangen voor onderhoud- en herstelwerkzaamheden. Vast staat dat de VvE de afgelopen jaren flink heeft geïnvesteerd in het onderhoud van het gemeentelijk monument. De snelle verzakking van het pand hebben zij niet (kunnen) voorzien en daar zijn dan ook geen financiële middelen voor gereserveerd. Daarbovenop hebben ze tijdelijke maatregelen moeten treffen. Een gedeelte van de kosten hiervoor valt binnen de toegekende subsidiebijdrage. Door deze onvoorziene omstandigheid (verzakking en maatregelen) zijn de beschikbare financiële middelen van de VvE niet voldoende gebleken. De VvE heeft alle mogelijke financiële oplossingen onderzocht, maar dit heeft niet geleid tot het gewenste resultaat om het funderingsherstel geheel zelf te kunnen financieren. Er is daarom nogmaals beroep gedaan op de subsidieverordening.
Conclusie/resultaat
Het college heeft op basis van de hierboven genoemde afwegingen besloten om in dit uitzonderlijke geval op grond van artikel 16 (hardheidsclausule) van de subsidieverordening af te wijken van artikel 5 van de verordening. Dit betekent dat de VvE meer subsidie ontvangt dan het maximum van €5.000,- per 5 jaar. Op deze manier blijft een van architectuurhistorische en cultuurhistorisch oogpunt gaaf bewaard gebleven monumentaal pand behouden. Daarnaast is belangrijk dat door het funderingsherstel ook de veiligheid van de omgeving en aanliggend pand wordt gewaarborgd.