Vanuit verschillende (oppositie)partijen wordt er – zowel op social media als in de begrotingsraad – het hardst geroepen dat de gemeente Edam-Volendam op een financieel ravijn afstevent in 2026 en de jaren daarna. En laten we dat nou net een ‘tikkeltje’ overdreven vinden. Waarom? Dat leggen we jullie graag uit.

Bij het vaststellen van de begroting voor de periode 2024 – 2027 levert het college een sluitende begroting voor de jaren 2024 en 2025. Op advies van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) en met goedkeuring van de provincie – onze financiële toezichthouder – is de begroting voor de jaren 2026 en 2027 niet sluitend.

Gemeentefonds

Het gevolg is een tekort in de jaren 2026 en 2027 van ongeveer €3.000.000,-. Dat klinkt voor velen logischerwijs als een astronomisch bedrag, maar het feit dat de VNG dit tekort toestaat, heeft een logische reden. De belangrijkste is dat door de val van het kabinet er onduidelijkheid bestaat over de uitkeringen uit het Gemeentefonds (vanuit het rijk), waar onze gemeente jaarlijks recht op heeft. Deze uitkering uit het gemeentefonds vormt een van de belangrijkste inkomstenbronnen van de gemeente Edam-Volendam. Omdat de hoogte hiervan nog niet duidelijk is, wil de VNG voorkomen dat gemeenten bezuinigingen gaan doorvoeren die achteraf overbodig blijken, maar wel belangrijke maatschappelijke en sociale gevolgen hebben voor de burgers.

Tekort niet onoverkoombaar

Laten we daarom in dit geval even pas op de plaats maken. Glas halfleeg, zal de vergoeding uit het gemeentefonds inderdaad tegenvallen. In de begroting voor de jaren 2026 en 2027 van de gemeente Edam-Volendam wordt momenteel, uit voorzorg, trouwens al rekening gehouden met een lagere uitkering uit het fonds. We zijn dus al redelijk voorzichtig, maar ondanks dat dreigt er nu toch een tekort in 2026 en 2027. Met de nadruk op dreigt. Dit is – hoewel de oppositie uiteraard dolgraag anders wil doen vermoeden – namelijk allerminst zeker. Sterker nog, wij van de coalitie zijn van mening dat – indien er onverhoopt toch een tekort ontstaat – dit niet onoverkoombaar is.

Ravijn? Meer een kuiltje!

Op de eerste plaats dient deze situatie zich namelijk pas over twee á drie jaar aan. In de tussentijd kan er nog zoveel veranderen in de economische omstandigheden die van invloed zijn op dit tekort. We hebben bijvoorbeeld te maken met een zeer hoge inflatie. Er is gerekend met een gemiddelde inflatie van 4% voor de komende 3 jaar, maar de markt verwacht dat die daarna zal dalen richting 2%. Dat zal voordelig zijn voor de gemeente, omdat daarmee belangrijke uitgaveposten ook lager uitkomen. Denk hierbij aan kosten voor bijvoorbeeld bouwprojecten of onderhoud van wegen.

Daarnaast is er nog de mogelijkheid van een uitkering vanuit het gemeentefonds die gelijk blijft dan wel minder laag dan afgelopen jaren is. Dit is op voorhand helemaal niet uit te sluiten (veel gemeenten hebben het namelijk financieel moeilijk en een nog lagere uitkering zou deze gemeenten met nog grotere financiële problemen opzadelen) en geheel afhankelijk van de plannen van de nieuw te vormen regering.

Een term als ‘financieel ravijn’ strookt wat ons betreft dan ook absoluut niet met de werkelijkheid en is niets meer dan doemdenken en angst zaaien. Want stel – hypothetisch gezien – dat we uitgaan van het meest rampzalige scenario. Dat de nieuwe regering de gemeenten toch in de steek laat (lees: lagere uitkering uit het gemeentefonds) en de inflatie tegelijkertijd ook hoog blijft? Dan zal het overgrote deel van de gemeenten in Nederland in de problemen komen, terwijl onze gemeente dan nog altijd zelf de broekriem meer kan aantrekken en extra kan bezuinigen. Met de kennis en ervaring in het college zijn wij ervan overtuigd dat dit zeker gaat lukken. Het college kan namelijk leunen op een gemeenteraad – coalitiepartijen in het bijzonder – met enorm veel financiële kennis en dito experts aan boord. Iets waar andere gemeenten jaloers op zijn. Wij zijn er dan ook van overtuigd dat met deze groep mensen een dreigende financiële catastrofe tijdig gesignaleerd en afgewend kan worden.

Bovendien zijn we een gemeente met een zeer sterke financiële positie. Niet alleen de coalitie vindt dit, ook de provincie denkt er zo over. Deze heeft een paar maanden geleden een maximale score toegekend aan onze financiële gezondheid. En dat is echt niet zonder gegronde reden.

De Coalitiepartijen
Volendam|80, Zeevangs Belang, CDA en BVNL