FC Volendam lijkt bezig aan de laatste weken op het hoogste niveau. In de kleinste Nederlandse plaats waar eredivisie-voetbal wordt gespeeld, gelooft men er niet meer in dat het nog goedkomt. “Maar het was al hartstikke knap voor zo’n kleine club.”

De boot die Volendam altijd zoveel vreugde brengt, ligt in godbetert Edam. Toch het dorp ernaast waar ­Volendammers doorgaans weinig mee hebben en andersom. Daar in het centrum bij het stadhuis onder een brug wordt de Heen en Weer juist geprepareerd voor een lente en zomer vol watertoerisme. Een man in een houthakkersoverhemd schrobt de buitenkant, zijn makker ernaast legt houten platen op de bodem.

Op de Heen en Weer viert FC Volendam elke promotie naar de eredivisie, in 2022 voor het laatst. Geen club in Nederland die vaker promoveerde. Nu, twee jaar later, is er bij Volendam zoveel gebeurd dat de club kan wedijveren met erkende wespennesten als Ajax en Vitesse. Als Ajax een politieke partij is en Vitesse ‘Hollywood aan de Rijn’ is het wel en wee rond Volendam dit seizoen een palingsoap zonder weerga in toch al een dorp met veel aanstekelijke zeikerds.

En nu volgt er zeer waarschijnlijk degradatie na twee seizoenen eredivisie. Die waren leuk en enerverend, maar ook weer geen basis om de komende jaren op voort te bouwen. Er lopen negen contracten af en van dure krachten moet zo snel mogelijk afscheid worden genomen. De selectie bleek al snel niet eredivisieproof. De 0-0 van donderdag tegen ­Feyenoord was knap, maar zes punten goedmaken op nummer 16 Excelsior lijkt te moeilijk. Zondag kan de wedstrijd tegen nummer 15 RKC weleens beslissend worden.

Ik zie het niet gebeuren met deze selectie

Intussen ontdoet de visverkoper van viskraam Lekkers op De Dijk een haring van de ingewanden en kop en vraagt of de verslaggever van het AD dan misschien gelooft in wonderen. Ging Volendam het nog redden, was de vraag. En terwijl hij aan een nieuwe haring begint: ,,Ik zie het niet gebeuren met deze selectie. U wel? Nee, toch? En met deze trainer ook niet, denk ik.’’

De visboer geeft niet per se veel om voetbal, maar hij volgt alles. Zoals iedereen in Volendam weet hoe de intriges tussen Jan Smit en Jaap Veerman verliepen en dat trainer Wim Jonk inmiddels niet meer bij de club werkt.

Uitbarsting ‘vulkaan Volendam’

In de Jozefkerk, ongeveer honderd meter achter De Dijk, kwam de ‘vulkaan Volendam’ nu ruim een jaar geleden tot een eruptie en de gevolgen zijn nog steeds voelbaar. Toen was het voorzitter Smit die uitsprak dat zijn dorpsgenoten door jaloezie en pure domheid vergiftigd waren. Ze waren ook onwetend. Maar afgelopen december kwam er dan toch een einde aan het tijdperk-Smit bij de club, door een niet meer te lijmen botsing met de rvc. Die vond dat de zanger een financieel te gevaarlijke koers voer.

,,We mogen Jan allemaal graag en we gunnen hem veel’’, zegt de visboer. ,,En hij heeft veel voor de club gedaan. Maar het is misschien wel beter zo dat hij nu weg is. Hij liet zijn oren te veel hangen naar Team Jonk. Die kregen te veel macht bij de club.’’ De bakker die broodjes verzorgt voor bij de haring en de paling komt erbij staan. ,,Er is veel uitgegeven de laatste jaren’’, weet hij. ,,Meer dan dat er binnenkwam. Maar als ik terugkijk is dat het toch wel waard geweest. Je wilt op het hoogste niveau spelen. Dat is gelukt. Nu weer terug naar de eerste divisie. Al met al is het hartstikke knap voor zo’n kleine club.’’

Dan spelen we volgend seizoen weer op vrijdag. Kunnen we zaterdag en zondag weer wat anders doen

Het blijkt die dag een van de spaarzame meningen met een zekere diepgang. In het praathuis even verderop, een mannendomein zo blijkt, gaat het vaak over FC Volendam. Niet dat ze vaak in het stadion zitten, want dat is te duur. ‘Terwijl er nauwelijks wordt gepresteerd.’ Wel bezoeken ze graag gratis de trainingen. ,,Daar zie je nog eens wat’’, aldus een robuuste kale man (‘noem mij maar Jaap.’) ,,Bijvoorbeeld dat ze nu op een matje liggen tijdens de training. Dat is geen trainen, meneer. Dat kan mijn kleindochter ook.’’

Een andere Volendammer valt hem bij. ,,Ik kijk al mijn hele leven naar de training. Vroeger gingen ze van hier aan het einde van De Dijk de heuvel oprennen met een ploeggenoot op de rug. Dat is pas zwaar!’’ De algehele mening is toch wel dat Volendam het niet gaat redden de komende weken. ,,Dus dan spelen we volgend seizoen weer op vrijdag. Kunnen we zaterdag en zondag weer wat anders doen.’’

Een ander probleem is het aantal Volendammers in het eerste elftal. Dat zijn er niet veel. En degenen die erin staan zijn ontevreden, zo lijkt het. Toen Robert Mühren scoorde tegen Almere City juichte hij niet, maar keek hij ontevreden. ,,Vind je het gek? Hij voetbalt met allemaal vreemden om zich heen. Wist je dat onze amateurs bovenaan staan? Met elf Volendammers in de basis. Gooi die er maar in.’’

RKAV Volendam, de club waar Joey Veerman bijvoorbeeld ooit begon, kan dit seizoen promoveren naar de Tweede Divisie. De Heen en Weer dan uit laten varen voor de goedwillende amateurs? Dat lijkt voor de mannen in het praathuis een brug te ver. ,,Die is toch vooral voorbehouden aan de FC.’’