Edam gaat op de schop. In de gehele oude kom gaat men herinrichten en onderhoud plegen. Zo ook op de drie romantische grachtjes, Brouwersgracht, Wijngaardsgracht, Begijnenland, in de oude kom. Zonder de bewoners al te veel inspraak en participatie te gunnen en een slechte, amateuristische en respectloze presentatie te organiseren is weerstand, boosheid en frustratie bij de bewoners het gevolg.
In de summiere mededeling die wij als bewoner hebben ontvangen stond het woord ‘Beschermd Stadsgezicht’ en ‘U woont in de ‘Toeristische’ sector. Dat beschermd stadsgezicht was bekend. Een goede regel om de authenticiteit en het originele aanzicht van deze sector te behouden is mooi. Je schildert de voorgevel dus niet zomaar rood of geel en moet nadenken voordat je zonnepanelen op het dak legt. Dat vindt iedereen prima, want praktisch alle bewoners in dit stadsgezicht zijn trots op hun huis en woonplek en doen zonder opdracht vaak al veel om het de originele staat te behouden.
Hierdoor blijft het unieke karakter van de grachten behouden. Dat dit door de toeristen industrie begrepen wordt is duidelijk. Bussen vol dagtripjes mensen zie je, voorafgegaan door een gids, door het oude centrum trekken. Sjokkend achter de leider aan, oortjes in en al lopend(want veel tijd krijgen zij niet) filmend en fotograferend(even door jouw voorruit) met de telefoon. Jawel, de oude kern is een toeristisch verdienmodel geworden. Nu die herinrichting. De authentieke straatstenen, zeer divers van kleur, vorm en authentieke uitstraling en nog in zeer goede staat verkerend, moeten eruit.
Nieuwe getrommelde stenen, precies gelijk van vorm en kleur, ervoor in de plaats. Diversiteit maakt plaats voor saaiheid. De mooie bomen langs alle drie de grachten, waarvan er enkelen op sterven na dood zijn en een klein aantal aan een medische behandeling toe, moeten gemakshalve allemaal gerooid. Platanen ervoor in de plaats. Worden super zwaar, 25 tot 35 meter hoog, hebben een zeer dicht bladerdak(minder licht), de wortels hebben veel ruimte nodig(is er niet) en de aantrekkingskracht op vogeltjes of vleermuizen is nul.
De stoepen… ook daar een eenheidsidee als voorstel. Allemaal hetzelfde ontwerp graag langs de gehele grachtenlijn. Is dat authentiek, mooier? Nee, wel saaier en meer een nepgevoel dat doet denken aan een ‘Holland park’ in Japan of Amerika. Weg zijn de interessante verschillen.
Goed is de gedachte om geheel verwaarloosde stoepjes eens op te knappen, maar laat dit aan de bewoner zelf.
Ook moet er opeens ‘langs’ geparkeerd worden, kost vijftien plekken en ach ja, zoek gewoon zelf naar een oplossing, ook als je slecht ter been bent of achter een rollator loopt en van de auto wat meer afhankelijk bent. En dan… bankjes in het gras? Voor wie? De toerist wellicht. Kan ie een broodje eten, sapje of banaan nuttigen. Komt er een vuilnisbak naast met een etiket waarop staat dat buurtbewoner Kees deze vrijwillig leegt? De gracht is toch iets anders dan een plantsoen. Een vissteiger? Voor wie? Hoe authentiek is dat dan?
Natuurlijk is onderhoud en opknappen een goed idee. Maar doe dit met respect voor de historie, de bewoners, de bomen en het prachtige Edamse karakter. En zeker niet opleuken als een soort ‘Nieuwe Kitsch’, dat al heel snel zeer saai wordt.
J.B. Slegt