Het heeft ruim tachtig jaar geduurd, maar drie Britse piloten uit de Tweede Wereldoorlog hebben eindelijk hun laatste rustplaats gekregen. Hun toestel stortte in 1943 neer in het IJsselmeer en de bemanning bleef decennialang spoorloos. Uiteindelijk werd het wrak, dankzij een aantal oplettende Volendammer vissers, teruggevonden. Gisteren zijn de mannen, in het bijzijn van hun nabestaanden, begraven in het Friese Workum. Foto: NH Nieuws.

Voor de Volendammer Nico Kwakman voelt het alsof hij een hoofdstuk afsluit. De oorlogsexpert en voormalig militair werd bijna dertig jaar geleden benaderd door de vissers van kotter VD64, die tijdens hun werk op een wrak waren gestuit en zich afvroegen wat ze precies hadden gevonden.

Kwakman dook het IJsselmeer in, en merkte al vrij snel dat het om een Engels oorlogsvliegtuig ging. “We zagen wat op de sonar, iets groots op de bodem”, begint de Volendammer. “Ik heb meteen een duikpak aangetrokken, want ik ben duiker geweest in het leger. Ik had maar dertig centimeter zicht, maar ik stootte mijn hoofd tegen een vliegtuigpropeller die als een schaduw boven me hing. Toen dacht ik: hé, dit is een vliegtuig.”

Menselijke resten

“Het vliegtuig was nog helemaal heel”, vervolgt hij. “Er lag gereedschap, schoenen. Ik dacht meteen: hier zitten nog mensen in. Dat kan niet anders.”

Dat vermoeden bleek juist. In 2023 werd het toestel geborgen, waarna Johan Graas, onderzoeker bij de Aircraft Recovery Group (ARG) in Heemskerk, de lichamen identificeerde van drie bemanningsleden die sinds de oorlog vermist waren: de Britse vliegeniers Raymond Moore, Arthur Smart en Charles Sprack.

Om de vliegeniers het eerbetoon te geven dat zij verdienen, werden de Britten gistermiddag in het Friese Workum begraven. Bij de plechtigheid waren, naast de Volendammers, ook tientallen nabestaanden en andere geïnteresseerden uit het Verenigd Koninkrijk aanwezig.

Diane Marsh

Een van hen is Diane Marsh. Ze reisde speciaal naar Nederland vanuit een klein dorpje in het graafschap Cumbria, in het noorden van Engeland. Haar moeder was ooit verloofd met piloot Eric Tilbury, die in hetzelfde vliegtuig zat, maar al eerder werd begraven.

Door die connectie raakte Diane ook geïnteresseerd in de andere bemanningsleden. “Deze mannen waren niet enkel lichamen in de zee. Het zijn echte mensen. Ze zijn belangrijk geworden voor me”, vertelt ze terwijl een traan over haar wang rolt.

Ook voor Matthew Sprack, oorspronkelijk afkomstig uit de Isle of Wight, was het een emotionele dag. Hij begroef familielid Charles Sprack. “Hun opoffering is zeker erkend. Dit is een plek waar er waardering is voor wat ze hebben gedaan. Daar ben ik trots op.”

Dat de nabestaanden op een waardige manier afscheid hebben kunnen nemen, betekent veel voor Nico Kwakman. “Het is toch een beetje dankzij mij, de andere vissers en onderzoeker Johan dat de lichamen nu hier zijn. Dat voelt ontzettend bijzonder.”

Voor hem is de begrafenis eveneens een mooi moment om het vraagstuk van de vermiste vliegeniers – dat hem toch jarenlang heeft beziggehouden – af te sluiten. “Ik ga mijn vliering opruimen, al mijn boeken gaan weg. Ik zet er nu een punt achter. Het voelt geweldig.”

Lees hier meer en de video op de site van NH Nieuws.