Voor de VVD lijkt er zich een politiek drama te ontvouwen in Wormerland: de VVD wint de verkiezingen, maar lijkt alsnog naast de macht te grijpen. Ondanks vijf zetels en bijna 29 procent van de stemmen, zien andere partijen het simpelweg niet zitten om met de grootste partij samen te werken.

Als grootste partij nam de VVD het initiatief in de zogenoemde informatiefase en ging zij in gesprek met alle andere fracties om de mogelijkheden voor samenwerking te verkennen. Maar uit gesprekken met andere partijen blijkt dat er op dit moment onvoldoende vertrouwen is om samen een coalitie te vormen. In een reactie laat de VVD weten teleurgesteld te zijn: ‘Ondanks dat wij als grootste partij van de kiezer het vertrouwen hebben gekregen, lijkt het er op dat wij geen deel zullen uitmaken van het nieuwe college. Dat betreuren wij.’

Dealbreakers
Uit het door de VVD opgestelde verslag komt een duidelijk beeld naar voren: partijen als CDA, GroenLinks, D66 en POV zien op dit moment geen basis om met de VVD samen te werken. Daarbij spelen zowel inhoudelijke verschillen als de onderlinge verhoudingen een rol. Het CDA wijst op grote verschillen rond het IJsbaanterrein en de bestuurlijke toekomst en zegt dat het vertrouwen is geschaad door de campagne.

GroenLinks geeft aan moeite te hebben met eerdere uitlatingen en gedragingen van de VVD. D66 ziet inhoudelijke raakvlakken, maar stelt dat het vertrouwen ontbreekt voor een stabiele samenwerking. De POV noemt dat er inhoudelijk overeenkomsten zijn, maar ziet weinig ruimte om elkaar te vinden en heeft twijfels over de stabiliteit van de VVD-fractie. De conclusie van de VVD is dan ook dat ‘op dit moment door de andere partijen geen perspectief wordt gezien om te komen tot een stabiele coalitie waar de VVD deel van uit maakt.’

PvdA
Het is niet verrassend dat het met de PvdA, een voormalige coalitiegenoot, beter klikt. In de gesprekken gaf de PvdA volgens het verslag aan: ‘Inhoudelijk staan wij dicht bij elkaar en er is vertrouwen. Over het IJsbaanterrein zien zij ruimte om er met elkaar uit te komen. Over bestuurlijke toekomst op hoofdlijnen eens.’ Toch is dat niet genoeg. Samen met de PvdA komt de VVD namelijk uit op zeven zetels, en dat is twee zetels te weinig voor een meerderheid. Andere partijen zijn dus noodzakelijk, maar juist daar ontbreekt het vertrouwen.

Rekensommetje
Als de VVD inderdaad buitenspel blijft, dan kunnen GroenLinks en POV eigenlijk niet om elkaar heen. Zonder één van deze twee partijen komen de overige partijen samen uit op acht zetels, en dat is net geen meerderheid. In Wormerland zijn negen van de zeventien zetels nodig om te kunnen besturen.

Dat betekent dat GroenLinks en POV in de praktijk wel tot elkaar veroordeeld lijken als er een coalitie zonder VVD moet komen. Met steun van de PvdA komen ze uit op tien zetels, en ook met CDA of D66 erbij is er voldoende voor een meerderheid. De meest voor de hand liggende route zonder VVD loopt dus via een samenwerking tussen GroenLinks en POV, aangevuld met in elk geval nog één andere partij.

De VVD geeft hun rol als informerende partij terug en stoppen met het leiden van de gesprekken. Daarmee komt het initiatief nu weer open te liggen en ligt het voor de hand dat een andere partij of combinatie het overneemt.