Een bijzondere ontmoeting op een woensdagmiddag vindt plaats op het parkeerterrein van tuincentrum ‘t Lokkemientje. Daar spreek ik af met Oscar, die zijn auto parkeert, met het idee om van daaruit de Noordervesting op te lopen. Ik feliciteer hem met zijn tachtigste verjaardag. Met twee nieuwe knieën, die hij recentelijk kreeg, leek het mij een uitdaging om de vesting helemaal rond te maken, maar Oscar ziet wel hoe het loopt. Stapje voor stapje. Tekst door: Karen Schilder-van der Meer, Foto Cor Kes www.luxphotography.nl.

Met een stok mee op aanraden van de fysiotherapeut, vindt hij sinds kort zijn nieuwe balans en loopt hij ogenschijnlijk onvermoeibaar met me mee richting de Noordervesting. “Eigenlijk vind ik de vesting niet zo mooi”, vertelt Oscar als we deze opstappen. “Het diende als bescherming van de Edammer binnenstad, maar om het nou ‘mooi’ te noemen”. Op de vraag welke plek in Edam hij wel mooi vindt zegt hij zonder te twijfelen ‘De Kaasmarkt’.

‘Monnickendam’

Met Edam in het algemeen heeft Oscar überhaupt veel binding. Je zou kunnen zeggen dat hij als één van de weinigen Edam op zijn duimpje kent. Daarbij heeft hij een grote staat van dienst als het gaat om het archiveren van onder andere historische stukken die van grote waarde zijn voor Edam. Via een kleine omweg valt hij dan ook met verve in de categorie ‘echte Edammer’, hoewel men hem ook nog steeds als échte Monnickendammer beschouwt wanneer hij daar een bezoekje brengt. In de jaren zestig heeft hij daar in eerste instantie gewoond, omdat zijn broer daar woonde. “Ik word daar nog steeds hartelijk begroet en als inwoner beschouwd”.

‘Studiezaal’

Hij begon zijn loopbaan in die jaren zestig bij de belastingen in Purmerend. Van daaruit werden zijn ijver en leergierigheid beloond met nevenactiviteiten en daardoor diverse ontmoetingen, onder andere met ambtenaren van het Hoogheemraadschap. In een mum van tijd werd hij gevraagd om bij de, toen nog bestaande Uitwaterende Sluizen, als archivaris aan de slag te gaan. Er is geen waterwerk in onze regio waar hij geen weet van heeft. Daarop vult Oscar aan: “Ik zat ook nooit achter mijn bureau. Als collega’s mij zochten liepen ze eerst langs de studiezaal. Daar was ik vrijwel altijd te vinden, niet in mijn kantoor”. Oscar begaf zich het liefst onder het publiek dat zich verdiepte in de geschiedenis. “Het zijn ook die mensen die mij hebben gevormd!”.

‘Waterlands Archief’

Die leergierigheid heeft hem veel gebracht. Diverse opleidingen met betrekking tot zijn vak als archivaris en zelfs een ‘monnikenambacht’ paleografie, het ontcijferen van oude handschriften, behoorden tot het werk wat hij het liefste deed. En dat heeft uiteindelijk geresulteerd in de totstandkoming van het Waterlands Archief. Iets wat voor ons allemaal van grote betekenis is als het gaat om archivering van allerhande historische zaken, beelden, artikelen en alles wat maar meer betrekking kan hebben op Waterland.

Terwijl we in een rustig tempo op het laatste stuk van de Noordervesting wandelen en we richting Baandervesting gaan, vertelt Oscar over de oprichting van het Waterlands Archief waar hij als directeur samen met een paar collega’s en vrijwilligers een compleet geordend archief over Oud Edam heeft onder gebracht en waar het tot op de dag van vandaag is veilig gesteld. Beschrijvingen van eeuwen Edammer en Waterlands historie worden, mede dankzij zijn inzet, in ons midden, zorgvuldig bewaard voor een volgende generatie Edammers.

‘Betrokken Edammer’

In zijn vrije tijd was Oscar onder andere voorzitter van EVC. “Ook daar ben ik een soort van in geloodst”, hoewel hij zich bewust is dat hij zelf de keuze had gemaakt om aan te sluiten. “Ik kan het niet laten”. Daarbij is hij ook politiek actief geweest. Zo was hij vanuit zijn vak niet alleen geïnformeerd over de historie van onze stad, maar ook op de hoogte van wat er in het heden speelde. Bovendien was hij uiterst belezen, waardoor hij begrip kreeg voor en inzicht had in de totstandkoming van bepaalde problemen die leefden in onze gemeente.

‘Kaasmarkt’

Omwille van de tijd smokkelen we halverwege de Baandervesting een stukje via ’t Marken, om op deze wijze sneller bij de Baanbrug uit te komen met de intentie Edam te doorkruisen. We komen fotograaf Cor op de Baanbrug tegen en we besluiten samen op de Kaasmarkt de foto te nemen. Terwijl Cor bezig is om een geschikte plek uit te zoeken en zich oriënteert op de bijbehorende belichting, kijken Oscar en ik, rustend op een bankje, naar de marktlui die de laatste kramen van de wekelijkse markt aan het opruimen zijn. Ik vraag hem hoe het voor hem is om deze respectabele leeftijd bereikt te hebben. “Ach, het gaat allemaal gewoon door”, zegt Oscar. Toch was het leuk om er op deze wijze even samen met hem bij stil te staan.

Voor een nauwkeurig bijgehouden overzicht van de archieven in het Waterlands Archief nodigt Oscar u van harte uit eens te kijken op waterlandsarchief.nl