De dodelijke brand in een nachtclub in Macedonië heeft veel overeenkomsten met die in Volendam 25 jaar geleden. Dat zegt Gary Bootsman, ambassadeur van de Nederlandse Brandwonden Stichting. Ze is een van de overlevenden van de cafébrand in ’t Hemeltje. “Het is schrikken dat dit nu nog stééds gebeurt.” Foto NH Media: Gary Bootsman in ’t Hemeltje
In een nachtclub Noord-Macedonië, een land in de Balkan, brak afgelopen zaterdag op zondagnacht brand uit. Minstens 59 mensen kwamen om het leven, 155 zijn opgenomen in het ziekenhuis.
Gary Bootsman was 14 jaar toen ze oud en nieuw vierde in café De Hemel, door Volendammers ’t Hemeltje genoemd. Heel traumatisch, beschrijft ze die bewuste avond op 31 december 2000. In de kroeg op eerste verdieping, waar op dat moment honderden mensen aanwezig waren, brak brand uit.
Veertien veelal jonge mensen overleefden de brand niet en honderden raakten gewond. “Ik had doodsangst toen ik mezelf voelde verbranden en vervolgens stikken.” De nasleep, met brandwonden en het trauma dat ze opliep, was ontzettend ingrijpend voor Gary.
Inmiddels is de 38-jarige Volendamse ambassadeur van de Nederlandse Brandwonden Stichting en schreef ze een boek over haar ervaringen.
Verbaasd over gelijkenissen
Gary ziet vele overeenkomsten tussen de brand in Macedonië en de ramp in Volendam. En dat verbaast haar. “Ook daar waren veel te veel jonge mensen in de club aanwezig.” In Volendam werden tijdens oud en nieuw sterretjes aangestoken die de kerstversiering aan het plafond in brand zette. In Macedonië vatte het plafond vlam door vuurwerkfonteinen.
‘Vuurwerk, een overvol pand, twijfel over veiligheidsvoorschriften’
Gary Bootsman over de overeenkomsten tussen de rampen
“Het is schrikken. Je ziet veel overeenkomsten: vuurwerk, een overvol pand, en de vraag of het gebouw wel aan alle veiligheidsvoorschriften voldeed.” Slachtoffers van de brand in Macedonië worden mogelijk overgebracht naar het brandwondencentrum in Beverwijk. Ook hier ziet Gary een parallel met Volendam: toen werden gewonden niet alleen naar Beverwijk gebracht, maar ook naar buitenlandse ziekenhuizen zoals in België.
Support van dierbaren belangrijk
“Ze komen naar Beverwijk — daar heb ik zelf ook gelegen. Toch is dat vreemd, want ze zitten daar met je familie en er zijn mensen om je heen, maar je spreekt de taal niet.”
Haar gedachtes gaan uit naar familieleden die de aankomende tijd, net als zij toen, heen en weer moeten reizen om bij hun geliefden te zijn. “Het is heel belangrijk dat je in een veilige omgeving bent en support krijgt van je dierbaren om je heen. Ik hoop dat ze dat hebben.” Gary zelf lag een maand in het ziekenhuis, vertelt ze. “Maar die waren op een gegeven moment overvol en toen moest ik dus thuis herstellen.”
De Volendamse schreef het boek ‘Oud en Nieuw’ over de traumatische brand. Over de avond zelf en hoe ze alles verwerkte, binnen de toch wel gesloten cultuur van haar geboortedorp. “Het is ontzettend belangrijk om te verwerken door er veel over te praten en je ervaringen te delen. In Volendam gebeurde dat destijds niet genoeg, en dat heeft voor onnodig psychisch leed gezorgd,” zegt ze.
Ze hoopt dat, naast de acute hulp, er ook op lange termijn aandacht blijft voor de families en hulpverleners. “Dit kun je niet wegstoppen – dat komt er sowieso uit. Ik zou zeggen: pak dat aan.”
‘Kijk voor hoop en veerkracht naar Volendam’
Gary Bootsman, schrijver ‘Oud en nieuw”
Hoe zwaar de situatie nu ook is, Gary wil benadrukken dat er ook hoop is. “Als je nu een kind hebt dat zwaar verbrand is, of je bent het zelf, en je denkt dat het nooit meer goed komt: wij laten zien dat het wél kan.”
Ze benoemt de veerkracht van alle getroffenen. “Ik heb een vriendin die destijds ernstig verbrand raakte. Ze heeft nu een man en kinderen. Zoiets hadden we 25 jaar geleden niet durven dromen.”