In het Volendams Museum begint half oktober een expositie over de nieuwjaarsbrand in café ’t Hemeltje. Het is komende jaarwisseling 25 jaar geleden dat veertien jongeren om het leven kwamen. Tweehonderd mensen raakten gewond en voor duizenden Volendammers veranderde het leven na die nacht voorgoed. Het is de eerste expositie ooit over deze ramp, met nooit eerder vertelde verhalen. Foto: NH Media: Lou Snoek uit Volendam
“Het gaat over de tijd voor de brand. Er is een stuk over de brand, maar vooral over de tijd na de brand. Hoe je over zoiets te boven kan komen. Dat vinden we belangrijk om te laten zien”, vertelt een van de initiators Lou Snoek (40) over de expositie ‘Onderbroken tijd’.
Zelf raakte de Volendammer voor een groot deel van zijn lichaam verbrand die nacht. Samen met andere getroffenen van de werkgroep ‘Nieuwjaarsbrand, 25 en verder’ ontwikkelde hij dit project. Na 25 jaar wilden zij hun verhalen bewaren, maar ook doorgeven aan nieuwe generaties.
Snoek is in de nacht van 31 december 2000 op 1 januari 2001 een jongen van zestien, blikt hij terug tegen NH. Met vrienden viert hij dan oud en nieuw in café ’t Hemeltje. “Nadat we elkaar een gelukkig nieuwjaar hadden gewenst, brak de brand uit, vijf meter van ons af.”
‘Onderbroken tijd’
Hij loopt brandwonden op en wordt wekenlang in coma gehouden. Twee jongens van zijn vriendengroep komen om bij de brand. Twaalf andere leeftijdsgenootjes uit de kroeg overlijden ook. Tweehonderd mensen raken gewond. Allemaal zijn ze tussen de 14 en 25 jaar.
Snoek: “Voor ons in het leven was er een voor en ná de brand. En voor mij was het ook de scheiding tussen het kind zijn en de weg naar volwassenheid.”
In de expositie in het Volendams Museum staan die jongeren vanaf volgende maand centraal. Zo is het verhaal te zien van iemand die er die nacht niet zelf bij was, maar wel drie vriendinnen verloor. Jarenlang voelde ze zich schuldig en heeft ze haar verdriet weggestopt. Toen haar dochter haar dochter de leeftijd bereikte die zij toen had, realiseerde ze zich dat zijzelf wel degelijk slachtoffer van de brand was.
Elk verhaal is anders en iedereen is op een eigen manier omgegaan met de gebeurtenis, zegt Snoek. “Aan mij zie je dat ik verbrand ben. Ik heb littekens, geen haar, ik mis vingers. Maar er zijn hele hoop mensen aan wie je het niet ziet, maar die er mentaal veel aan over hebben gehouden.”
Lees hier meer en de video op de site van NH Nieuws.
Documentaire: Museum voor De Hemel
Er komt een nieuwe documentaire over de Nieuwjaarsbrand in café ’t Hemeltje (2001). Mischa Korzec en Gerie Smit volgen de weg naar de expositie. Smit, een van de getroffenen, onderzoekt de blijvende impact en veerkracht in Volendam.
Hun reis begint in 2023 in het Zweedse Gothenburg, waar na een vergelijkbare ramp in een disco het verhaal een vaste plek kreeg in een museum. Tijdens hun 25-jarige herdenking ziet Smit hoe anders er wordt omgegaan met het verleden en dat het verhaal van de discobrand op meerdere plekken wordt verteld. Waarom is dat niet in Volendam?
Terug in Nederland leidt haar zoektocht uiteindelijk tot de plannen om samen met andere betrokkenen een expositie te creëren over de nieuwjaarsbrand in het Volendams Museum.
De documentaire Museum voor De Hemel is zaterdag 8 november te zien bij NH.