Met zorg hebben we kennisgenomen van de plannen van de gemeente Zaanstad om het fietspad langs de Zaanse Schans, waaronder de Kalverringdijk, mogelijk te sluiten of te beperken in het kader van de invoering van toegangskaartjes en het beheer van toeristenstromen. Dit fietspad is een cruciale verbinding voor veel inwoners, waaronder scholieren en werkenden, die het gebruiken om veilig en efficiënt naar school, werk of andere bestemmingen in Zaanstad te reizen. De mogelijke sluiting zou betekenen dat zij flink moeten omrijden over de ringdijk waar ook auto’s rijden, wat de veiligheid en bereikbaarheid significant vermindert.

Uit recente berichten blijkt dat Zaanstad een ticketsysteem wil invoeren vanaf april 2026, met als doel de overlast van de ruim twee miljoen jaarlijkse toeristen te beperken en de kosten voor onderhoud en handhaving te dekken. Tegelijkertijd wordt gesproken over het “onttrekken” van openbare wegen en paden, met ontheffingen voor bewoners en personeel, maar zonder duidelijke garanties voor lokale fietsers uit omliggende gemeenten en ook Wormerland. Dit roept vragen op over de afwegingen, de communicatie en de mogelijke rol van andere overheden, zoals de provincie Noord-Holland.

Bovendien maken we ons zorgen over de bredere implicaties van deze plannen voor de Zaanse Schans als bewaarplaats van Zaans erfgoed. De Zaanse Schans herbergt historische woningen, molens en kerken, en fungeert als een unieke locatie om dit culturele erfgoed voor toekomstige generaties te bewaren. Recentelijk is bijvoorbeeld het orgel en interieur van de doopsgezinde kerk in Wormer om niet overgedragen aan de Zaanse Schans, zodat dit na inbouw kan worden bezichtigd. Dit illustreert de ideële en culturele waarde van de locatie. Het risico bestaat echter dat de Zaanse Schans door de invoering van toegangskaartjes en andere commerciële maatregelen verandert in een pretpark voor toeristen, in plaats van een plek die primair gericht is op het behouden en tonen van erfgoed. Is dit de bedoeling, en hoe verhoudt zich dit tot de oorspronkelijke missie van de Zaanse Schans?

Graag ontvangen wij op korte termijn schriftelijk antwoord op de volgende vragen:

1. Bent u op de hoogte van de plannen van Zaanstad om het fietspad langs de Zaanse Schans, waaronder de Kalverringdijk, mogelijk te sluiten of te beperken, en zo ja, sinds wanneer?
2. Heeft u al contact opgenomen met de gemeente Zaanstad over deze plannen en zo ja, wat is de uitkomst van deze gesprekken? Zo nee, waarom niet en wanneer wordt dit gepland?
3. Is er duidelijkheid verkregen over de mogelijkheid dat het fietspad open kan blijven voor lokaal fietsverkeer (uit Wormerland), inclusief scholieren en werkenden, en zo ja, onder welke voorwaarden?
4. Welke alternatieve routes worden door Zaanstad voorgesteld voor fietsers uit Wormerland, en hoe wordt de veiligheid van deze routes gegarandeerd, met name op de Engewormerringdijk waar ook auto’s rijden?
5. Heeft u de provincie Noord-Holland betrokken bij deze kwestie, en zo ja, welke rol ziet de provincie voor zichzelf weggelegd in het waarborgen van regionale fietsverbindingen? Zo nee, waarom niet en wordt dit overwogen?
6. Hoe beoordeelt u de balans tussen het commerciële belang van de Zaanse Schans en het publieke belang van veilige en toegankelijke fietspaden voor inwoners van Wormerland?
7. Welke stappen wil u ondernemen om de belangen van onze Wormerlandse-inwoners te beschermen en te zorgen dat zij niet de dupe worden van de toerismeplannen van Zaanstad?
8. Deelt u de zorg dat de Zaanse Schans, door de invoering van toegangskaartjes en andere commerciële maatregelen, verandert in een pretpark voor toeristen in plaats van een bewaarplaats van Zaans erfgoed, en zo ja, hoe kan Wormerland bijdragen aan het behouden van de ideële en culturele functie van de Zaanse Schans?

We verzoeken u om deze vragen zo spoedig mogelijk te beantwoorden, gelet op de urgentie van deze kwestie. Zaanstad zal dit voorjaar een besluit nemen, en het is van belang dat Wormerland tijdig invloed zal uitoefenen.

We zien uw beantwoording van deze vragen met belangstelling tegemoet.

PvdA-fractie Wormerland