Eind januari, begin februari 2026 start de participatie over Programma Waterfront van gemeente Edam-Volendam. Op drie locaties (Volendam, Edam en de Zeevang) zal de gemeente in gesprek gaan met inwoners over de uitgangspunten, plannen en ambities. En ideeën opdoen! In de laatste raadsvergadering is de nota van uitgangspunten goedgekeurd, waardoor de toekomstplannen voor het gebied tussen Schardam en het Marinapark in Volendam stap voor stap gestalte kunnen krijgen. Foto Cor Kes www.luxphotography.nl:De Zeevang staat voor rust en natuur; een domein voor fietsers en wandelaars.

Wethouder van toerisme en economische zaken, Angelique Bootsman, geflankeerd door programmamanager Hilde Donker en gemeentevoorlichter Leendert Klein, ziet het besluit van de raad als een eerste mooie stap op weg naar meer samenhang tussen diverse onderwerpen die binnen het programma Waterfront in balans gebracht moeten worden. “Dan gaat het om natuur en recreatie, wonen, de lokale economie en toerisme en met name de verbinding tussen deze uiteenlopende aspecten.” Daarnaast wil het programma de cultuur, identiteit en het aanzicht van het waterfront gebied waarborgen en de gebieden goed met elkaar verbinden.

Evenwicht
Het programma Waterfront richt zich op een evenwichtige ontwikkeling van de drie kernen in Edam-Volendam. “Balans aanbrengen is hierbij het uitgangspunt. In de Zeevang heb je het over natuur en ruimte, in Edam is het recreatieve en historische deel sterk aanwezig en in Volendam speelt het toerisme een grote rol. Dit is het begin en tegelijkertijd een concrete stap voortkomende vanuit de Omgevingsvisie, waarbij programma’s de ambities die hierin genoemd staan, invulling geven. Het samenbrengen van de verschillende gebieden binnen de gemeente is daar een van.”

´Waardevolle bezoeker´
Wethouder Bootsman ziet het programma Waterfront als een overstijgend programma met als kernwoorden: kwaliteit, zorgvuldigheid en ambitie. Hilde Donker: “Het gaat daarbij om de culturele identiteit van de drie kernen en een betere verbinding hiertussen. En het is een manier om de balans te bewaken, waarbij we op zoek gaan naar de ‘waardevolle bezoeker’ en deze beter over het gebied te verspreiden.”

Dorpse karakter
Dit laatste moet gerealiseerd worden door de kwaliteit van de omgeving te verbeteren en initiatieven die vanuit de markt komen uit te werken. In Volendam bijvoorbeeld staat het dorpse karakter voorop als het gaat om de transformatie van het bedrijventerrein langs de Julianaweg. “Het dorpse karakter langs de dijk dient te worden behouden en een enkel hoogte accent waar dat kan, is denkbaar, maar niet hoger dan de kerktoren.” Angelique Bootsman wijst verder op plannen om de schilderijen van hotel Spaander onder te brengen in een museum, de muziekgeschiedenis een mooie plek te geven en peilers als de visserijgeschiedenis, religie en de lokale cultuur zichtbaar te maken in het straatbeeld en deze met elkaar te verbinden.

Continue proces
Nadat de participatie is afgerond zal de raad nog zienswijzen kunnen invoeren op het programma en kan de gemeente verder met de uitwerking. Door dit op deze manier vast te leggen, wordt de ontwikkeling minder afhankelijk van de komst van een nieuw bestuur (in maart 2026 zijn er weer gemeenteraadsverkiezingen, red.) “Feitelijk is het een continue proces, waarbij je steeds controleert of je je aan je verhaal houdt!”

Etersheim
De uitvoering bestaat lang niet alleen uit grote projecten, maar uit vaak relatief kleine veranderingen of aanpassingen, zoals het verbeteren en verkeersveilig maken van de kruising in Warder in 2026. Ook kijkt het programma naar de mogelijkheden van de meekoppelkansen rondom Etersheim, de aanleg van kitevoorzieningen rond Edam en het verbeteren van de havenfaciliteiten in de gemeente. “We hadden heel graag een steiger zien komen voor de bruine vloot bij Etersheim. Helaas heeft de provincie een eerder toegezegd substantieel bedrag teruggetrokken. Niet alles lukt helaas.”

Zeesluis Edam
Langs de dijk zal de recreatieve functie versterkt worden voor fietsers en wandelaars. Een aanpassing aan de Zeesluis bij Edam vormt daar onderdeel van. “Na de participatie is besloten dat fietsen hier alleen aan de hand van de bestuurder de sluis kunnen passeren. Ook komen hier geen bankjes, zodat het geen hangplek wordt. Maar voor fietsers en wandelaars wordt het prettiger om de route hier te vervolgen.”

Kansrijke locaties
Wethouder Bootsman zegt: “We zijn druk bezig met de verbouwing, maar de winkel blijft open.” Zo heeft de ondernemersavond van 11 maart jongsleden veel losgemaakt en zijn er onlangs een aantal initiatieven ingediend die bijdragen aan een opwaardering van het toeristisch gebied.” Het gaat over plannen die zijn ingediend voor het Havendijkje en het Brijkje en de AMVO, allen behorend tot de kansrijke locaties in het programma Waterfront.

Interactief museum
Aan wethouder Bootsman wordt gevraagd hoe zij de invulling van Slobbeland 9-11 voor zich ziet: “Hier hopen we uiteindelijk een mooi interactief museum te verwelkomen dat refereert naar de karakteristieken en historie van Volendam. “Eventueel met atelierruimte voor kunstenaars.” Dit zou een mooie eerste stap zijn naar het transformeren van het Slobbeland gebied.

Visafslag
Een voorbeeld van het bezoekbaar maken van onze cultuurhistorie is de Visafslag: “De huidige Visafslag aan de Haven – waar tegenwoordig een film draait over de historie van Volendam gepresenteerd door Jan Smit- noemt wethouder Bootsman een goed voorbeeld van nieuw gebruik met aandacht voor de geschiedenis.“

Uniek verhaal!
Met al deze plannen moet de identiteit geborgd worden, de kwaliteit verbeterd en hopen we ‘waardevolle bezoekers’ te trekken die langer in onze gemeente willen verblijven, verschillende gebieden willen bezoeken en zo kunnen ervaren wat het Waterfront te bieden heeft. “De uitwerking moet het verhaal van onze gemeente vertellen. En dat is uniek! Met natuur en ruimte, historie en reuring hebben we hier heel veel te bieden. Dat moet in een goede balans verbonden worden.” De wethouder gelooft dat we alles hiervoor alles in huis hebben. Dit alles met als uitgangspunt: onze kernwaarden behouden voor de volgende generaties.”