Vrijdagavond vond in buurtcentrum de Singel een bijeenkomst plaats georganiseerd door de fracties van GroenLinks en PvdA. Het thema was het belang van openbare voorzieningen. Naast een grote opkomst van inwoners waren bijna alle politieke partijen aanwezig. Toen op het einde van de avond door een inwoner gevraagd werd onomwonden antwoord te geven op de vraag of er een heroverweging moet komen over de genomen besluiten, antwoordden negen van de negen aanwezige partijen positief. De VVD en FvD waren afwezig. Hoe het nu verder gaat is echter niet duidelijk.

De avond was extra actueel geworden nu ook de Edamse bibliotheek voor jaren dreigt te verdwijnen. Het is de bedoeling om uiteindelijk in een nieuw te bouwen basisschool, De Trimaran, terug te keren in verkleinde vorm. Hier wordt ook voorzien in een toneelpodium. Want de inzet van de avond was in eerste instantie: wat gaat er gebeuren met de Singel?

Aan de hand van een aantal stellingen werden de politici door Wil Spanjer en Marjolein van Eck gevraagd te reageren. Even daarvoor had Renske Keur, adviseur Dorpswerk Noord-Holland, een korte uitleg gegeven over de problemen, mogelijkheden en wensen die leven in kleine dorps- en stadskernen. Uit onderzoek blijkt dat een ontmoetingsplek sowieso als noodzaak wordt gezien.

Op de stelling dat elke kern in Edam-Volendam een voorziening voor ontmoeting, educatie en welzijn verdient was de politiek redelijk eensgezind. “Al moet het wel betaalbaar blijven”, bracht Jaap Schilder (Lokaal Edam-Volendam) in.

De vraag of de toekomst van een kern moet worden bepaald in samenspraak met de bewoners kreeg alle steun. “Daar zijn we het absoluut mee eens”, aldus Nick Doevedans van Ons Belang. Sean Tol (GroenLinks) pleitte voor een dorps- en stadsagenda waar de gemeente zich voor moet gaan inzetten. Saul Jonk (BVNL) vertelde in alle eerlijkheid dat de grootte van Volendam er wel eens voor zorgt dat hier heel veel aandacht naar toe gaat. “Input en inspraak uit de andere kernen zijn belangrijk!”.

Zeker in de volle zaal leefde dit laatste enorm. Een aanwezige gaf aan dat “Participatie moet inhouden dat je bewoners er echt bij betrekt en niet, zoals het nu vaak gaat, mensen van informatie voorziet als het traject al loopt.”

Sean Tol vertelde heel erg verbaasd te zijn dat zelfs de fracties in de gemeenteraad niet op de hoogte waren van de bibliotheekplannen in Edam. “Wij vinden dat de gemeenteraad aan zet is.”

Justin Posthumus (VD|80) was door een recent werkbezoek aan de Volendamse bibliotheek verrast door de veelzijdigheid aan activiteiten. “Er is een ambassadeur die oudere bezoekers bezoekt en wijst op de mogelijkheden voor digitale lessen. Er zijn taallessen voor jong en oud, er wordt voorgelezen en er is bijvoorbeeld een Kinderlab.” De jonge politicus noemde de sluiting van de Edamse vestiging jammer en zorgelijk.

Peter Mulder (Luister25) vertelde in elke kern het liefst twee bibliotheken te zien. “Voorzieningen betekenen gewoon leven en levendigheid.” Alfred de Jong (CDA) zou het liefst zien dat de huidige bibliotheek pas sluit op het moment dat er een nieuwe vestiging is.”

Ellen Otten uit Edam werkt voor Bibliotheek Waterland. “Vertrouw erop dat de nieuwe voorziening in Edam een goede wordt. Met een eigen ingang voor alle doelgroepen.”

Ook andere politici noemden de ontwikkeling in Edam zorgelijk. Jaap Schilder: “Ook voor ouderen is het een ontmoetingsplek en tijdsinvulling.” Nick Doevedans: “We moeten waken dat mensen noodgedwongen alleen nog maar naar Volendam kunnen.” Ook D66 is fel als het gaat om openbare voorzieningen. “Je moet een (dorps)visie ontwikkelen hoe we als inwoners met elkaar om willen gaan. Het kan niet dat er ‘zomaar;’ voorzieningen vertrekken. Kees Sietsema pleitte ervoor dat de gemeenteraad betrokken wordt bij besluitvorming over genoemde openbare voorzieningen.

Ook de verantwoordelijk wethouder was vrijdag aanwezig. Hij wees op cijfers van de bibliotheek waaruit blijkt dat 80 tot 90% van de Edamse leden regelmatig de vestiging in Volendam bezoeken. Hij wees op de korte afstand tussen de twee vestigingen en de ingewikkelde puzzel die opgelost moet worden. “Die begint met een tijdelijke verhuizing van De Nieuwe School naar de panden van de Piramide. Daarna kan begonnen worden met de sloop en de bouw van een brede school voor de Trimaran waarin dan ook weer een bibliotheek terugkeert.”

Waarom de bibliotheek vanaf eind 2026 moet sluiten, werd ook nu niet duidelijk. Wel dat het nog wel eens veel langer puzzelen kan worden nu de buren van De Nieuwe School een procedure willen opstarten. Zij ageren tegen een hoge aanbouw van de school waar zij op uit gaan kijken.

De wethouder wees de zaal erop dat zeker niet alle voorzieningen in Edam alleen maar verdwijnen. “Het Centrum Jeugd en Gezin komt juist naar Edam. Ook wees hij op de noodzaak om de Singel te verduurzamen. “Het is niet voor niets dat wij als gemeente de sleutels van het gebouw hebben gekregen van Club- en Buurthuiswerk Edam-Volendam. Het gebouw is slecht en de energierekening vliegt omhoog.”

Marieke Janzen heeft als eerste in Edam aan de bel getrokken als het gaat om de Singel. Zij vond Joop van Overbeek op haar pad en inmiddels hebben meer mensen zich aangesloten om in gesprek te gaan met de gemeente over de toekomst van het buurtcentrum. Ze wees op de goede locatie aan de rand van de Singelwijk en op het belang van een goed buurthuis. “Het wordt hoog tijd dat de Singel weer het middelpunt wordt van de lokale gemeenschap met verbinding als belangrijk uitgangspunt.”

Wil Spanjer benoemde dat de Singel zo’n 10.000 bezoekers per jaar trekt met wekelijks 350 bezoekers, waaronder 150 jongeren. Onduidelijk bleek ook na deze avond welke activiteiten wel en niet doorgang kunnen vinden na de verbouwing. En hoe de verbouwing er komt uit te zien nu de bouwkosten exploderen. Lotte Koning (CBW) vertelde dat de organisatie waarvoor zij werkzaam is in goed overleg met de gemeente nieuwe locaties zal vinden voor enkele activiteiten. Een nieuw podium zal onderdeel worden van de nieuwe Trimaran, vertelde wethouder Tuijp. Voor popkoor Afslag Edam is nog geen oplossing gevonden. “We vinden nergens een plek…” aldus een bestuurslid.

Martine Hamstra is sinds kort voorzitter van toneelvereniging D’Ye. Zij benadrukte dat de Singel belangrijk is voor haar vereniging. Al worden er voorlopig stukken gebracht die ‘overal’ gespeeld kunnen worden; een tijdelijk antwoord op de onzekere situatie.

Richting het einde van de bijeenkomst vroeg Piet Reijers, jarenlang actief in de politiek voor de VVD en de fractie Recht door Zee, om de microfoon. “Ik weet wel een beetje hoe dit verder gaat. Daarom wil ik een antwoord met alleen maar ja of nee: heroverwegen jullie na de verkiezingen de genomen stappen als het gaat om onze sociale voorzieningen?” Alle negen raadsfracties kwamen met een volmondig ja. Wethouder Tuijp schudde zijn hoofd en noemde het ‘gratis bier. Wordt vervolgd.