Oostzaan lijkt zijn fusiepartner te hebben gevonden. Een ruime meerderheid van de Burgeradviesraad adviseert aansluiting bij Purmerend. Daarmee komt de discussie over gemeentelijke herindeling in de Zaanstreek in een stroomversnelling.

Er hangt in de Zaanstreek een gemeentelijke stoelendans in de lucht. De kleine gemeenten Wormerland, Oostzaan en Landsmeer lijken hun zelfstandigheid op termijn moeilijk te kunnen behouden. Onder meer door een financieel onzekere toekomst moeten ze zich waarschijnlijk aansluiten bij grotere buren. Maar wie neemt plaats naast wie en zit men daar eigenlijk wel op te wachten?

Voor Oostzaan, met zo’n 9.700 inwoners, lijkt de muziek inmiddels te zijn gestopt. Volgens de Burgeradviesraad (BAR) is aansluiten bij de gemeente Purmerend, met ongeveer 96.000 inwoners, de beste keuze. Dat staat in het definitieve advies over de bestuurlijke toekomst dat gisteravond werd gepresenteerd. Van de leden van de Burgeradviesraad spreekt 86 procent zich uit voor een fusie met Purmerend. Zaanstad krijgt 11 procent van de stemmen en Amsterdam 3 procent.

Aansluiten bij karakter van Oostzaan
“Dat zag ik niet aankomen”, geeft gemeenteraadslid Mark Intres (D66) uit Purmerend toe. “Zo’n overweldigende meerderheid.” Volgens de BAR past Purmerend beter bij de schaal en het karakter van Oostzaan. Ook zou de gemeente meer nadruk leggen op groenbeleid. Bovendien blijft Oostzaan, afgezet tegen het totale inwonertal, binnen Purmerend een grotere en herkenbaardere kern dan binnen Zaanstad.

In de presentatie van het advies werd ook gesuggereerd dat Purmerend positief staat tegenover een fusie met Oostzaan. Daar plaatst Intres wel een kanttekening bij. “Dat is iets te veel ingekleurd”, zegt het Purmerendse raadslid. “Maar we staan zeker open voor verkennende gesprekken.”

Fusie al zeker
Het is uiteindelijk aan de nieuwe gemeenteraad van Oostzaan om op basis van het advies een besluit te nemen over een mogelijke fusiepartner. Oostzaan is niet de enige kleine gemeente die een fusie onderzoekt. Ook Landsmeer (11.500 inwoners) verkent aansluiting bij Purmerend. “Die gesprekken zijn al een fase verder dan met Oostzaan”, legt Intres uit. Die fusie lijkt al wel zeker.

Dan is er nog Wormerland (16.000 inwoners). Het college daar ziet een fusie met Purmerend of Zaanstad als de meest voor de hand liggende opties. D66 en GroenLinks gaven eerder wel aan voorlopig een voorkeur te hebben voor Zaanstad. De bedoeling was dat dinsdag een eerste keuze tussen die twee zou worden gemaakt, maar dat besluit is uitgesteld. Eerst wil de gemeente een participatietraject starten.

Volgens Intres is duidelijk dat de kleinere gemeenten op termijn een keuze moeten maken. “Alledrie zullen ze wel iets moeten in de toekomst”, zegt hij. Tegelijk wijst hij erop dat een grootschalige herindeling ook praktische gevolgen heeft. Een grotere gemeente betekent meer verantwoordelijkheden voor bijvoorbeeld beheer, onderhoud en afvalinzameling. “Dat maakt het ingewikkelder”, zegt Intres. “Maar het hoeft op zichzelf geen bezwaar te zijn.”

Purmerend is gewoon een hele leuke gemeente
Mocht blijken dat Oostzaan, Landsmeer en Wormerland allemaal richting Purmerend willen kijken, dan sluit hij dat scenario niet uit. Wel benadrukt Intres dat eventuele fusies bij voorkeur tegelijk moeten plaatsvinden. “Daar komt nogal wat wetgeving bij kijken”, zegt hij. “Maar ik snap het wel, Purmerend is ook gewoon een hele leuke gemeente.”