De verkenners, de heren Hegger en Visser, hebben hun verslag (zie onderstaand) uitgebracht en adviseren om in de informatiefase met zeven partijen het gesprek voort te zetten (op alfabetische volgorde): AOV, CDA, D66, Partij voor Purmerend, GroenLinks-PvdA, Stadspartij-Beemster Polder Partij en VVD. Als grootste partij nemen wij dit advies over. Wij verzoeken de informateurs om uiterlijk begin mei met een vervolgrapport en advies te komen, zodat aansluitend voortvarend kan worden gestart met de inhoudelijke onderhandelingen over een coalitieakkoord.

In hun verslag duiden de verkenners de verkiezingsuitslag als: een beweging richting de rechterzijde van het politieke spectrum en een versterking van partijen zonder landelijke achterban. Met het overnemen van hun advies houden wij rekening met deze uitslag. Tegelijkertijd zetten wij in op de vorming van een stabiele coalitie, bij voorkeur breder dan de minimale meerderheid, die zich inzet voor een leefbare en toekomstbestendige gemeente én een gemeente waar mensen zich thuis voelen.

Wij willen daarnaast nadrukkelijk onze waardering uitspreken voor de wijze waarop alle elf partijen het gesprek zijn aangegaan. De gesprekken zijn open, constructief en met wederzijds respect gevoerd. Dat geldt ook voor de partijen waarmee in deze fase geen vervolg wordt gegeven: Forum voor Democratie, GBP, PB21 en Lijst Melvin Smid.

In de raad werken wij immers met alle partijen samen, ongeacht hun rol. Als grootste partij voelen wij de verantwoordelijkheid om bij te dragen aan een open en respectvolle samenwerking, waarin ieders inbreng telt. Die houding zien wij als een belangrijke basis voor de komende bestuursperiode.

Planning
Het proces van coalitievorming verloopt naar verwachting volgens de volgende stappen:
• na Pasen: start informatiefase met verdiepende gesprekken;
• begin mei: oplevering tweede verslag en advies;
• daarna: de formatiefase.

Namens de Stadspartij-Beemster Polder Partij
Barbara Jonk – Fractievoorzitter

Eindverslag verkenning coalitie Purmerend
Van: Verkenners: de heer Mario Hegger en de heer Bert Visser
Aan: Stadspartij-Beemster Polder Partij
CC: Gemeenteraad van Purmerend
Onderwerp: Eindverslag verkenning coalitie Purmerend

Geachte Stadspartij-Beemster Polder Partij, geachte gemeenteraad,

Hierbij bieden wij u ons verkennende verslag aan, waarin wij u deelgenoot maken van het doorlopen proces van de afgelopen weken en geven wij u een advies mee voor het vervolg van de informatiefase. Wij verwachten begin mei een advies te kunnen geven over welke partijen wij adviseren om daarmee samen te gaan formeren.

De Stadspartij-Beemster Polder Partij heeft ons, Mario Hegger (vertrekkend wethouder) en Bert Visser (oud-plaatsvervangend griffier), na de gemeenteraadsverkiezingen van 18 maart 2026 gevraagd om een eerste verkenning ter hand te nemen om te komen tot een college met het liefst méér dan de minimale basis, dat werk gaat maken van een leefbare en toekomstbestendige gemeente. De planning is als volgt:

Het proces van coalitievorming verloopt naar verwachting volgens onderstaande stappen:
• week na de verkiezingen: verkennende gesprekken met alle partijen;
• voor Pasen: oplevering en publicatie van het verslag van de verkenners;
• na Pasen: start informerende fase met verdiepende gesprekken;
• begin mei: oplevering tweede verslag en advies;
• daarna: de formatiefase.

Ook de informatiefase wordt door de aangestelde verkenners begeleid en afgerond met een advies en een vooruitblik op de onderhandelingen om te komen tot een coalitieakkoord. Deze laatste fase wordt door een andere voorzitter begeleid. Ook hierover zullen wij u een advies meegeven.

Wij hebben deze eervolle opdracht met veel plezier en enthousiasme op ons genomen. Wij geven ons advies hier. De nadere toelichting leest u na dit advies.

Advies verkennende fase
De verkiezingsuitslag weerspiegelt een beweging richting de rechterzijde van het politieke spectrum en een versterking van partijen zonder landelijke achterban. Wij vinden het van belang om rekening te houden met deze uitslag en tegelijkertijd te komen tot een coalitie die in staat is om verschillende perspectieven te verbinden en te zorgen voor stabiliteit en bestuurbaarheid. Een coalitie met nieuwe accenten en een ruime blik. Voor een meerderheidscoalitie zijn méér partijen nodig: ten minste vier, voor een breder draagvlak mogelijk zelfs vijf of zes.

Wij zien hierin aanleiding om in de informatiefase met zeven partijen het gesprek voort te zetten. In deze fase ligt de nadruk op het verder verdiepen van de inhoudelijke overeenkomsten en verschillen, en op het verkennen van de mogelijkheden voor een stabiele en constructieve samenwerking. Daarbij wordt gekeken naar zowel de inhoudelijke basis als de bestuurlijke verhoudingen die nodig zijn om gezamenlijk verantwoordelijkheid te kunnen dragen. Het gaat om de volgende partijen (op alfabetische volgorde): AOV, CDA, D66, Partij voor Purmerend, GroenLinks-PvdA, Stadspartij-Beemster Polder Partij en VVD.

Toelichting verkennende fase
In de week na de verkiezingen zijn verkennende gesprekken gevoerd met vertegenwoordigers van alle elf partijen in de nieuwe raad. Wij hebben als verkenners ons voorgesteld aan de gemeentelijke driehoek: de burgemeester, griffier en gemeentesecretaris. Het advies van de verkennende fase lichten wij ook mondeling toe aan de burgemeester en griffier.

Donderdag 26 maart 2026 waren wij beide aanwezig bij de duidingsbijeenkomst. Deze bijeenkomst heeft ons ook inzicht gegeven in de politieke verhoudingen in de gemeenteraad en hoe u en de andere partijen aankijken tegen het vormen van een nieuwe coalitie.

De griffier als de gemeentesecretaris hadden toegezegd voor ambtelijke ondersteuning te zorgen, inhoudelijk, logistiek en administratief. Daar is ook direct invulling aan gegeven op verzoek van ons door de gemeentesecretaris, dit in goed overleg met de griffier. Dat heeft ons zeer geholpen.

Met alle vertegenwoordigers van de partijen hebben wij een gesprek gevoerd van een uur tot anderhalf uur. De inbreng van alle elf de partijen heeft ons geholpen een beter zicht te krijgen op de politieke verhoudingen in Purmerend, de thema’s die in de stad, dorpen, polder en in de gemeentepolitiek spelen en de ambities van de verschillende partijen. Deze gesprekken waren allemaal openhartig en plezierig.

In deze eerste ronde gesprekken hebben wij alle fracties dezelfde vragen voorgelegd, gericht op de belangrijkste onderwerpen voor een nieuw gemeentebestuur, terugblik op de verkiezingen, coalitievoorkeuren en de eigen visie op samenwerken, zowel in de raad als in het college en tussen beide gremia.

Eenduidige opgaven
Uit de gesprekken met de verschillende partijen komt een duidelijk en in grote lijnen eensluidend beeld naar voren van de opgaven voor de komende bestuursperiode. Inhoudelijk ligt de nadruk breed op wonen, zorg (in het bijzonder Wmo en jeugdzorg), veiligheid en de financiële positie van de gemeente. Woningbouw wordt door vrijwel alle partijen genoemd, zij het met verschillende accenten, variërend van versnelling tot meer beheerst ontwikkelen met oog voor de leefomgeving. Ook de houdbaarheid en kwaliteit van de zorg vormt een centraal aandachtspunt, evenals het op orde brengen en houden van de gemeentelijke financiën. Veiligheid, zowel in algemene zin als meer specifiek (zoals verkeersveiligheid of veiligheid voor specifieke groepen), is eveneens een terugkerend thema. Daarnaast wordt door veel partijen het belang van inwonersparticipatie en het versterken van de betrokkenheid van inwoners bij besluitvorming benadrukt.

Visie op samenwerken
Op het gebied van samenwerking is er een breed gedeelde wens om te komen tot een meer open en minder oppositie versus coalitie bestuurscultuur. Veel partijen pleiten voor een wijze van samenwerken waarin inhoud vooropstaat en waarin coalitie en oppositie minder scherp tegenover elkaar staan. Er wordt nadrukkelijk ingezet op onderling vertrouwen, respect, het nakomen van afspraken en betere communicatie, zowel binnen de raad als tussen raad en college. Daarbij wordt door meerdere partijen het belang benadrukt dat de raad meer als één geheel functioneert en dat ook de inbreng van oppositiepartijen serieus wordt meegenomen. Tegelijkertijd zijn er nuances zichtbaar: waar sommige partijen ruimte zoeken voor flexibelere samenwerkingsvormen, benadrukken andere juist het belang van duidelijkheid, stabiliteit en het functioneren van de coalitie als een hecht team.

Kijk op coalitieakkoord
Deze lijn zet zich voort in de opvattingen over de vorm van het coalitieakkoord. De meeste partijen geven de voorkeur aan een akkoord op hoofdlijnen, met ruimte voor verschillen en voor het eigen geluid van fracties. In een aantal gevallen wordt ook expliciet gedacht aan andere meer open bestuursvormen, waarin samenwerking tussen coalitie en oppositie meer tot zijn recht komt. Tegelijkertijd wordt door een deel van de partijen benadrukt dat, binnen welke vorm dan ook, heldere afspraken en onderlinge betrouwbaarheid essentieel blijven voor een stabiel bestuur.

Tot slot
Wij spreken onze waardering uit voor de open en constructieve gesprekken die wij met alle elf partijen hebben gevoerd, waaronder ook de vier partijen waarmee in de informatiefase geen vervolg wordt gegeven (Forum voor Democratie, GBP, PB21 en Lijst Melvin Smid). Deze partijen hebben hun standpunten helder toegelicht en een waardevolle bijdrage geleverd aan het verkennen van de politieke verhoudingen.

Op basis van de gevoerde gesprekken is ons advies om in de vervolgfase met een afgebakende groep partijen gericht verschillende coalitiemogelijkheden te verkennen. Dit laat onverlet dat ook de overige partijen een belangrijke rol blijven vervullen in de raad en in het verdere politieke proces.

Door meerdere partijen is benadrukt dat ook geluiden van partijen, die geen deel uitmaken van een coalitie, op passende wijze kunnen doorklinken in de bestuurlijke koers en de totstandkoming van afspraken. Hoe dat mogelijk vorm krijgt is aan anderen.

Onze verwachting is zoals gezegd dat wij uiterlijk begin mei het volgende advies hebben geformuleerd en aan u kunnen aanbieden. Daarmee in de hand kunnen dan de inhoudelijke onderhandelingen over het opstellen van een coalitieakkoord voortvarend van start gaan.

Met vriendelijke groet,
Mario Hegger en Bert Visser
Verkenners coalitievorming Purmerend