Deze keer een unieke verbouwing: het grootste huis van Edam, het huis van God – de Grote Kerk. De verbouwing of restauratie is een eeuwigdurend project. Het rijksmonument uit de 15e eeuw staat in de top 100 van Nederland. Er is altijd wel iets dat opgeknapt of gerestaureerd moet worden. Momenteel wordt de verlichting aangepakt. Foto: Marianne Klok.

Normaal spreek ik af met de eigenaar, ‘”maar die woont boven”, grapt Rien de Vries, die voor deze gelegenheid de honneurs waarneemt. Rien is bouwkundig adviseur van de Grote Kerk en weet alles te vertellen over de huidige werkzaamheden.

Rondje om de kerk

“De Grote Kerk is ondergebracht in de Stichting Kerkelijke Monumenten Edam. Vanuit daar hebben we een werkplan opgesteld voor het opknappen en restaureren van de kerk. We hebben als eerste een rondje om de kerk gemaakt en stelden een lijst op van alles wat we wilden aanpakken. We hebben subsidie aangevraagd bij onder andere de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed en zijn begonnen met het metselwerk en het dak van het schip.”

Langlopend project

“Het restaureren gaat in fases. De RCE hanteert het beleid dat je na toekenning van subsidie de volgende vijf jaar geen nieuwe subsidie mag aanvragen. Het schip is volledig aangepakt, maar dat betekent niet dat het klaar is. We vervangen niet, maar restaureren, dus het blijft een eeuwig lopend project. Daarna is het interieur van de kerk al eens opgeknapt. Er is betere beveiliging gemaakt op de loopbruggen, en de librije en het noorderportaal zijn aangepakt en het orgel is geheel gerenoveerd.”

Renovatie toren

“Momenteel zijn we bezig met subsidieaanvragen voor de toren; die gaan we ook in gedeeltes opknappen en restaureren. We kijken naar wat het belangrijkste is om aan te pakken. Van de torenspits moeten de leien en het lood op het dak vervangen worden. Ook willen we een aantal zaken in het interieur verbeteren, zoals houtrotherstel en de trapopgang in de toren. Het opknappen van de toren komt al gauw uit tussen de 1,2 en 1,6 miljoen.”

Verlichting

“We zijn nu begonnen met het vervangen van de verlichting. Op zich was er niets mis mee, maar het systeem was aan het eind van zijn levensduur. Het aanstuurmechanisme hapert vaak en nieuwe onderdelen zijn niet meer verkrijgbaar. We hebben onderzocht hoe we de verlichting het beste kunnen vervangen. We wilden wel licht, maar liever geen hangende lampen meer die in het zicht hangen. Het is een 17e -eeuwse kerk; toen gebruikten ze kaarsen en geen lampen.”

Wel licht, geen lampen

“Voor filmopnamen hebben ze eens lampen op de loopbrug geplaatst; dat was toen heel mooi. Zo zijn we op het idee gekomen om rails te monteren op de loopbruggen. Daar gaan we spotjes op monteren zodat de verlichting uit het zicht. We zijn nu bezig met het maken van een proefstuk om te testen en zo de mogelijkheden te bekijken.”

“Aanvankelijk dachten we ergens tussen de 40.000 en 70.000 euro uit te komen; één spot kost al 500 euro. Maar we zitten ondertussen op 160.000 euro. Om dit bedrag bij elkaar te krijgen, zijn we subsidie aan het aanvragen bij diverse fondsen. Om de kosten enigszins te drukken, hebben we aan de kerkcoaches gevraagd of zij de rails willen monteren. We hebben al twee keer een oliebollenactie gehouden om het project financieel te ondersteunen. We zijn nog bezig met andere acties om het geld bij elkaar te krijgen.”

Lampje bijdragen

“Van Groenhart hebben we een mobiele lamp gekregen die we kunnen gebruiken bij het monteren van de rails. De stichting zou heel blij zijn als er inwoners zijn die ook een lampje willen bijdragen. Financiële steun wordt zeer gewaardeerd. Het bankrekeningnummer van de Stichting Kerkelijke Monumenten Edam (SKME) is NL08 RABO 156 3661 42.”