Er zijn talenten die je ziet aankomen. En er zijn talenten die ineens op duiken. Ivana Kwakman is het tweede. Techniek, overzicht, lef, timing en het vermogen om beslissend te zijn op het juiste moment – ze heeft het allemaal. Pas zestien jaar oud, geboren en getogen in Volendam, opgegroeid in een omgeving waar handbal overal aanwezig is. Maar waar veel talenten tijd nodig hebben om door te breken, lijkt het bij Ivana alsof alles in een stroomversnelling terechtgekomen is. Binnen één seizoen groeide ze uit van groot jeugdtalent tot vaste waarde bij VOC Amsterdam, debuteerde ze voor het Nederlands team en besliste ze finales op het hoogste niveau. Voor Volendam voelt dat ergens dubbel. Want hoewel ze tegenwoordig in Amsterdam speelt, blijft Ivana voor velen gewoon een kind van de club – een Volendamse die hier haar eerste stappen zette en van wie iedereen al vroeg zag dat ze anders was.
Een talent dat al vroeg opviel
Bij jeugdwedstrijden in Volendam viel Ivana al snel op. Niet alleen omdat ze technisch goed was, maar vooral door haar spelinzicht. Waar andere speelsters vaak nog op snelheid of kracht vertrouw den, leek Ivana het spel al te lezen voor dat het gebeurde. Ze had rust aan de bal, overzicht, en misschien nog wel belang rijker: ze durfde verantwoordelijkheid te nemen. Dat viel niet alleen in Volendam op, maar ook daarbuiten. Toen ze in de C-jeugd kwam, was duidelijk dat ze meer uitdaging nodig had en koos ze op jonge leeftijd voor een overstap naar VOC – de club die al jarenlang bekendstaat als één van de beste opleidingsclubs van Nederland. Een moeilijke keuze voor een meisje uit een dorp waar sportclubs vaak voelen als familie, maar één die volledig in het teken stond van haar ontwikkeling. “Ik koos destijds bewust voor mijn ontwikkeling en heb het gevoel dat dit nog steeds de juiste keuze is,” zei ze er later over.
De stap naar VOC verandert alles
Bij VOC kwam Ivana terecht in een omgeving waar dagelijks op topniveau gewerkt werd: hogere intensiteit, meer weerstand en professionelere begeleiding. Via de HandbalAcademie op Papendal kwam ze in aanraking met de grootste talenten van Nederland. Waar ze eerst nog minuten moest sprokkelen, groeide ze in korte tijd uit tot een belangrijke speelster binnen de selectie – niet alleen vanwege haar talent, maar ook vanwege haar opvallend volwassen manier van spelen. Volendam-trainer Debbie Bond omschreef haar treffend: “Ze heeft overzicht, snelheid en techniek en is zowel spelverdeelster als sterk in de één-tegen-één-situaties. Van dat type speelsters heb je er niet veel.” Ivana is niet alleen een klassieke spelverdeelster. Ze kan versnellen, een duel winnen, ruimtes herkennen en op de juiste momenten zelf beslissend worden.
De avond waarop Volendam haar eigen talent tegen zich kreeg
Nergens werd haar niveau misschien zo duidelijk als tijdens de bekerhalve finale tussen VOC en Volendam. Voor Volendam was het duel historisch. De sporthal van VOC kleurde oranje-zwart door de massaal meegereisde supporters en Volendam speelde geweldig. Met uitstekend verdedigend werk, een sterke Cindy van Horssen onder de lat en een ontketende Lisa Hölscher nam de ploeg zelfs een voorsprong van 11-13 mee de rust in. Na rust kantelde de wedstrijd. VOC voerde het tempo op en gebruikte de individuele klasse binnen de selectie om langzaam het verschil te maken. En juist op het moment dat Volendam bleef hopen op een stunt, stond daar uitgerekend een meisje uit Volendam op. Bij een stand van 24-21 scoorde Ivana Kwakman drie keer op rij – iedere keer op een cruciaal moment, iedere keer met dezelfde rust en overtuiging. Het werd 32-29 voor VOC. Pijnlijk voor Volendam, maar tegelijkertijd een moment waarop iedereen kon zien hoe groot Ivana inmiddels was geworden.
Doorbraak in Oranje
Alsof haar seizoen nog niet indrukwekkend genoeg was, volgde in maart een uitnodiging voor het Nederlands vrouwenteam – op zestienjarige leeftijd. Bondscoach Henrik Signell zag in haar een van de grootste talenten van Nederland en wilde investeren in de toekomst van Oranje. “Ik was totaal in shock. Dit is zo mooi, dit is een droom die uitkomt”, reageerde Ivana. Tijdens haar debuut tegen Bosnië-Herzegovina in Almere zaten familie en vrienden met spandoeken op de tribune, maar zodra ze het veld opstapte verdween alle spanning. Ze scoorde vier keer. “Ik ga vanavond zó lekker slapen en misschien wel nóg lekkerder wakker worden”, zei ze achteraf – onbevangen en vrolijk, maar tegelijkertijd ongelooflijk goed.
De finale die haar definitief lanceerde
De kroon op haar seizoen volgde tijdens de landelijke finale tussen VOC en SEW. Finales zijn vaak wedstrijden waarin ervaring de doorslag geeft, maar deze finale werd het podium van een zestienjarige. Ivana speelde alsof ze al jaren finales besliste: acht doelpunten voor rust, nog vier na rust, twaalf in totaal, inclusief de beslissende goal bij 28-26. VOC werd landskampioen en Ivana werd de grote uitblinker. Heel handballend Nederland sprak ineens over haar – niet meer als groot talent, maar als een speelster die wedstrijden op topniveau kan beslissen.
Volendam blijft haar volgen
Binnen de handbalwereld bestaat inmiddels weinig twijfel meer over haar status. Ivana Kwakman wordt gezien als een van de grootste talenten die Nederland de afgelopen jaren heeft voortgebracht – niet alleen vanwege haar cijfers, maar vooral vanwege haar complete spel. Ze leest situaties razendsnel, heeft techniek en overzicht en lijkt geen angst te kennen. Ze wil de bal op belangrijke momenten, wil wedstrijden beslissen, wil winnen. Zelf gaf ze ooit aan een hekel te hebben aan verliezen, of het nu handbal is of een simpel bordspel thuis. Dat fanatisme past eigenlijk perfect bij Volendam.
De band tussen HV KRAS/Volendam en Ivana blijft altijd bestaan. Binnen de club wordt haar ontwikkeling intensief gevolgd – niet alleen omdat ze geldt als een van de grootste handbaltalenten van Nederland, maar vooral omdat ze gewoon een Volendamse is. Haar keuzes op jonge leeftijd worden er met veel respect bekeken. Ze weet wat ze wil, durft te kiezen in het belang van haar ontwikkeling en benadert haar carrière heel bewust. Dat wordt niet gezien als afstand nemen van de club, maar als een voorbeeld van ambitie en topsportmentaliteit. Ondanks haar successen bij VOC en in Oranje blijft ze voor veel mensen in en rond de club gewoon ‘ons Ivana’.
Het verhaal van Ivana Kwakman voelt niet als een afscheid van Volendam, maar als het bewijs dat een meisje uit het dorp de absolute top kan bereiken.