Foto Wetterskip Fryslân: Inlaat bij Tacozijl

De waterschappen zien een strijd om dat IJsselmeerwater aankomen. Want naar alle waarschijnlijkheid komt er de komende decennia minder zoet water beschikbaar, terwijl de behoefte daaraan juist toeneemt. Beide als gevolg van opwarming, die de watertoevoer via de grote rivieren verkleint, de verdamping vergroot en verdroging aanjaagt. Friesland, Groningen en Drenthe gebruiken in droge periodes honderden miljoenen kubieke meters IJsselmeerwater om sloten en kanalen op peil te houden en verzilting tegen te gaan. Friesland laat het binnen via grote betonnen kokers (inlaten) en voert het door. Voor zowel de landbouw als de natuur is dit ‘spoelen’ van levensbelang.

Tegengestelde belangen
„Op dit moment loopt er een buitengewoon intrigerende discussie over zoet water. Verschillende regio’s hebben tegengestelde belangen”, licht dagelijks bestuurder van Wetterskip Fryslân Remco van Maurik toe. Als voorbeeld van een concurrent noemt hij de regio Rotterdam. Daar is meer rivierwater nodig om tegendruk te geven aan zoutindringing vanuit zee. De regio heeft er belang bij dat de IJssel stroomopwaarts zo min mogelijk water ‘afsnoept’ van de Rijn. Terwijl het Noorden de IJssel – die het IJsselmeer voedt – liefst zo goed mogelijk gevuld ziet met Rijnwater.

‘Goede voorbeeld geven’
„Wij verwachten ook dat de BV Nederland zal zeggen: ‘ga eerst zelfs maar eens water bufferen, dan heb je minder IJsselmeerwater nodig’. Daarom gaan we ook gezamenlijk een plan maken om meer water vast te houden. We staan sterker als we zelf het goede voorbeeld geven.” Friesland voert nu nog grote hoeveelheden water af naar het IJsselmeer en de Waddenzee; Groningen naar de Waddenzee en de Eems-Dollard; en veel water uit het hooggelegen Drenthe stroomt vrijelijk naar de omliggende provincies.

Zeegemaal in Lauwersmeergebied
Schijnbaar in tegenstrijd met dit streven naar meer buffers is de suggestie om een extra zeegemaal in het Lauwersmeergebied te bouwen. Wetterskip Fryslân en Noorderzijlvest in Groningen gaan de noodzaak gezamenlijk onderzoeken.
De ratio hierachter is dat overtollig water steeds moeilijker bij eb op de Waddenzee kan worden gespuid. Ook dit heeft te maken met klimaatverandering, die extremere neerslag en zeespiegelstijging aanjaagt. Een zeegemaal kan wateroverlast voorkomen.