
Wie in het voorjaar over de Achterdichting wandelt, ziet week na week het landschap veranderen. Dat is geen toeval: een groep natuurliefhebbers, onder wie de gepensioneerde veldbioloog Jan Tessel, legt nauwgezet vast welke wilde planten wanneer in bloei staan. Hun gezamenlijke bloeikalender is online te bekijken en groeit uit tot een waardevolle bron voor natuurliefhebbers in Waterland. Het initiatief ontstond na een reünie van oud-studenten uit Wageningen. “We wilden iets blijven doen met onze gedeelde passie voor natuur,” vertelt Tessel. Samen met zijn oud-studiegenoten trekt hij sindsdien regelmatig de natuur in. Tijdens wandelingen noteren ze welke soorten opkomen en wanneer ze bloeien. Die waarnemingen bundelen ze in een digitale bloeikalender op pieterslim.nl.
Een favoriete plek van Tessel is de Achterdichting, de ventweg tussen Katwoude en de dijk richting Volendam. Aan de rand van de Achterdichting ligt het natuurgebied Heitje van Katham, beheerd door Landschap Noord-Holland. Het veenlandschap met plassen biedt ruimte aan soorten als gele ratelaar, veenpluis en moerasrolklaver. Ook distels, zuring en knoopkruid komen er voor. De combinatie van natte grond en extensief beheer maakt het gebied aantrekkelijk voor zowel planten als insecten. Het gebied staat bekend om zijn rijke bermflora. Van februari tot diep in de zomer verschijnen er steeds nieuwe soorten, waardoor de dijk een kleurrijk lint vormt door het landschap.
In het vroege voorjaar domineren soorten als fluitenkruid en paardenbloem, later gevolgd door onder meer echte koekoeksbloem, margriet en rode klaver. Volgens Tessel zorgt juist die opeenvolging voor een voortdurend veranderend beeld. “Je ziet de seizoenen letterlijk voorbijtrekken in de berm,” zegt hij. De bloeikalender is meer dan een hobbyproject. De gegevens helpen bij het begrijpen van biodiversiteit en kunnen bijdragen aan beter bermbeheer. Zo wordt de dijk tegenwoordig meerdere keren per jaar gemaaid, waarbij rekening wordt gehouden met de bloeiperiodes van planten.
“Door te weten wat wanneer bloeit, kun je natuur beter beschermen,” aldus Tessel. “En voor wandelaars wordt het leuker: je leert kijken en herkent steeds meer soorten.” Met het project hopen de initiatiefnemers anderen te inspireren om zelf ook de natuur in te gaan. Want, zo benadrukt Tessel: “Je hoeft geen bioloog te zijn om te zien hoe bijzonder deze plek is.”