In 1655 liep de Edamse weduwe Trijn Jacobs — alleen, zonder geld of aanzien — van Edam naar Gouda om haar vriendin Geertje Dircx te bevrijden uit het spinhuis. Geertje was daar opgesloten op aandringen van niemand minder dan Rembrandt van Rijn, die haar ooit een trouwbelofte had gedaan. De schilder dreigde Trijn persoonlijk: “Aldien ghi heen gaet, het sal u rouwen.” Zij ging toch. En zij won. De geschiedenisboeken maakten er een voetnoot van. Schrijfster Blanka Pesja maakte er een roman van: Zie Mij Staan — De verborgen heldendaad van Trijn Jacobs, die op donderdag 3 september verschijnt en diezelfde avond wordt gepresenteerd in het Waterlands Archief in Purmerend.

Zwart op wit
Pesja, die in 1969 vanuit Tsjechoslowakije naar Nederland kwam en opgroeide in de Zaanstreek, stuitte op het verhaal in de Grote Kerk van Edam. Jarenlang archiefonderzoek volgde, onder meer naar de notariële akte uit 1656 waarin Trijns heldendaad zwart op wit staat. In de roman wisselen zeventiende-eeuwse kronieken en brieven elkaar af met het verhaal van een kind dat in 1969 haar moedertaal moest inleveren en pas in de geschiedenis nieuwe verbinding vond — twee verhalen over vrouwen die gezien willen worden. De presentatie begint om 19.00 uur met een ontvangst, gevolgd door een lezing over het archiefonderzoek en de literair-muzikale performance “Stilte bij de haard”, voor stem en gedigitaliseerde zeventiende-eeuwse fluit.

Bijzonder
Tijdens de avond zijn de originele zeventiende-eeuwse aktes — met handtekeningen — te bezichtigen. Aansluitend signeert de auteur. De toegang is gratis; aanmelden kan hier. Zie Mij Staan verschijnt bij PHOEBE HERstory Rising en is vanaf 3 september verkrijgbaar via de boekhandel en www.phoebeherstoryrising.com. Wie het boek koopt, steunt daarmee het platform voor kunst en vrouwengeschiedenis dat Pesja oprichtte.

Naambordje
Waarom dit verhaal? “Geen straat, plein of steeg draagt haar naam,” zegt Pesja. “Dit boek is Trijns eerste monument. Wie weet volgt Edam ooit met een Trijn Jacobspoort.”