Mona Keijzer twijfelt hardop of Nederland zit te wachten op nóg een rechtse partij. Toch wordt achter de schermen al voorgesorteerd op een nieuwe partij en staan oud-BBB’ers klaar om haar te helpen. Maar opiniepeilers hebben hun bedenkingen. Zelf herhaalt Mona Keijzer voortdurend dat ze nog niet heeft besloten of ze een nieuwe partij opricht. „Ik ben nog niet zo ver. Ná de zomer meld ik mij”, zegt ze desgevraagd. Maar in Den Haag houden vriend en vijand er rekening mee dat het besluit al is genomen. Keijzer zou na haar breuk met BBB eerder dit jaar met een eigen partij mee willen doen aan de volgende verkiezingen. Vlak voor de zomer zei Keijzer dat ze eerst voor zichzelf de vraag wil beantwoorden of de kiezer wel zit te wachten op wéér een rechtse partij. „De versplintering op rechts is natuurlijk gigantisch”, aldus Keijzer. „Dat helpt niet.’’

Druk op de rechterflank
Het is met de PVV, Forum voor Democratie, JA21, BBB en de nieuwe partij DNA van PVV-afsplitser Gidi Markuszower al best druk op de rechterflank in de Tweede Kamer. En al die partijen lijken inhoudelijk op elkaar: strenge migratieregels, lagere belastingen, minder regels vanuit Den Haag en Brussel. Het zijn onderwerpen waar ook Mona Keijzer als eenmansfractie op hamert. „Als Keijzer aankondigt dat ze een nieuwe partij begint, zal ze in de peilingen echt wel een paar zetels halen”, voorspelt Asher van der Schelde van onderzoeksbureau Ipsos I&O. „Ze is nu eenmaal heel bekend: 78 procent van de kiezers kent haar en ze wordt ook goed gewaardeerd.”

De vraag is alleen: gaat ze ook zetels halen als er echt verkiezingen zijn? Dat wordt een stuk lastiger, voorspelt Van der Schelde: „Nu is de rechtse flank erg verdeeld. PVV, JA21 en FvD scoren alle drie rond de vijftien zetels in de huidige peilingen. BBB heeft er één in onze laatste peiling. Als er echt verkiezingen komen, zullen veel rechtse kiezers strategisch stemmen om rechts groot te maken. Dat is in het voordeel van de partijen die in de peilingen al groter zijn, zoals JA21. Voor kleintjes als Markuszower en Keijzer wordt het dan lastig om ertussen te komen. Dat geldt trouwens ook voor BBB.”

Voorbeeld Pieter Omtzigt
In het verleden is het nieuwkomers wel gelukt om in één klap veel zetels te halen. Keijzer kan de kunst afkijken bij haar oud-partijgenoot Pieter Omtzigt. Die wist vanuit het niets twintig zetels te halen met zijn daarna mislukte partij NSC in 2023. Een van de redenen voor het verkiezingssucces: lang boven de markt laten hangen of je wel of niet met een eigen partij mee wilt doen. Nadat Omtzigt brak met het CDA zat hij lang als eenmansfractie in de Kamer. Op alle vragen of hij voor zichzelf wilde beginnen, zei hij destijds net als Keijzer nu ‘het nog niet te weten’. Door de spanning op te bouwen, kreeg hij extra media-aandacht toen de campagne van start ging.

Project 2029
Ook Keijzer lijkt de beslissing boven de markt te laten hangen. Volgens onder meer De Telegraaf zou ze eerst willen aftasten of er plek is voor nog een nieuwe partij op rechts en in de tussentijd al wel een conservatieve beweging willen starten onder de naam Project 2029. In juli werd een vereniging onder die naam bij de Kamer van Koophandel geregistreerd. Een van de bestuurders is Jan Zwaan, die Keijzer nog kent uit haar BBB-periode. Hoe dan ook kan Keijzer rekenen op de nodige ex-BBB’ers die haar willen helpen met haar toekomstplannen. Zo is voormalig staatssecretaris van Defensie Gijs Tuinman al adviseur van Keijzer. En ook voormalig onderwijsminister Gouke Moes (ex-BBB) en staatssecretaris voor volksgezondheid Nicki Pouw Verweij (ex-Forum, ex-JA21, ex-BBB) behoren tot Keijzers intimi.

Toen Keijzer eerder dit jaar brak met BBB, waren veel partijgenoten daar woest over. „Caroline van der Plas heeft me bij BBB gevraagd om er een grote volkspartij van te maken op conservatieve leest. Ik zou het voorzittersstokje na de verkiezingen overnemen. Uit het niets kreeg ik te horen dat het toch niet doorging”, zei Keijzer over die breuk. Tientallen BBB’ers eisten vergeefs dat Keijzer alsnog partijleider zou worden. Een nieuwe partij die vooral bestaat uit mensen die teleurgesteld braken met een andere rechtse partij, dat is de laatste jaren al vaker gebeurd. Ook JA21 en DNA ontstonden zo.

Keijzer, ooit met Omtzigt groot geworden binnen het CDA, moet daarom ook uitkijken voor het imago van partijhopper. Volgens opiniepeiler Jeroen Kester van EenVandaag bleek dit voorjaar uit onderzoek dat een deel van de rechtse kiezers vreest dat Keijzer weer in botsing zal komen met anderen als ze zich bij hen aansluit. Maar Keijzer wil zich om die reden ook niet meer aansluiten bij een bestaande partij, heeft ze al meermaals gezegd. Het wordt iets nieuws of niets. En waarschijnlijk dus iets nieuws.