Tijdens de tweede inspraakavond bij de gemeenteraad van Zaanstad hebben meerdere ondernemers zich uitgesproken tegen de plannen voor een gesloten toegangsmodel op de Zaanse Schans. De vrees: verlies van werkgelegenheid en aantasting van het vrije karakter van het erfgoedgebied. De ondernemers richten hun pijlen vooral op de zogeheten erfgoedorganisaties.

Hoewel het al de tweede inspraakavond deze week is, zitten de tribunes in de raadszaal van de gemeente Zaanstad op donderdagavond wederom goed vol. Het plan om bezoekers van de Zaanse Schans 17,50 euro entree te laten betalen, stuit bij veel Zaankanters op bezwaren. Vooral ondernemers maken zich zorgen.

Levend erfgoed

Daan Engels benadrukt het belang van vrije toegang. “De Zaanse Schans is levend erfgoed, geen afgesloten attractiepark zoals de Efteling,” zegt Engels, wiens vader in de jaren zestig op de Schans begon met toeristenfotografie. Net als veel andere insprekers verdient hij zijn brood op de Zaanse Schans.

Ook Wiebe Willig, directeur van het bekende kaasbedrijf, is kritisch op de plannen. Op de Catharina Hoeve, een kaasboerderij op de Schans, werken 55 mensen. Willig: “Dat zijn mensen van alle leeftijden. Wij zeggen altijd: leeftijd is niet belangrijk, tenzij je een kaas bent.”

Wiebe Willig hoopt dat de uitgaven van de zogeheten erfgoedorganisaties van de Zaanse Schans nog eens goed kunnen worden bekeken – NH Nieuws

Willig vindt dat ondernemers nauwelijks iets in te brengen hebben gehad bij het opstellen en uitwerken van het plan. Doel van dat plan is de leefbaarheid voor bewoners te vergroten en het onderhoud van het historisch erfgoed te bekostigen.

Erfgoedorganisaties

De zogeheten erfgoedorganisaties, zoals stichting De Zaanse Schans, zouden volgens Willig genoeg eigen vermogen hebben om een deel van die kosten te betalen. Dat volgens VVD-raadslid Marius Rietdijk een deel van dat vermogen echter in de panden op de Schans zit, is volgens Willig niet relevant. “Het gaat hier vanavond om het hek om de Zaanse Schans.”

“De wieken staan op vijf voor twaalf”
familie Kempenaar

Het gaat donderdagavond wel vaker over de erfgoedorganisaties, en zelden in positieve zin. Robin Kooijman spreekt van een angstcultuur op de Schans. “Ze vrezen repercussies, net als bij de familie Kempenaar.” Ingrid van Delden van Tingieterij De Tinkoepel sluit zich daarbij aan. “We hebben er slapeloze nachten van.”

Verfmolen De Kat

De familie Kempenaar runt al 44 jaar verfmolen De Kat, maar is inmiddels verwikkeld in een hoogopgelopen conflict met onder meer de verhuurder: erfgoedorganisatie De Zaansche Molen. Ze zeggen zich onder druk gezet te voelen en vrezen voor hun toekomst op de Schans.

Simon Spanjer doet tijdens de inspraakavond namens de familie het woord en leest een brief voor. Hij noemt het plan ondoordacht en hoopt dat de gemeenteraad een ander plan bedenkt. “Graag maken wij deel uit van de oplossing van de vraagstukken die voor ons liggen. De wieken staan op vijf voor twaalf.”

Ook de broer van Robin Kooijman, Justin, spreekt zich uit tegen de plannen voor een toegangskaartje:

Sterre Schaap is met afstand de jongste inspreker. “Ik sta hier als vertegenwoordiger van het levenswerk van mijn moeder: haar winkel op de Zaanse Schans.” Sterres moeder, Lotte Boer, werkt in antiek- en brocantewinkel Het Jagershuis, waar ook Sterre regelmatig een handje meehelpt.

“Deze plannen staan haaks op onze manier van werken en bedreigen onze toekomst”, zegt Sterre. “Onze vaste klanten zullen straks buiten de poort staan.” Haar familie vreest dat de plannen zullen leiden tot sluiting van de winkel. Ze schat het verlies van inkomsten op zestig procent.

Punker op de Schans

Voormalig stadsdichter zorgt voor een zeldzame vrolijke noot. “Ik liep vroeger rond op de Zaanse Schans, als punker. Met een button waarop stond ‘I am not a tourist, I live here’. Een punker tussen de toeristen – Zaanser kan je het niet krijgen.”

Spaander hoopt vooral dat de partijen nader tot elkaar zullen komen. Al laat hij in zijn gedicht doorschemeren het hek rond de Zaanse Schans maar niets te vinden. “Ben ik straks in mijn eigen streek te gast? We zagen alles in kleine stukjes, totdat er niets meer past.”

Donderdag 22 mei gaat de gemeenteraad een besluit nemen over het voorstel.

HIer meer en de video’s op de site van NH Nieuws.