Een burgemeester die beticht wordt van seksueel grensoverschrijdend gedrag, een voor corruptie veroordeelde wethouder die toch terug mag keren of raadsleden die elkaar aan de haren trekken. De afgelopen jaren raakten meer dan honderd lokale bestuurders in opspraak, maar het zicht op misstanden is beperkt. “Heel veel weten we nu niet.”
In opspraak
Het gebeurt niet vaak dat een gemeentebestuurder wordt veroordeeld voor misdragingen. Wel raakten sinds 2020 meer dan honderd wethouders, burgemeesters en raadsleden in opspraak vanwege mogelijke integriteitsschendingen, blijkt uit een inventarisatie van RTL Nieuws op basis van Woo-verzoeken en berichtgeving in lokale en regionale media.
Het gaat om zeker 16 burgemeesters, 52 wethouders en 46 raadsleden. Zij raakten in opspraak vanwege bijvoorbeeld het wissen van appjes, corruptie, seksueel grensoverschrijdend gedrag, vriendjespolitiek, dubbele petten, scheldpartijen en nauwe contacten met extreme groeperingen.
In veel gevallen leidde zo’n kwestie tot een vertrek, soms ook tot een veroordeling. In andere gevallen werd de soep minder heet gegeten en bleek uit onderzoek dat een bestuurder niets te verwijten viel. Op de kaart vind je een overzicht van gegronde, ongegronde en lopende kwesties waarbij een lokale politicus in opspraak raakte.
In opspraak
Het gebeurt niet vaak dat een gemeentebestuurder wordt veroordeeld voor misdragingen. Wel raakten sinds 2020 meer dan honderd wethouders, burgemeesters en raadsleden in opspraak vanwege mogelijke integriteitsschendingen, blijkt uit een inventarisatie van RTL Nieuws op basis van Woo-verzoeken en berichtgeving in lokale en regionale media.
Het gaat om zeker 16 burgemeesters, 52 wethouders en 46 raadsleden. Zij raakten in opspraak vanwege bijvoorbeeld het wissen van appjes, corruptie, seksueel grensoverschrijdend gedrag, vriendjespolitiek, dubbele petten, scheldpartijen en nauwe contacten met extreme groeperingen.
In veel gevallen leidde zo’n kwestie tot een vertrek, soms ook tot een veroordeling. In andere gevallen werd de soep minder heet gegeten en bleek uit onderzoek dat een bestuurder niets te verwijten viel. Op de kaart vind je een overzicht van gegronde, ongegronde en lopende kwesties waarbij een lokale politicus in opspraak raakte.
Flourish logoA Flourish map
Tussen al die misstanden ligt ook criminele beïnvloeding op de loer. Bestuurlijke posities zijn daar kwetsbaar voor, blijkt uit een onderzoek van de Rijksuniversiteit Groningen uit 2017. De onderzoekers kregen signalen van infiltratie met een crimineel oogmerk uit een kwart van alle gemeenten. De infiltratie werd vooral gezien en vermoed bij raadsleden (48) en wethouders (27). Zeven keer was dat het geval bij een burgemeester.
Volgens universitair docent bestuurskunde Toon Kerkhoff van de Universiteit Leiden verwachten mensen van politieke ambtsdragers juist integer gedrag. Nog meer dan ambtenaren hebben zij een voorbeeldfunctie, maar bestuurlijke integriteit is een ‘ondergeschoven kindje’, stelt Kerkhoff. “Bewindspersonen moeten zichzelf inkaderen, en dat doen ze niet graag. Het ontbreken van de wil is een punt van zorg.”
Landsmeer
Zo daalde de gevoelstemperatuur op het gemeentehuis van Landsmeer onder nul toen er meerdere klachten binnenkwamen over grensoverschrijdend gedrag van wethouder Marion Breij jegens ambtenaren. Er waren meldingen van kleinerend gedrag, schreeuwen, schelden en met de deuren slaan. Ambtenaren spraken van een onveilig werkklimaat.
Bovendien bleek dat Breij zich tegen een extern advies in toch had bemoeid met de ontwikkeling van een gebied waar ze zelf grond bezat. Hoewel ze de plannen rond dat gebied niet had beïnvloed, wekte ze ‘volgens betrokkenen de schijn van belangenverstrengeling’, aldus een extern onderzoeksbureau dat eind vorig jaar de aantijgingen onderzocht.
Volgens Breijs voormalige collega-wethouder Erik Heinrich was de sfeer in het gemeentehuis om te snijden. “Iedereen liep er een beetje bedrukt bij met het idee: dit gaat mis, wanneer gaat de bom barsten?” Ambtenaren vertrokken of overwogen dat na aanvaringen. “Er zijn mensen die in zekere zin beschadigd zijn. Er zijn dingen gebeurd die je liever binnenskamers zou willen houden.” Maar dat zou averechts werken, meent de voormalig wethouder. “Als zaken met een doek bedekt worden, dan leren we er ook niets van.”
Voormalig wethouder Breij zegt in een reactie dat de aantijgingen niet kloppen. “Ik herken me in het geheel niet in de melding of het rapport.” Ze benadrukt dat de schijn van belangenverstrengeling weliswaar in het rapport aan bod komt, maar niet officieel als integriteitsschending is aangemerkt.
Hier meer en op de site van RTL.