De Zuidpolder
De Zuidpolder
Zoals iedereen inmiddels wel weet, heeft de voorzitter van de afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (hierna: de rechter) op donderdag 22 december besloten het goedkeuringsbesluit van de Provincie m.b.t. het bestemmingsplan voor de Zuidpolder-Oost (De Dijkwijk), voorlopig te schorsen. Dit is een hele mond vol. Concreet betekent dit dat er volgens de rechter nog een aantal zaken is, dat bij de uiteindelijke behandeling van het eigenlijke beroep bij de Raad van State nader beoordeeld moet worden. Wat hij, de rechter, nu niet wil is dat vóórdat deze eindbeoordeling plaatsvindt, er onomkeerbare dingen in het desbetreffende gebied gebeuren, zoals het opspuiten van zand.
Gezien het grote maatschappelijke belang van deze nieuwe wijk en de breed gedeelde gevoelens van teleurstelling en frustratie, leek het mij nuttig en nodig als verantwoordelijk wethouder de zaak publiekelijk toe te lichten.
Waar gaat het om?
De rechter heeft in zijn overwegingen de volgende zaken aangehaald (door mij samengevat):
De verkeersontsluiting.
In zijn overweging zegt hij dat partijen op zeer verschillende manieren naar deze problematiek kijken en dat hij uit de argumentaties niet direct kon opmaken dat in een toereikende verkeersafwikkeling van de nieuwe wijk was voorzien. Daarom acht hij nader onderzoek hiervoor noodzakelijk.
De luchtkwaliteit
Dit is een moeilijk en vervelend verhaal, dat landelijk onnoemlijk veel problemen geeft bij bouwplannen. De rechter twijfelt eraan of is voldaan aan de vereisten van het Besluit Luchtkwaliteit 2005, een richtlijn die er nog niet was ten tijde van de voorbereidende onderzoeken voor het bestemmingsplan in kwestie. Ga er maar aanstaan! Om een vergelijking te maken: het is net als bij een hordenloop, waarbij de horden steeds verzet worden. Dan struikel je een keer.
De Vogel- en Habitatrichtlijn.
Een moeilijk en technisch verhaal waarbij het erom draait of er “passende beoordelingen zijn gemaakt” en “voldoende rekening is gehouden met”. Kortom: of er gevolgen van betekenis zijn voor de vogels?
Wiens schuld is het?
Ik stel deze vraag maar gewoon zo scherp mogelijk want dat is toch een vraag die in vele hoofden speelt. Is het de schuld van “de politiek”? Van de gemeente? Van de bezwaarmakers? Van de landelijke overheid? Wie heeft het gedaan?!
Het antwoord is (helaas) niet zo simpel als de vraag. Eigenlijk is er geen sprake van schuld. Ik zal proberen dat uit te leggen. Om te beginnen is het geen politieke kwestie meer. Al lang geleden heeft de Raad besloten dat deze wijk er moest komen en is de opdracht aan het college gegeven alles te doen om dit te realiseren. Zowel de (voorzover ik weet overgrote meerderheid van de) Raad als het gemeentebestuur zijn dan ook overtuigd van de noodzaak van de ontwikkeling van deze wijk. De gemeente is vervolgens aan de slag gegaan om alles volgens de juiste procedures en met de juiste onderbouwing tot een goed einde te brengen
Een lang, moeilijk en onzeker traject.
In dit overgereguleerde land, met haast eindeloze termijnen van voorbereiding, ter inzagelegging, inspraak, bezwaar, beroep en hoger beroep is dat een zaak van lange adem. Moeilijk ook, omdat aan zoveel voorschriften, besluiten, regels en wetten voldaan moet worden, dat het een geweldige opgave is om niets over het hoofd te zien. Onzeker, omdat je ondanks de meest grondige aanpak, nooit zeker kan weten dat je ook alles goed genoeg gedaan hebt. Met dat laatste bedoel ik het volgende: heel veel wetten en regels in dit verband bevatten teksten als: “er moet voldoende onderbouwd worden dat …” en “men moet voldoende aannemelijk maken dat …”. Enz. Het grote probleem is dan natuurlijk: wanneer is iets voldoende onderbouwd of voldoende aannemelijk? Wat voor de één namelijk ruimschoots voldoende is, is voor de ander volstrekt onvoldoende. Zoals ook wel blijkt, in dit geval.
Gemeente en de provincie waren akkoord
Zowel de gemeente als de provincie heeft een zwaar traject doorlopen m.b.t. de goedkeuring van dit bestemmingsplan en zijn beide vanuit hun afzonderlijke verantwoordelijkheid tot de conclusie gekomen dat de plannen goed, deugdelijk en voldoende onderbouwd waren en aan alle regels voldeden, ondanks de (ook toen al) aangevoerde bezwaren. De Raad van State oordeelt (althans voorlopig!) dat er op een aantal punten nog eens goed naar gekeken moet worden. Men heeft nog niet gezegd dat het fout is, maar wel dat men niet nu al overtuigd is dat alles goed genoeg is. Hoe dat in de definitieve procedure zal gaan? Ik wil daar zeker niet op vooruit lopen, maar het blijkt wel dat je het nooit 100% zeker weet, al weten we nu natuurlijk wel waar we extra op moeten letten en eventueel nog aanpassingen moeten doorvoeren.
Nogmaals: Wie heeft het dan gedaan?
De politiek? Recht door Zee, VD’80, het CDA, GroenLinks of welke andere partij dan ook? Nee. Zij hebben in het voortraject allemaal hun zegje gedaan en hun politieke rol vervuld. Na de besluitvorming is er alleen maar volop gewerkt aan de realisatie van het plan.
De bezwaarmakers dan? Als er geen bezwaren waren ingediend, was de zaak allang beklonken geweest. Dat is inderdaad zo. Maar de bezwaarmakers vechten voor wat zij belangrijk vinden en gebruiken daarvoor de voor iedereen beschikbare democratische middelen. Wij mogen niemand zijn fundamentele rechten ontzeggen, hoezeer wij het ook – in de afweging van de woningbehoefte tegen de bezwaren - vanuit ons standpunt geredeneerd als onrechtvaardig voelen en hoe vervelend het ook is.
De gemeente?
De gemeente heeft de plannen in opdracht van de Raad zo goed als zij kon begeleid en opgesteld met inachtneming van alle regels, wetten en wat dies meer zij. Dat het grondig is aangepakt bewijst de goedkeuring in eerste (door de Gemeenteraad) en tweede instantie (zonder op- of aanmerkingen) door de Provincie. Wellicht blijkt het nu in derde instantie (Raad van State) toch niet goed genoeg te zijn. Dat zou kunnen. Deels omdat we gedurende de procedures ingehaald zijn door regelgeving op Europees en nationaal niveau inzake de luchtkwaliteit en deels omdat (zoals hiervoor ook al uitgelegd) wat voor de één ruim voldoende is, voor de ander tekort schiet. Dat is dus wat anders dan dat er dingen fout zouden zijn gedaan. Het is een vooraf zeer moeilijk te beantwoorden vraag: wat is goed genoeg? Voor de beantwoording is natuurlijk de gemeente verantwoordelijk, in ieder geval het gemeentebestuur. En dan met name de verantwoordelijk wethouder. Ik voel mij dus ook verantwoordelijk voor dit stuk en zal er alles aan doen om te zorgen dat het bestemmingsplan Zuidpolder-oost alsnog tot een goed einde wordt gebracht.
Het vervolg
Hoe gaan we nu verder? In ieder geval wordt de uitvoering van de plannen hierdoor vertraagd. Hoeveel vertraagd is nog moeilijk te zeggen omdat het nog afhangt van een aantal zaken dat we nog moeten uitzoeken en onderzoeken. Hoewel ik het vreselijk vind om het te moeten zeggen, ben ik bang dat het minimaal een jaar opschuift allemaal.
Op dit moment zijn wij als gemeente (in samenwerking met de provincie) bezig om uit te zoeken wat we moeten, kunnen en mogen doen om alsnog de plannen goedgekeurd te krijgen. Zodra er meer informatie beschikbaar is of komt, zal ik hierover weer stukjes plaatsen in de Nivo, zodat iedereen in ieder geval geïnformeerd blijft.
Ik wens iedereen veel sterkte, wijsheid, geduld en gezondheid toe voor het nieuwe jaar.
Willem Mooijer (CDA)
Wethouder RO