Bagger, bootje en blubber
„De Bittervoorn is uitgepaaid dus we kunnen nu aan de slag", zei gedeputeerde Bart Heller gistermiddag. De milieugedeputeerde die vanuit Haarlem naar Edam is afgereisd om het startsein te geven voor de bodemsanering van liet Oorgat, gooit er voor de gelegenheid maar een bijzonder voltooid deelwoord tegenaan. Daar heeft hij alle reden toe want de saneringswerkzaamheden die eigenlijk dit voorjaar hadden moeten beginnen, zijn juist uitgesteld vanwege het paaiseizoen van de zeldzame bittervoorn. Maar Heller zegt het op een toon van 'eind goed, al goed'. Op een zonnige najaarsdag als vandaag, t oktober, is er geen reden om vertraging en oponthoud te benadrukken. Er is werk aan de winkel.
Gasfabriek
De bodem van het Oorgat en de Nieuwehaven is namelijk zwaar verontreinigd met teer en olieachtige verontreiniging vanwege een vroegere gasfabriek op deze plaats. Dan is er geen reden om terug te blikken op de spreekwoordelijke rugstreeppad die roet in het eten gooide, dan moeten de mouwen omhoog, stelt Heller. Dus bezigt Heller bestuurlijk slagvaardige taal die past bij de officiële start van het project. „De provincie voert het Programma Gasfabrieken al jaren uit. In dit geval strekken de gevolgen van zo'n oude fabriek zich zelfs uit tot de haven langs het Oorgat. Al is de fabriek niet de enige vervuiler.
Wat is het geval? Schepen die hard varen, woelen de bodem om waardoor alles naar boven komt. Dan komt er een penetrante lucht naar boven die behoorlijk kan stinken", aldus Heller. Zoals een bestuurder anno 2009 betaamt, toont hij begrip voor de omwonenden die zich bij de aftrap in restaurant De Zuiderzee hebben verzameld. „De bewoners zijn begrijpelijkerwijs bezorgd. Uiteraard hebben we laten onderzoeken of er risico's zijn voor de volksgezondheid en die zijn er gelukkig niet?' Tijdens de sanering, verzekert Heller, wordt er voortdurend gekeken of alles goed gaat. „Vluchtige stoffen aan de gevels worden gemeten, zodat we goed in de gaten kunnen houden of de concentraties binnen de normen blijven. Als dat niet het gevalt, wordt het werk onmiddellijk stilgelegd?' Volgens Heller gaat de klus vijf maanden duren. „Het moet eind februari 2010 klaar zijn want ja, dan begint het paaiseizoen voor de bittervoorn weer?'
Volgens Heller biedt de klus meteen aanleiding ander werk aan te pakken. 'Werk met werk te combineren; zoals dat in aannemerskringen heet. „Als je toch bezig bent, is het handig om ook andere zaken aan te pakken, zoals de gemeentelijke palenrij aan de Keerzijde. Daar vervangen we de palen die slecht zijn voor het milieu door palen van FSC-hout. Dat is hout van een hoge duurzaamheidklasse."
Hoogste tijd om het startschot te geven. Heller draait aan een authentieke kaapstander, samen met wethouder Emile Karregat van Edam-Volendam en hoogheemraad Rob Veenman van Hollands Noorderkwartier. Eendrachtig geven zij operatie Oorgat alvast een zetje in de goede richting.