Algemene Beschouwingen 2010 PvdA

Algemeen beschouwen betekent even terugkijken en dan doorkijken naar de toekomst. Een democratisch recht. Als volksvertegenwoordigers zijn we verplicht u als college te controleren en kaders te stellen. Als eerste wil de PvdA aangegeven dat de begroting technisch in orde lijkt te zijn. De optellingen kloppen en de begroting is niet geforceerd sluitend gemaakt.

Terugkijkend naar afgelopen jaar vinden wij de manier waarop de raad voorstellen heeft behandeld teleurstellend. Het voorstel voor aankoop kantoor van het Noorderkwartier is wel ZEER teleurstellend te noemen. Daar hebben de collegepartijen in hoge mate aan bijgedragen. Eerst een coalitieakkoord ondertekenen en daarin aangegeven geen nieuw gebouwd stadskantoor te willen en de oplossing te zoeken in bestaande gebouwen en dan te kiezen voor nieuwbouw.

Volgens ons waren de wethouders van VD'80 en het CDA eigenlijk helemaal niet voor aankoop en dat zag je terug in het voorstel. U was als college helemaal niet eensgezind. Wel daden beloven maar niet nakomen.
Voor de huisvesting van ons personeel zien wij nog wel kansen in de heropening van de onderhandelingen over aankoop van het kantoor van H. Noorderkwartier. Wij willen graag in 2010 de discussie weer heropenen. Want in deze financieel donkere tijden is het beter de noodzakelijke uitbreiding te zoeken in een kant en klaar kantoor dan een geld- en tijdverslindend proces op te tuigen om te komen tot een half nieuw kantoor dat er misschien over 10 jaar staat.

U noemt zichzelf een daadkrachtig college in het door ons lang verwachte milieubeleidsplan. U bedoelt dat u alle mogelijke milieubesparende activiteiten aan elkaar plakt maar vervolgens geen keuzes maakt. En dit is wat we in het totale beleid terug zien. U wilt alles doen. Maar uiteindelijk gebeurt er weinig. U zult beslissingen moeten nemen en die zullen soms pijn doen bij uw gezamenlijke achterban. Om nog even terug te komen op het milieubeleidsplan. De te nemen maatregelen moeten volgens u budget neutraal worden gerealiseerd. Dat kan toch niet! Je zult toch wel eerst moeten investeren om daarna de vruchten te kunnen plukken, lijkt ons. Wij komen hier bij de behandeling van het plan in de raad van december zeker op terug.

Knopen doorhakken heeft ook voor wethouders persoonlijk vervelende consequenties. Je kunt de totale Volendammer achterban niet allemaal naar de zin maken. Maar hak wel een knoop door. Maak de Dijk nu eindelijk eens autovrij en van het Zuideinde een wandelpromenade zoals beloofd. Afgelopen weekend hebben we weer een verontrust mailtje van bewoners ontvangen. Maak nu een keer keuze. Want pappen en nathouden dat kost geld! Als wij als raad achter uw coalitiepartij gaan staan om u een keuze te kunnen laten maken volgt u een onhandige procedure waarmee u een aantal intimi voldoende munitie geeft voor een succesvol bezwaar. Het gevolg is dat er weer niet iets wordt doorgezet. En dat de raadsleden op een spandoek met de dood worden bedreigd en dat wij als raadsleden worden belaagd op de dijk. Een schande!
En als er een vraag komt zoals vorige week van Gemeentebelangen over gratis OV voor 65+, zeg dan niet daar nemen we contact over op met Arriva. Zeg gewoon nee, dat doen we niet. Want als u echt iets wil doen voor 65+ers in het OV wil doen dan moeten er wel voldoende bushaltes zijn en fietsenparkeerplaatsen bij het busstation. Er ligt al jaren geld bij de Stadsregio, meer dan 70% van de kosten worden betaald door de Stadsregio. En als u het dan uiteindelijk toezegt om in het tweede kwartaal van 2009 te realiseren kom er dan niet mee aan dat u het in 2010 gaat uitvoeren.  Want als 65+ kun je om 11.00 uur gewoon je fiets niet meer kwijt. En daar heeft een 65+ behoefte aan. Niet te ver hoeven lopen of netjes je fiets kwijt kunnen.

VOORUITKIJKEND

Begrotingsopzet
Zoals in het begin van dit betoog gesteld lijkt wat de PvdA betreft de begroting technisch in orde te zijn. De optellingen kloppen, de begroting is niet geforceerd sluitend gemaakt, er worden geen aanzienlijke bedragen uit de reserves gehaald, de belastingen worden niet verhoogd, het weerstandsvermogen is op orde, er is een conjuntuur egalisatiefonds ingesteld en de inkomsten uit de verkoop van de NUON aandelen zijn weggezet. Hier hebben we dus weinig kritiek op. Hoewel, in de begroting missen wij wel de kosten en dekking van het Gemeentelijk rioleringsplan. Volgens het plan van het college zou dit namelijk tot een aanzienlijk stijging van de rioolbelasting leiden. De begroting is dus wel vertekend. Bovendien hebben we een wethouder EZ, Openbare Werken en verkeer en Vervoer die ook niet altijd zo nauwkeurig met de financiën omgaat en nog al eens uitgaven doet waarvoor geen budget beschikbaar is. Wel kritiek hebben we op de wijze waarop de begroting aan ons wordt aangeboden; het hoge ambitieniveau dat niet strookt met de getoonde budgetten. Ieder jaar vraagt het college aan ons als raad akkoord te gaan met de begroting. Hoe kunt u dat van ons verlangen als wij ieder jaar aangeven dat de begrotingstekst niet aansluit bij de begrote inkomsten en uitgaven. In sommige gedeelten van de tekst doet u een voorstel terwijl het noodzakelijke begrote bedrag ontbreekt. Met andere woorden er ontbreekt een samenhang tussen ‘ wat gaan we doen' en ‘ voor hoeveel begroten we het' ?  Zo hebben we een voorbeeld uit de begroting van vorig jaar. U gaf vorig jaar in de begroting aan dat u een Verkeers- en Vervoersplan gaat opstellen maar daar stelt u vervolgens geen bedrag of prioriteit tegenover.
En dan lezen we zeer recent in de B & W besluitenlijst de kosten voor het verkeersplan deels ten laste te brengen van de post onvoorzien en deels uit de lopende exploitatie van het product. Een dergelijke begroting moeten wij dan goedkeuren. U vraagt als college aan ons, de raad, een opdracht uit te voeren terwijl u geen inzicht geeft in de financiële effecten. Ook is het voor ons niet te achterhalen of de opdrachten worden gerealiseerd omdat vanwege de ontbrekende financiële relatie bij de rekening niet te controleren is. En tenslotte is dat nou juist de taak van de raad. Onze taak. En als in een analyse van de begroting financiële verschillen meer dan normaal worden geconstateerd, wordt dat verklaard door een stijging of daling van de personele lasten. Dat zijn dooddoeners die we ondertussen al jaren lezen. Daarmee ontneem je de wettelijke taak van de raad, namelijk kaders stellen en controleren of het goed is uitgevoerd tegen een begrote prijs. Wat wij als tenenkrommend ervaren is dat de gemeente vervolgens wel aan allerlei instanties die met ons een subsidierelatie hebben een gedetailleerde verklaringen voor hun wensen en daarbij passende uitgaven, verlangen.

Begroting Veiligheid als voorbeeld
Ambtenaren schrijven kennelijk meer uren op het programma veiligheid. In de laatste raadsvergadering zei de burgemeester namens het college niet te weten waarom en hoe dat komt. Dat mag je als budgethouder toch niet overkomen. Als het uren zijn vanwege te verwachte oefeningstijd dan is het natuurlijk terecht maar dan zou de budgethouder dat ook moeten weten. Helaas vinden wij programma 2 Veiligheid het meest onduidelijk geschreven programma. Wij vragen u met klem de begrotingsopzet onder handen te nemen. Programma 3 WMO en Nazorg is het best geschreven. Neem dat als voorbeeld en pas de andere hoofdstukken daar 1 voor 1 op aan. Wij zullen voor een gewijzigde opzet van de begroting dan ook een MOTIE indienen.

Vandaag is ook een mooi moment om bij de ontwikkeling van de Broeckgouw stil te staan. In eigen beheer een woningbouwgebied ontwikkelen kan voordelen opleveren. Voor de gemeente en ook voor de bewoners. Immers bewoners kunnen relatief goedkoop, goedkoper dan in de omringende gemeenten, aan een nieuwbouwhuis komen. Tegelijkertijd kan de gemeente de opbrengsten gebruiken voor bovenwijkse voorzieningen. En daar heeft iedereen wat aan. Project ontwikkelen is ook risicovol en helemaal voor een gemeente. We zijn daar als gemeente uniek in. En als het economisch goed gaat dan levert het vele voordelen op maar als het economisch minder gaat zoals nu is het de vraag of de gemeente wel projectontwikkelaarswaardig is. Alleen de toekomst zal uitwijzen of het de voordelen oplevert die ons zijn voorgespiegeld. Het college is nu bezig met de supermarktselectie. Wij als raad worden hiervan niet op de hoogte gehouden. Het is ook een mandaad aan het college. Dat klopt maar het was wel zo aardig geweest om ons te informeren over de opzet en stand van zaken van de selectie. Het realiseren van deze supermarkt met wooneenheden en parkeergarage kan veel voordelen opleveren voor de lokale werkgelegenheid. Als PvdA vragen wij u met klem de selectie zorgvuldig te doen.

Minimabeleid
Voor een aspect uit de begroting willen we speciale aandacht. En wel het Minimabeleid. In de tekst van de begroting staat dat de gemeente de inkomenspositie van mensen met een minimuminkomen wil verbeteren. En dat daarbij speciaal aandacht is voor de inkomenspositie van chronisch zieken, gehandicapten, ouderen en armoedebestrijding bij kinderen uit kansarme gezinnen. In de begroting is voor 2010 € 76.744 euro opgenomen, terwijl de werkelijke uitgaven in 2008 € 94.673 waren. U begroot maar liefst 17.929 euro minder. Een bezuiniging van 20%. Een absoluut verkeerd signaal naar al die mensen die het minder hebben, vindt de PvdA.  Wij vinden als PvdA dat we ons als raad moeten schamen en zulke tegenstelling tussen het zeggen en het doen niet moeten accepteren.  Daarnaast constateren wij dat het budget voor fraudebestrijding/preventie wordt verhoogd t.o.v. 2009 met €15.846. Een kostenpost wat is verdriedubbeld t.o.v. 2008. Daarom doet de PvdA een oproep aan de overige partijen het budget voor armoedebestrijding terug te brengen naar minimaal de werkelijke kosten van 2008, namelijk € 94.673 en die toename te financieren uit een verlaging op het onderdeel fraudebestrijding. We dienen hiervoor een AMENDEMENT in.

Indexeringen
Wij verbazen ons elk jaar weer hoe deze raad omgaat met indexeringen. Voor een aantal programma onderdelen maken wij deel uit van een samenwerkingeverband. Die dienen elk jaar een begroting in met kostenstijgingen vanwege o.a. loon- en prijsstijgingen. Die nemen we al dan niet onder protest over. Bij andere meer lokale en welzijnsachtige onderdelen, noem bibliotheek doet deze raad net alsof deze kostenstijgingen niet voorkomen en voeren geen indexering door. Daarmee raken de dicht bij de gemeenschap staande voorzieningen in financiële problemen terwijl Veiligheidsregio, GHOR, GGD e.d. gewoon hun kostenstijgingen vergoed krijgen. Hier is sprake van een fundamenteel onjuiste benadering. We willen dit signaal bij de verantwoordelijke portefeuillehouder neerleggen en gaan er vanuit dat ze hiervoor met een voorstel komt.

Prioriteitenprogramma
Kijkend naar de prioriteiten zien wij dat er 19 prioriteiten zijn waarvan 6 nieuwe met een totale jaarlast van ruim €400.000 in 2010. Uw voorstel is deze vooralsnog te bevriezen tot er meer duidelijkheid ontstaan over de bezuinigingen die het Rijk de gemeente zal gaan opleggen. Wij van de Pvda zijn er voorstander van bepaalde prioriteiten voor 2010 niet te bevriezen maar in 2010 ook werkelijk te laten uitvoeren. Waarom? Wij vinden dat de overheid juist ook in mindere tijden moet blijven investeren. Dat deze strategie ook werkelijk werkt is door de wetenschappers bewezen. Afgelopen weken hebben de kranten er bol van gestaan: stimulering van overheidsprogramma's helpen de landen om weer uit de crisis te komen. Voor AV Edam dienen wij een AMENDEMENT in. Als PvdA vinden wij het zeer belangrijk dat de nieuwe 400 meter baan doorgaat. Ja. Betekent een besparing van 180.000 euro omdat nu nog gebruik gemaakt kan worden van de oude offerte. Ook hoeft er 162.000 euro nu niet besteed te worden aan niet uit te stellen onderhoud aan de huidige baan. Over besparingen gesproken., Ook heeft AV Edam aangegeven dat ze nog zoveel leden op de wachtlijst hebben staan omdat die niet terecht kunnen op de huidige baan. Dat betekent minder inkomsten dan mogelijk zijn. Dit college maar ook wij als PvdA vinden sport en beweging belangrijk. We investeren wel in een FC Volendam stadion, kunstgrasvelden voor RKAV en de nieuwe .sportaccommodatie Oppperdam II. Waarom gaan we deze prioriteit dan bevriezen? AV Edam heeft al jaren te horen gekregen dat er geen geld voor een nieuwe baan beschikbaar was. Nu zijn alle plannen uitgekristaliseerd, het totale plan goed onderbouwd en nu gaan we het uitstellen. Dit kan absoluut niet. Een vereniging van 700 actieve leden waar alcohol nou eens geen rol speelt en de kantine-inkomsten niet van belang zijn voor de exploitatie. M.a.w. deze investering steunt direct uw beleid voor alcoholontmoediging. Daarbij lezen we in de begroting dat voor het verminderen van het probleem Overgewicht, aansluiting gezocht zal worden bij onder andere het programma-onderdeel jeugd en sport. Dan kan het niet zo zijn dat dit college nu kiest om deze prioriteit te bevriezen.

Het AV- AMENDEMENT is gecombineerd met amendement voor prioriteit RKAV
De prioriteit van RKAV heeft vele overeenkomsten met het pleidooi voor de 400m baan voor AV Edam. Hoewel RKAV niet genoodzaakt is om een bepaald bedrag aan te spreken voor het onderhoud in verband met de veiligheid. Maar een slechte staat van kleedkamers is natuurlijk vervelend en een te grote belasting voor de sportvelden verdient wel een oplossing. Door een kunstgrasveld aan te leggen maakt het dat je meer leden efficiënter gebruik kan laten maken van de velden. Alle andere redenen zoals de gezondheidsvisie gelden wel en rechtvaardigen in de nodige investering.

Combinatiefunctionarissen
We hadden ook de zaak rondom de combinatiefunctionaris zorgvuldiger verwacht. Het kan toch niet zo zijn dat we over twee weken de sportnota vaststellen waarin nut en noodzaak van deze functionaris beschreven wordt en vandaag ook ondersteund wordt met een prioriteit voor extra formatieplaatsen. Hoewel 5 fte ons wel wat aan de hoge kant lijkt. En aan de andere kant in de begrotingstekst voor 2010 niets wordt gemeld over het nut en de noodzaak van een of meerdere combinatie-functionarissen. Zelfs de toegezegde evaluatie over deze functies aan het einde van dit jaar werd vergeten. En dan is nu het voorstel van het college de prioriteit vooralsnog te bevriezen. Dus voorlopig einde sportnota en combinatiefunctionarissen. We missen hier een krachtig optreden van de wethouder voor een zo belangrijk onderdeel van haar portefeuille. U had hier bovenop moeten zitten. Wij stellen voor om in afwachting van de door de wethouder toegezegde evaluatie van de "kwartiermaker" en diens aanbevelingen eind 2009, de functie Combinatiefunctionaris in ieder geval te continueren in 2010. Dan kan halverwege 2010 en daarna kan opnieuw jaarlijks de functie geëvalueerd en bekeken worden of het aantal fte's waar de gemeente Edam-Volendam "recht" op heeft (5 fte in 2013) ook daadwerkelijk ingevuld moet worden. We hebben hiervoor een amendement gemaakt. Want juist de combinatiefunctionaris kan een belangrijke bijdrage leveren aan de integratie van deze specifieke beleidsterreinen waar de gemeente verantwoordelijk voor is. Het is een visie van de overheid om verschillende beleidsterreinen beter op elkaar af te stemmen. Hier liggen kansen op betere samenwerking maar ook kansen op efficiënter te werken en wellicht ook te bezuinigen.

De vierde prioriteit de renovatie van het Zwembad
De technische installaties moeten worden vervangen en volgens het prioriteiten programma worden de uitgaven verwacht vanaf 2011. Hoewel dit volgens ons een onontkoombare uitgaven is, zien wij nu geen probleem in de bevriezing van deze prioriteit.

De laatste prioriteit waar we aandacht aan willen schenken is diverse posten voor economische zaken en toerisme. Het is voor ons een groot raadsel waarom dit als prioriteit wordt opgevoerd. Uit de tekst blijkt dat het om een structurele uitgave gaat. U komt als wethouder structureel geld te kort om een economisch medewerkster en STP te financieren. Wij vinden dat u dat onvoldoende motiveert. Op dit moment is de toeristische belangstelling voor onze gemeente zelfs zo groot dat sommige inwoners er een hekel aan beginnen te krijgen. Bovendien bent u niet in staat om die toeristenstroom op een goede, veilige manier door autoluwe en autovrije wandelpromenades te leiden. Wij zullen deze prioriteit dan ook zeker niet ondersteunen. En dienen daartoe een AMENDEMENT in.

Wij willen nog even stilstaan bij de portefeuille van wethouder Runderkamp. U bent voor transparantie en overleg. Maar wel bij u aan tafel. Uw deur staat altijd open. Maar mensen gaan ervan uit dat als u iets met ze afspreekt u dat dan ook nakomt . Volgens onze informatie en ervaring ontbreekt het daar bij deze wethouder aan. U bent wel voor transparantie maar dat mogen anderen niet horen of zien. Een goed voorbeeld daarvoor is hondenbeleid. U heeft dat toegezegd om dat uit te voeren. Eerst een enquête. Toen een bijeenkomst waar 100 mensen op afkwamen waarin u heeft toegezegd het geld van de hondenbelasting te gebruiken voor hondenbeleid en wij zien daar niets van in de begroting terug. Niet tekstueel en geen cijfers. Niets. Dit hoort in de begroting. Anders komt het weer apart, ad-hoc op de agenda. En dat is wat wij er zo op tegen hebben. Beloven maar niet professioneel uitvoeren.

We hebben het over zo'n 70.000 euro aan hondenbelasting. Hoe moeilijk kunt u het zich zelf maken? Het enige wat de hondenbezitter vraagt is, zijn voldoende vuilnisbakken om de drollen in te deponeren en een aangewezen losloopgebied. Dat zelfde geldt voor de Bruine Vloot. U vroeg daar vorige jaar volop aandacht voor in de begroting. En nu zien we daar niets van terug. Hoe is het mogelijk dat zo iets niet meer terug te vinden is? Maar volgens u wordt alles opgelost. Appeltje eitje. Maar zoveel maanden later voel je je met een kluitje in het riet gestuurd. En dat geldt vooral voor de bewoners.

Toeristenbelasting
De toeristenbelasting van onze gemeente behoort tot de hoogste van de regio. U komt met het voorstel de belasting nog eens met 1,5 % te verhogen. Wij vragen aandacht voor de onevenredigheid van deze belasting op een relatief goedkopere kampeerovernachting in vergelijking tot een veel duurdere overnachting in een hotel.  Wij stellen voor de belasting te verlagen van 1,42 naar 1,20 euro. Dit kan budgettair neutraal door overnachtingen op boten ook belasting te laten betalen. Wij dienen daarvoor een AMENDEMENT in. Ook willen wij nadrukkelijk melden dat het nog steeds niet duidelijk is wat de er met de inkomsten uit de toeristenbelasting wordt gedaan. En ook is niet duidelijk of er een relatie is met een bepaald toeristisch product.

Tot slot
Terugkijkend naar de totale beschouwing. Wij vinden dat de begrotingstekst een grote kwaliteitsslag nodig heeft. En dat geldt ook voor de voorstellen aan de raad en de besluiten van het college. U als college moet de opdracht geven aan de ambtenaren; te schrijven voor de Raad die niet van alles op de hoogte is en kan zijn. Tenslotte wordt dit hele circus opgezet om het hoogste orgaan van de gemeente goed te informeren en tot de beste besluiten te laten komen. Want deze verantwoordelijkheid hebben we en willen we ook nemen.