Niemand ter wereld stoot dit seizoen haar kogel verder dan Jessica Schilder (26) uit Volendam. Ze is vrijdagmiddag dan ook dé te kloppen vrouw tijdens de WK in Nanjing. Vorig jaar was ze dat ook en bezweek ze onder de druk, maar de Jessica Schilder van vorig jaar is niet de Jessica Schilder van dit jaar. Ze overwon haar valangst en is beter dan ooit: ,,Ik dacht altijd: je gaat toch niet huilen op televisie?!”

,,Och, het was écht prachtig. Ik heb er geen woorden voor. De koning was er zelfs! Wanneer maak je dat nou mee? Ik hoorde dat andere atleten hem een handje hebben gegeven, maar ik durfde niet hoor!”

Het is na één zin wel duidelijk: in aanloop naar de WK van dit weekend in het Chinese Nanjing geniet Jessica Schilder (26) nog in volle euforie na van de EK indooratletiek, twee weken terug in Apeldoorn. Daar – voor de ogen van dolenthousiaste thuisfans én koning Willem-Alexander stootte de bescheiden Volendamse haar vier kilo wegende kogel naar een afstand van 20.69. Een persoonlijk record, een Nederlands record en een afstand die dit seizoen überhaupt niemand haalde. ,,Ik had als klein meisje nóóit verwacht dat ik ooit zó ver zou komen.”

Maar kleine meisjes worden topatleten, daar is Schilder het levende bewijs van. En dat terwijl de Volendamse krachtpatser maandenlang stoeide met angsten. Het is februari 2023 als Schilder in Madrid uit balans raakt, boven op de afstootring valt en daar niet alleen een pijnlijke elleboog en blauwe plekken aan overhoudt, maar vooral een stemmetje in haar hoofd dat aan haar blijft knagen. Wát als? Wat als ik wéér val? Kan ik dan nog kogelstoten? ,,Ik wist niet dat ik zo veel problemen had met die val, tot ik erover begon te praten. Dat was heel intensief”, vertelt Schilder over de therapie die ze een half jaar had.

Haar onzekerheid was dé reden dat ze vorig jaar tranen met tuiten huilde nadat ze zesde was geworden op een kletsnatte Olympische Spelen in Parijs. Tranen van verdriet? Niets daarvan. Tranen van trots. Trots dat ze zich over haar angst heen had gezet. ,,Vlak voor Parijs stootte ik in de regen een nationaal record bij de FBK Games in Hengelo. Ik dacht dus dat het wel goed zat richting de Spelen. Toen het in Parijs begon te regenen voelde ik meteen: het zit helemáál niet goed. Dat was op z’n zachtst gezegd… heel vervelend.”

Live op televisie of niet: voor het eerst liet ze haar emoties de vrije loop. ,,Normaal bewaar ik die voor de hotelkamer. Ik dacht altijd: je gaat toch niet huilen op televisie?! Het kostte me ook altijd moeite om mijn tranen in te houden. Dan waren de interviews klaar en barstte ik drie seconden later in huilen uit. Nu ben ik ouder en weet ik: sport is emotie. Als ik wil huilen, mag ik huilen”, aldus Schilder.

De kletsnatte Spelen in Parijs waren voor haar dan ook vooral een volgende grote stap in het overwinnen van haar valangst en wie haar momenteel kogels ziet wegstoten alsof het knikkers zijn, ziet van angst niets meer terug. ,,De angst zal nooit helemaal weggaan, maar in februari gooide ik 19.97 in Tsjechië – dat bekend staat om gladde ringen. Formidabel, gezien de omstandigheden. Toen had ik zoiets van: hé, ik weet nu dat het een angst is die ik kan overwinnen in plaats van dat het een angst is waar ik tegenop zie. De val en de angst zijn nu onderdeel van mijn sportleven en hebben mij een betere en sterkere atleet gemaakt. Ik ben nu vooral dankbaar dat het is gebeurd. Al blijf ik ook realistisch: je kunt áltijd vallen.”

Coach

Geruststellende gedachte voor de 25-jarige kogelstootster is bovendien de aanwezigheid van haar eerste hulp bij zenuwen: coach Gert Damkat. Naast de intensieve therapie is hij volgens Schilder dé reden dat ze nu zowel fysiek als mentaal beter dan ooit is. ,,Na de Olympische Spelen in Tokio ben ik van Volendam naar Papendal verhuisd en het is niet in woorden te omschrijven wat hij me daar heeft bijgebracht”, vertelt Schilder, die om te beginnen haar techniek veranderde. Haar aanglijtechniek werd een draaitechniek, waardoor ze nu haar kogel stoot na het maken van anderhalve draai.

,,Het is geen toeval dat ik in 2022 meteen een topjaar had”, zegt Schilder over haar eerste jaar onder Damkat, voorheen ook coach van onder anderen Rutger Smith. In 2022 ging ze voor het eerst door de magische barrière van 20 meter, pakte ze Nederlands record na Nederlands record, de Europese titel indoor én brons bij de WK’s indoor én outdoor.

,,Gert heeft me geleerd om te gaan met spanning voor medailles. Hij weet bij mij de juiste snaar te raken”, legt ze uit. ,,Hij zal het zelf niet zeggen, maar ik ben soms écht lastig. Richting een wedstrijd ga ik in mijn cocon en wil ik dat alles volgens het boekje verloopt. Dan ben ik heel serieus. Als hij ziet dat ik té gespannen ben, komen zijn grapjes. Gaat hij expres onhandig doen, struikelt hij, gooit hij drie keer een blikje om. Dat soort dingen. Op de spannende momenten moet je soms júist kunnen lachen.”

Twijfels

Sinds ze in Apeldoorn de Europese titel pakte, zit het met dat lachen wel snor. Zelfs met haar minste poging (19.64 meter) stootte de Volendamse verder dan de zilveren stoot van olympisch kampioene Yemisi Ogunleye. ‘Top’ is dan ook een understatement voor de vorm waarmee Schilder na brons in 2022 een twee medaille op de WK indoor wil pakken.

Of dat ook gaat lukken? ,,Daar durf ik geen uitspraak over te doen, want het was een prachtige EK, maar ook slopend. Als ik mijn lichaam zo voel, snap ik dat veel atleten de WK overslaan. Fysiek en mentaal ben ik moe, maar er is geen kwalificatie dus het zijn maar zes stoten. Ik hoef maar één dag aan te staan. Dat gaat wel lukken”, verzekert Schilder, die zichzelf desondanks niet rijk rekent. Niet in de laatste plaats omdat ze vorig jaar óók met de verste worp van het seizoen naar de WK afreisde en toen teleurstellend vijfde werd.

,,De druk was toen zó groot. Nu voel ik me veel fijner. Mijn beste worp vorig jaar was een uitschieter, dit jaar niet. Ik ben veel stabieler, gooi vaker over de 20 meter. Dat maakt het makkelijker om met de druk om te gaan, maar met medailles ben ik totáál niet bezig. Ik heb een prachtig Nederlands record en wil die lijn vooral voortzetten. Dan zie ik wel wat dat oplevert”, zo klinkt de nuchtere vooruitblik van Schilder.

Maar nuchter of niet: met dromen is de kogelstootster zéker niet gestopt. ,,Eerst droomde ik van 18 meter, toen van 19 meter en nu wil ik 21 meter gooien. Al weet ik niet of dat voor mij weggelegd is”, zo besluit Schilder dan toch weer net zo bescheiden als dat ze begon. ,,Maar ja, ik had ook nooit verwacht dat ik ooit 20.69 zou stoten. Dromen moet je soms verleggen hè?”

Select gezelschap

Schilder is een van de zes Nederlanders die in actie komt tijdens de WK in Nanjing. Naast de Volendamse kogelstootster zijn ook Nadine Visser (60 meter horden), Jorinde van Klinken (kogelstoten), Samuel Chapple, Ryan Clarke (beiden 800 meter) en Menno Vloon (polsstokhoogspringen) afgereisd naar China. Dat selecte gezelschap heeft alles te maken met het uitzonderlijke feit dat de EK en WK in hetzelfde jaar vallen.

Normaal gesproken vinden de wereldkampioenschappen indooratletiek om het jaar plaats en wisselen WK en EK elkaar af. EK’s vinden normaliter plaats in oneven jaren (zoals 2025) en sinds 2004 vinden WK’s in even jaren plaats. Deze WK in Nanjing zou dan ook eigenlijk in 2020 plaatsvinden, maar door de coronapandemie ging dat atletiekfeest niet door. Daarom vallen EK én WK indooratletiek deze keer eenmalig in hetzelfde jaar.