De afgelopen raadsvergadering van 30 oktober was er één om niet snel te vergeten. Lokaal Edam-Volendam bracht een motie van wantrouwen in tegen het college, omdat de gemeente al geruime tijd de financiële regels overtreedt. Uit de nieuwe financiële verordening blijkt dat het college de rechtmatigheidsgrens heeft verruimd van 1% naar 2% en dat overschrijdingen tot €50.000 en 5% voortaan als “acceptabel” worden verklaard. In gewone taal, fouten en tekorten tot tonnen worden niet langer als fout gezien.

Tegelijkertijd draait het college de OZB en gemeentelijke heffingen omhoog, waardoor inwoners van Edam, Volendam en de kern Zeevang straks meer moeten betalen, terwijl de regels die financiële fouten moeten voorkomen juist worden versoepeld. Volgens het raadsvoorstel zou dit “geen financieel effect” hebben, maar feitelijk betekent het dat burgers meer gaan betalen om boekhoudkundige gaten te dichten. Op 27 november behandelt de raad dit raadsvoorstel officieel in de vergadering, waarmee de versoepelde regels over rechtmatigheid en controle definitief dreigen te worden vastgelegd.

Wat doet het college dan precies fout? Heel simpel gezegd, ze hebben regels opgerekt zodat fouten achteraf goedgepraat kunnen worden. Uitgaven die volgens de wet vooraf door de gemeenteraad goedgekeurd moeten worden, werden alsnog “acceptabel” verklaard. Dat is alsof je eerst te hard rijdt, maar later zelf de maximumsnelheid aanpast zodat het toch mag. Volgens de landelijke BBV-regels (Besluit Begroting en Verantwoording) mag dat niet. En juist die regels beschermen ons allemaal tegen financieel rommelgedrag en geldverspilling.

Lokaal Edam-Volendam heeft dit met open vizier besproken, met cijfers, documenten en feiten. We dienden een motie van wantrouwen in tegen de wethouders Financiën en Ruimtelijke Ordening, niet uit rancune, maar omdat er juridisch en bestuurlijk iets fundamenteel misgaat. Zelfs de gemeentelijke accountant heeft bevestigd dat er rechtmatigheidsfouten van bijna 15 miljoen euro zijn vastgesteld, zoals vermeld in de jaarrekening 2024. Het gaat hier om gemeenschapsgeld, geld dat opgebracht is door onze inwoners van onze gemeente. Daarom was onze boodschap helder, herstel de rechtmatigheid, bescherm het budgetrecht van de raad en breng de financiële zorgvuldigheid terug. Dat is waarvoor wij als Lokaal Edam-Volendam zijn gekozen.

In plaats van in te gaan op de inhoud, kwam de coalitie met iets onvoorstelbaars, een motie van afkeuring tegen onze fractievoorzitter Jaap Schilder. Geen enkel feit, geen enkel document, geen enkel concreet verwijt, alleen de beschuldiging van “misleidende interpretaties”, “framing in plaats van feiten” en “het frustreren van besluitvorming”. Met andere woorden, wie de waarheid benoemt, wordt nu weggezet als lastig. De motie werd gesteund door alle coalitiepartijen (BVNL 1 lid, Volendam80, CDA, Zeevangs Belang en oppositiepartij GroenLinks). De rest van de oppositie (Ons Belang, VVD en PvdA) deed hier gelukkig niet aan mee. De fractievoorzitter van de PvdA verwoordde het treffend: “Ik heb geen scheldwoord gehoord, geen uiting die tot haat aanzet. Als dit reden is voor een motie van afkeuring, dan zouden er in de Tweede Kamer elke dag tientallen moeten komen.” Precies dat is de kern. De motie van afkeuring had niets met beleid te maken, maar alles met het snoeren van de mond van een kritische oppositie.

Laten we eerlijk zijn, deze motie kwam niet omdat wij “onjuistheden verspreiden”. Ze kwam omdat Lokaal Edam-Volendam als enige partij weigert mee te stemmen met opnieuw een externe verhoging van meer dan 10% van de OZB, bovenop de forse stijging van ruim 36% in 2024 (de hoogste in Nederland) waarvan een deel samenhangt met de overdracht van heffingstaken van het HHNK naar de gemeente in 2025, en de te verwachten verhogingen van heffingen en lokale belastingen die het college doordrukt. Wij vinden het schandalig dat inwoners van Edam, Volendam en de kern Zeevang straks nog meer gaan betalen, terwijl het financieel wanbeheer gewoon doorgaat. Het lijkt alsof onze gemeente wordt bestuurd door bestuurders, die geloven dat elke regel buigzaam is zolang het in hun politieke straatje past.

Tijdens de vergadering hebben wij de documenten voorgelezen uit de zogeheten ‘besmette dossiers’, projecten zoals de verplaatsing van het bedrijventerrein Julianaweg en Slobbeland naar de Purmer, Waterfront, De Meermin en de vernieuwing van basisschool De Trimaran, waarin overschrijdingen en schuifboekingen zijn goedgepraat onder een “nieuwe interpretatie” van de regels. Uit eigen gemeentelijke stukken blijkt dat dit in strijd is met het BBV en met artikel 212 van de Gemeentewet. Met andere woorden, het college heeft financiële risico’s verhuld door regels te versoepelen. En nu, in 2025, moet die verordening worden aangepast omdat ze niet deugde.

Lokaal Edam-Volendam staat voor eerlijk bestuur, duidelijke regels en zorgvuldig omgaan met gemeenschapsgeld. Wij vinden dat de raad niet moet wegkijken als de wet wordt overtreden. We zijn er niet om elkaar te beschermen, maar om de belangen van de inwoners te beschermen. Het is schandalig dat een motie van afkeuring wordt ingezet om een kritisch raadslid het zwijgen op te leggen, in plaats van het echte probleem aan te pakken: de financiële chaos die door het college zelf is veroorzaakt. Maar één ding is zeker, wij laten ons niet intimideren en blijven vechten voor transparantie, rechtmatigheid en een zuiver financieel beleid.

Fractie Lokaal Edam-Volendam