“Duurzame kans voor behoud moestuinen Zuidervesting Edam: van weerloos naar weerbaar”
Bron: Stadskrant
De laatste jaren is het veel gegaan over de stadstuinen aan de Zuidervesting. Sinds KBK de grond in 2022 heeft aankocht heerst er grote bezorgdheid in Edam over dit stukje ongerept groen. Met name Oud Edam, omwonenden, bewoners en de tuindersvereniging ageerden tegen het plan om de gronden in te zetten voor bebouwing met 20 woningen. Vervolgens zette KBK de grond weer in de verkoop. Waar tuinders proberen de grond in eigen bezit te krijgen, bestaan er ook plannen om de tuinen te redden door op de westkant een stukje op te offeren voor woningbouw.“Het zou natuurlijk een mooie oplossing zijn wanneer de buurt of de tuindersvereniging de grond aankoopt. Maar dat zie ik niet snel gebeuren. De kans is dan aanwezig dat een andere partij wel vol inzet op woningbouw en daar jaren procederen voor over heeft.”
Architect Jan Visser benadrukt dat hij niet als belanghebbende een pleidooi maakt voor een ander alternatief en ook niet als ‘de betweter van Edam’ te boek wil komen te staan. “Maar we zijn als ‘Edamse School’ oprecht betrokken bij de stad. Je zou dit deel van Edam weer weerbaar kunnen maken met een mooie aanpassing!”
Zielloos
Visser pleit ervoor om als Edam het heft in handen te nemen. “In de Hoogstraat en daarvoor de Baandervesting zie je hoe lang het duurt alvorens geplande woningen er uiteindelijk komen. Hier ligt een kans om aan de ene kant de tuinen voor altijd te redden en aan de andere kant de zielloze, rommelige Doelenstraat op te knappen met enkele passende woningen.”
Passende woningen
Architect Jan Visser benadrukt dat hij niet als belanghebbende een pleidooi maakt voor een ander alternatief en ook niet als ‘de betweter van Edam’ te boek wil komen te staan. “Maar we zijn als ‘Edamse School’ oprecht betrokken bij de stad. Je zou dit deel van Edam weer weerbaar kunnen maken met een mooie aanpassing!”
Zielloos
Visser pleit ervoor om als Edam het heft in handen te nemen. “In de Hoogstraat en daarvoor de Baandervesting zie je hoe lang het duurt alvorens geplande woningen er uiteindelijk komen. Hier ligt een kans om aan de ene kant de tuinen voor altijd te redden en aan de andere kant de zielloze, rommelige Doelenstraat op te knappen met enkele passende woningen.”
Passende woningen
De Edamse architect wijst op een recent plan van aannemer Mathijs Bouw. Laatstgenoemde heeft inmiddels dit idee al weer ingetrokken. De lokale aannemer, die om de hoek op de Schepenmakersdijk twee mooie huizen heeft gebouwd, en in een daarvan zelf is gaan wonen met zijn gezin, had de grond willen kopen van KBK. Om er aan de aan de kant van de Doelenstraat twee kleine woningen te bouwen en de rest open te houden als moestuinen. Maar nadat hij op veel weerstand van de tuindersvereniging stuitte trok hij zijn plan in.
Oud Edam enthousiast
“Vereniging Oud Edam was zeer enthousiast en heeft daarom een bijeenkomst georganiseerd om deze plannen te bespreken. De tuindersvereniging heeft de plannen helaas niet positief ontvangen. Dit zorgt dat KBK de grond met mogelijk hun plannen weer aan andere geïnteresseerden aanbiedt.”
Visser wijst op gelijksoortige processen uit het verleden. “Denk aan het Oorgat, Baandervesting, de Noordervesting, het voormalige Vergadercentrum aan de Schepenmakersdijk, de woningen in de voormalige tuin van de katholieke kerk. Het wordt uiteindelijk allemaal gerealiseerd, terwijl het veel passender had gekund. Je zou dat voor moeten zijn door het heft in handen te nemen.”
Veeteelt met kaakbergen
Visser ziet kans om maximaal vier woningen te bouwen langs de Doelenstraat. En plaatst een kanttekening bij de verhalen dat het gebiedje al sinds 1698 als tuinen wordt aangegeven. “De tuinen zijn deels bebouwd geweest. We weten niet exact wanneer. Ter plaatse van de huidige woning Zuidervesting 2 stond een boerderij. Waarschijnlijk zo’n 100 tot 150 jaar geleden. De boerderij is gesloopt in 1940. Achter het land stonden in de huidige tuinen kaakbergen. Het waren dus niet altijd tuinen maar er was ook veeteelt.”
Met dit in het achterhoofd maakte Visser een plan. Met als uitgangspunten: behoud van de volkstuinen, het terugbrengen van enkele woningen die verdwenen zijn. De gehele Doelenstraat, nu armoedig ogend, wordt erbij betrokken. “Daarmee kun je de historie en structuur van de stad versterken.”
Bouwen in fasen
Binnen het stedenbouwkundig plan voor straat en tuinen is er sprake van verschillende eigenaren. “Als het gehele plan ooit gerealiseerd wordt zal het in fasen zijn. Wij willen niet denken in beperkingen maar in mogelijkheden. Wij hopen dat het plan positief ontvangen wordt waardoor er een beweging ontstaat richting realisatie. Uiteindelijk kunnen in de Doelenstraat 5 woningen komen en in de tuinen gaat het om twee. Voor die twee woningen heb je tussen de 200 en 250 m2 bouwvlak nodig. De ontwikkelaar zal genoegen moeten nemen met minder winst. Ik pleit ervoor om weer in gesprek te gaan met Mathijs Wanders, een betrokken bouwer met hart voor Edam. Dat is wat je zoekt! ”
Oud Edam enthousiast
“Vereniging Oud Edam was zeer enthousiast en heeft daarom een bijeenkomst georganiseerd om deze plannen te bespreken. De tuindersvereniging heeft de plannen helaas niet positief ontvangen. Dit zorgt dat KBK de grond met mogelijk hun plannen weer aan andere geïnteresseerden aanbiedt.”
Visser wijst op gelijksoortige processen uit het verleden. “Denk aan het Oorgat, Baandervesting, de Noordervesting, het voormalige Vergadercentrum aan de Schepenmakersdijk, de woningen in de voormalige tuin van de katholieke kerk. Het wordt uiteindelijk allemaal gerealiseerd, terwijl het veel passender had gekund. Je zou dat voor moeten zijn door het heft in handen te nemen.”
Veeteelt met kaakbergen
Visser ziet kans om maximaal vier woningen te bouwen langs de Doelenstraat. En plaatst een kanttekening bij de verhalen dat het gebiedje al sinds 1698 als tuinen wordt aangegeven. “De tuinen zijn deels bebouwd geweest. We weten niet exact wanneer. Ter plaatse van de huidige woning Zuidervesting 2 stond een boerderij. Waarschijnlijk zo’n 100 tot 150 jaar geleden. De boerderij is gesloopt in 1940. Achter het land stonden in de huidige tuinen kaakbergen. Het waren dus niet altijd tuinen maar er was ook veeteelt.”
Met dit in het achterhoofd maakte Visser een plan. Met als uitgangspunten: behoud van de volkstuinen, het terugbrengen van enkele woningen die verdwenen zijn. De gehele Doelenstraat, nu armoedig ogend, wordt erbij betrokken. “Daarmee kun je de historie en structuur van de stad versterken.”
Bouwen in fasen
Binnen het stedenbouwkundig plan voor straat en tuinen is er sprake van verschillende eigenaren. “Als het gehele plan ooit gerealiseerd wordt zal het in fasen zijn. Wij willen niet denken in beperkingen maar in mogelijkheden. Wij hopen dat het plan positief ontvangen wordt waardoor er een beweging ontstaat richting realisatie. Uiteindelijk kunnen in de Doelenstraat 5 woningen komen en in de tuinen gaat het om twee. Voor die twee woningen heb je tussen de 200 en 250 m2 bouwvlak nodig. De ontwikkelaar zal genoegen moeten nemen met minder winst. Ik pleit ervoor om weer in gesprek te gaan met Mathijs Wanders, een betrokken bouwer met hart voor Edam. Dat is wat je zoekt! ”