Trijntje (57) over haar doodgereden dochter Tamar (14): ‘Ik leerde over Tamar door de ogen van anderen’
De nacht voor de uitvaart van de veertienjarige Tamar klinkt er ’s nachts een donderslag boven de Gouwzee. De oorverdovende knal maakt haar moeder, Trijntje Boes, niet wakker, maar haar man en schoonzus, die in het huis ernaast woont, wel. “Mijn man zei: ‘Dat was me een dreun! Het klonk alsof er een bliksembal over de Gouwzee rolde, richting Volendam.’ Er was die nacht geen sprake van regen of onweer, alleen die enorm harde knal.”
Voor Boes, geboren en getogen op het voormalige eiland waar geloof, familie en tradities nog vanzelfsprekend zijn, is het een teken vanuit de hemel. “Het was geen onweersknal, maar woede vanuit de hemel: God spreekt met donder, zo staat het in de Bijbel. Ik zei tegen mijn man en schoonzus: ‘Nu weten we het tijdstip waarop Tamar is aangereden!’”
‘Ik sprak met een Holocaust-overlevende, een dame van tachtig, zij drukte mij op het hart om van mijn verhaal een boek te maken’
Het hechte gezin, met Tamars oudere broers Ruben en Aron, weet op dat moment nog niets over wat er tijdens de nacht van 25 juli 2020 met hun dochter en zusje is gebeurd, behalve dat ze ‘s nachts het huis uit was gelopen na een discussie met haar moeder over haar laptop en smartphone gebruik in de nacht. En dat ze iets later, terwijl haar ouders al aan het zoeken waren, is aangereden, waarna ze levenloos is gevonden in het hoge gras in de berm naast de weg richting Monnickendam. “Pas toen Jan en ik vijf dagen na de uitvaart uit een urenlang politieverhoor kwamen, lazen we online dat een lichtgekleurde Mazda van een oud model om negen minuten over drie ’s nachts Marken was binnengereden. Dat betekende dat Tamar enkele minuten eerder moest zijn aangereden; ongeveer om vier minuten over drie, het tijdstip dat later ook door de politie is bevestigd.”
Oog voor detail
Voor Boes is er na de dood van haar dochter sprake van meer gebeurtenissen die niet zomaar zijn voorgevallen. Bijvoorbeeld dat haar nichtje Melissa, opgeleid tot forensisch ICT-expert, samen met haar studiegenoot en vriend, binnen drie uur de Mazda die Tamar aanreed vond in Duitsland. Of dat een mede-Marker, van beroep kunstenaar, die bewuste nacht vijf mannen zag, van wie hij er vier op de haven zag lopen en met oog voor detail heeft uitgetekend voor de politie.
Maar ook dat ze contact had met Telegraaf-journalist Robert Vinkenborg, die haar uiteindelijk hielp met het boek, was niet zomaar, zegt ze. “Hij koppelde mij gelijk aan zijn uitgeverij De Kring. De uitgeverij bleek in Amsterdam-Zuid gevestigd, mijn werkgebied als manager projectbeheersing voor de gemeente Amsterdam. Het moest allemaal zo zijn.”
Haar dochter krijgt ze er niet mee terug. Het boek Tamar: Het meisje van Marken schreef ze daarom als monument voor Tamar: “Ik sprak met een Holocaust-overlevende, een dame van tachtig, zij drukte mij op het hart om van mijn verhaal een boek te maken. Ik moest het onrecht niet over mijn kant laten gaan, zei ze. In de avonduren ging ik ermee aan de slag, ik schreef vaak op Tamars kamer. Ik wilde recht doen aan Tamar door haar leven vast te leggen. Ze verdiende meer dan alleen het verhaal van een pubermeisje dat boos de deur uit liep. De afdelingsleider van het Don Bosco College in Volendam herinnerde zich Tamar als een levenslustig meisje dat verder keek dan de groepjes op school; ze was bevriend met een Marokkaanse, een Volendamse, een Monnickendamse en met Markers. Haar droom was het om stewardess te worden, ze wilde de wereld in. Ik leerde over haar door de ogen van anderen, dat heeft het schrijven van het boek mij óók gebracht.”
Zelf knokken
In de keuken, met een kop thee en een mergpijpje aan de grenenhouten tafel, die Tamar kort voor haar dood nog samen met haar vader schuurde, vertelt Boes over de vele wat-alsvragen die al zes jaar door haar hoofd spoken: “Wat als ik niet net die laatste dag had afgesproken met een collega, maar de hele middag bij Tamar was geweest? Wat als mijn man haar slaapkamerdeur niet juist die dag eruit had gehaald om te gaan schilderen, waardoor Tamar die avond het bezoek van een vriendinnetje had afgeblazen? Dan was ze vast niet weggelopen. Wat als ik meteen de juiste afslag op de haven had genomen tijdens het zoeken? Op al die vragen krijg ik geen antwoord meer. Met dit boek hoop ik te laten zien in wat voor wereld je terechtkomt, als je kind plots uit je midden wordt weggerukt en je met politie en justitie te maken krijgt. Ik was zo naïef te denken dat justitie er alles aan doet om slachtoffers en nabestaanden te helpen en bezig is met waarheidsvinding, maar dat bleek helaas een illusie. Je moet zelf knokken om überhaupt een rechtszaak te krijgen en dan nog gebeurt er niets.”
De inzittenden van de auto, een Mazda met een Duits kenteken en een kapotte bumper, werden de ochtend na de aanrijding vanuit Marken rond 06.00 uur bij een wegversperring door de politie niet aangehouden, maar doorverwezen naar Uitdam richting de A10 en konden zo Nederland verlaten. Het is een van de vele kwesties waarvan Boes zich afvraagt hoe het heeft kunnen gebeuren. In dit soort zaken is iedere minuut kostbaar, benadrukt ze: “Door bureaucratische regels komen politieonderzoeken nog vaak heel traag op gang. Denk aan het digitaal opsporen: mijn nichtje had de bestuurder en de auto in drie uur met een oude laptop opgespoord. Met de zaak van Hajar dacht ik ook weer: hoe kan dit? Het raakt mij diep van binnen.”
‘Waarom moeten slachtoffers zo hard en zo lang vechten om justitie in beweging te krijgen?’
Tijdens de rechtszaak in juli dit jaar werd de bestuurder van de auto vrijgesproken wegens gebrek aan bewijs. “Er is door het Openbaar Ministerie nooit breder onderzoek gedaan naar het complete verhaal, er is alleen gekeken naar de plaats delict en daarnaast is er afgegaan op de verklaring van de bestuurder en zijn advocaat. De bestuurder beweert dat hij op zijn telefoon zat en dacht dat hij geen mens, maar een dier, ‘een varken’, had aangereden. Dat Tamar is weggesleept, is aangetoond, maar met die informatie is niets gedaan. Er is vooral geluisterd naar de inzittenden van de auto en vooral de bestuurder. Dat de ooggetuige op Marken, die de mannen tekende, bij de haven nog een vijfde donkerblonde man in de Mazda heeft gezien, is ook nooit ter sprake gekomen in de rechtszaak. Dit ontdekte ik pas na de uitspraak, toen ik voor het boek zijn tekening nodig had en mijn adem stokte toen ik die zag.”
Het Openbaar Ministerie gaat in hoger beroep, maar Boes weet niet of ze daar nog bij wil zijn: “Wij willen dat het verslepen van Tamar na de aanrijding alsnog wordt meegenomen in de zaak. En dat de rol van de onbekende vijfde man wordt onderzocht. Er is veel meer uit het dossier in het boek gekomen, doordat ik zelf door de processen-verbaal ben gegaan en zo ontdekte dat justitie veel feiten achterwege heeft gelaten. Ik heb het vermoeden dat het OM straks wil zeggen dat ze er alles aan hebben gedaan als er wederom vrijspraak komt. Mijn vertrouwen in onze rechtsstaat is helaas helemaal weg.”
Verouderde Wegenverkeerswet
Naast de pijn van het verlies van haar kind is de onrechtvaardigheid vanuit justitie voor Boes niet te verkroppen: “Waarom moeten slachtoffers zo hard en zo lang vechten om justitie in beweging te krijgen? En dan nog leggen ze belastbare feiten naast zich neer.”
Boes maakt zich sinds de dood van Tamar sterk voor het aanpassen van de verouderde Wegenverkeerswet uit 1994, waar nog geen sprake is van straffen op mobiel telefoonverkeer tijdens het rijden. Ze reist op en neer tussen Marken en de Tweede Kamer en heeft politici Songül Mutluer (PRO) en Ulysse Ellian (VVD) aan haar kant staan. “Mutluer diende vorig jaar een motie in bij de Tweede Kamer met punten die ze aangepast wil zien in de wetgeving.”
De lezer moet zelf conclusies trekken over wat er die nacht is gebeurd, besluit ze: “Voor mij is dit boek een eeuwig monument voor Tamar, want wat op papier staat verdwijnt niet meer.”
Reactie van het Openbaar Ministerie
‘Het gaat om een enorm verdrietige zaak die lang duurt. Dit heeft een zware impact op de nabestaanden van Tamar. Helaas is uit het uitgebreide onderzoek niet naar voren gekomen wat er precies is gebeurd met Tamar die nacht. Het OM heeft zich niet bij de vrijspraak neergelegd en zal in hoger beroep nieuwe aanknopingspunten, indien aan de orde, onderzoeken.’